De kerk als familie

Robin (17) doet mee met vrijwel alle activiteiten in de gemeente. Ze is altijd op de clubavond, komt trouw bij de tienerpreken en is vrijwilliger bij de Kliederkerk, een op jonge kinderen gerichte familieviering van verschillende kerken samen. Robin is voor samen. Samen met vrienden, samen vieren en samen praten over de dingen die er voor haar toe doen.

We hadden al maanden eerder afgesproken om een keer te gaan lunchen en nu, na haar havo-examen, is het er dan van gekomen. We zitten bij de Mac langs de startbaan van Schiphol. Een plek die voor haar op een bijzondere manier extra leuk is. Ze begint volgend jaar aan de opleiding vliegtuigtechniek en houd van vliegen en vliegtuigen. Vooral stuntvliegen vindt ze geweldig en dat heeft ze al verschillende keren gedaan. De manier waarop ze erover vertelt werkt aanstekelijk. Ze is enorm enthousiast. Die aanstekelijke uitwerking heeft Robin vaker, ze nodigt uit om enthousiast mee te doen, samen.

Vechtscheiding

Robin is in veel opzichten niet anders dan anderen, gewoon een 17-jarige jonge vrouw die net is geslaagd. Wat haar persoonlijkheid een extra facet geeft, komt door wat ze heeft meegemaakt tijdens en na de (v)echtscheiding van haar ouders. Die zorgde voor veel spanningen en daar heeft ze als oudste kind in het gezin veel van meegekregen. Deze ervaring en het opgroeien zonder vader maken dat Robin in het contact met leeftijdgenoten niet altijd even makkelijk de aansluiting weet te vinden. Haar leven kent echt twee kanten. Enerzijds de gebruikelijke ontmoetingen met vrienden en vriendinnen, samen naar de film of andere dingen doen. Anderzijds haar ervaringen met strijd en verlies door de scheiding van haar ouders en hoe dat haar heeft gevormd. Het is daardoor voor Robin soms moeilijk om met de normale tienerproblemen om te gaan, zoals gedoe thuis, gedoe op school, gedoe in de vriendengroep, gedoe met jongens die haar leuk vinden of andersom.

Aanpassen

Voor Robin speelt dat extra aspect altijd mee. Een emotionele laag die zij niet expliciet onder woorden brengt, maar die wel voelbaar aanwezig is. Aan alles merk ik dat mensen zich in haar ogen enorm kunnen aanstellen. Het raakt haar dat anderen enorm moeilijk kunnen doen over dingen die zij totaal onbelangrijk vindt. Dit ervaart ze ook wel bij volwassenen, maar het meest bij haar leeftijdgenoten. Ze praat daardoor eerder met een beperkt aantal volwassenen over wat haar bezighoudt en hoe ze in het leven staat, dan dat ze dit deelt met haar leeftijdgenoten. Deze volwassenen hebben in haar ogen meer geduld, meer begrip en meer inzicht. Inzicht dat haar helpt om het gedrag van anderen een plek te geven, ook dat van haar ouders.

Robin wil wel met haar leeftijdgenoten optrekken en doen wat iedereen doet, maar dat is altijd aanpassen voor haar. Dit kwam duidelijk naar voren toen we spraken over de jongens die ze leuk vindt. De jongens zijn vaak te onvolwassen om echt mee te kunnen praten. In haar woorden: ‘Het zijn nog echt van die jongetjes.’ Bij haar schoolvriendinnen speelt het op een vergelijkbare manier: leuk om mee om te gaan en toch is er niet die herkenning waardoor ze alles met hen kan bespreken.

Familie

Robin zoekt naar verbondenheid en naar mensen om zich heen bij wie ze zich thuis voelt en met wie ze dingen die haar bezighouden kan delen en bespreken. Ze verlangt naar een veilige groep mensen bij wie zij kan zijn wie ze is: een gewone jonge vrouw met extra ervaringen.

En juist door de gebrokenheid die er thuis was, heeft ze geleerd om geduldig en behulpzaam te zijn. In de eerste plaats richting haar eigen familie, maar ook breder. Deze houding is voor haar kenmerkend voor de kerk. En voor die selecte groep volwassenen waar ze mee kan praten, die ze ook kent via de kerk. Het zijn de mensen die om haar, haar moeder en haar jongere broertjes heen staan. De gemeente fungeert voor haar als een familie. De werkelijkheid van Jezus’ liefde ervaart ze in de praktijk, samen met deze mensen. Maar met het verstandelijke geloof in God, en alles wat daarin in meekomt aan theologische leerstellingen, heeft ze moeite.

Levenservaring

In Robin herken ik allerlei tieners, jongeren en jongvolwassenen die ook met zo’n extra facet in hun leven te maken hebben. De ervaringen die ze hebben meegemaakt zorgden ervoor dat ze op bepaalde terreinen van hun leven al jong met emoties werden geconfronteerd (en om moesten leren gaan) die doorgaans toegeschreven worden aan volwassenen. Op dat terrein hebben deze jonge mensen gewoonweg meer levenservaring dan mensen die misschien wel tientallen jaren ouder zijn. En de combinatie van nog jong zijn en toch al die levenswijsheid op een bepaald terrein hebben, dat schuurt.

Het schuurt bij deze jonge mensen in henzelf en het schuurt met de omgeving. Leeftijdgenoten kunnen niet omgaan met die emoties, omdat zij zelf (nog) geen idee hebben waar het over gaat. Zelfs voor volwassenen zonder vergelijkbare ervaringen is dat lastig. Het kan met volwassen ook schuren, omdat deze jongeren ook nog gewoon echt jong zijn. Dat ze serieus om kunnen gaan met een bepaalde ervaring in hun leven betekent nog niet dat ze plotseling op alle andere gebieden ook in één keer volwassen zijn en zich als zodanig gedragen.

Agenda

23 september: Schooldag 2017 TU Kampen. Zie www.tukampen.nl/kalender/schooldag-2017.
najaar: training ‘Verbeter jezelf als catecheet’, in Roden en Ermelo. Zie voor meer info www.praktijkcentrum.org/project/verbeter-jezelf-als-catecheet.

30 september: ‘Op missie’, trainingsevent van Youth for Christ voor missionair jongerenwerk. Zie yfc.nl/opmissie.

7 oktober: symposium Self(w)ie, over zelfbeeld, eigenheid en jongerencultuur. Zie www.butogether.nl/buevents/7-10-symposium-selfwie.

Media/tips

Kom je als jeugdwerker in contact met jongeren met een extra facet in hun leven en zoek je ondersteuning? Op de website van De praatpaal kun je meer informatie vinden over allerlei onderwerpen. De praatpaal is een interkerkelijke commissie voor kinder- en tienerpastoraat. Je vindt er links die verwijzen naar sites over specifieke problemen en levensfasen, maar ook naar leuke sites voor kinderen. Zie praatpaalermelo.nl.

Met bijdragen van Karen Scheele (NGK Jeugdwerk) en Anko Oussoren (Praktijkcentrum GKv). Robins naam is vanwege haar privacy gefingeerd.