Petrakerk Harderwijk wordt gasloos

Praktijkcentrum | 16 februari 2019
  • Praktijklokaal

Wat moet je met een kerkgebouw uit 1974 dat in 1986 is uitgebreid en anno 2019 een energierekening heeft van ruim € 1300 per maand? En die rekening wordt elk jaar hoger. De leden van de Petrakerk in Harderwijk kozen voor een radicale oplossing, nu de kerk toch verbouwd wordt. Verbouwd? Gestript is een beter woord. Alleen de muren en de staalconstructie zijn blijven staan. Dat geeft ook de ruimte voor radicale oplossingen.

De Petrakerk wordt volledig gestript.

De Petrakerk wordt volledig gestript.

Groene Kerkcoördinator Jeroen Kleen: ‘Op een budget van bijna een miljoen euro is toch zo’n € 150.000 gereserveerd voor duurzame oplossingen.’ Bij dat laatste kun je denken aan zo’n 75 à 80 zonnepanelen, maar ook de bewuste keuze voor hybride warmtepompen: warmte uit de lucht wordt opgeslagen in een buffervat, van waaruit de kerk en de lokalen verwarmd worden. Jeroen Kleen: ‘Een warmtepomp op het grondwater was nog duurzamer geweest, maar is op dit moment te duur.’

De gasketels en de geiser kunnen dus de kerk uit en de Petrakerk wordt daarmee de eerste gasloze kerk van Gelderland, misschien wel van Nederland. Zelfs de gasleidingen worden op voorschrift van de gemeente mogelijk verwijderd, om problemen in de grond door corrosie te voorkomen.

Prioriteit

Hoe krijg je de gemeente zover? Bij de eerste plannen voor de verbouw, in 2007, was duurzaamheid nog niet in beeld. Maar gaandeweg werd het een speerpunt voor de kerkenraad en de gemeente. Beide predikanten (Ruud de Boer en Paul Waterval) staan erachter; één van hen betrekt binnenkort zelf een gasloos huis: ‘Het is belangrijk om goed om te gaan met wat we gekregen hebben.’ Dit draagt zeker bij aan bewustwording bij de gemeente.

050404 Praktijklokaal foto 2bMogelijke besparingen zijn natuurlijk interessant, maar een goede omgang met de schepping is leidend. Dat blijkt ook uit de prioriteiten die de gemeente stelde: een goede geluidsinstallatie is zeker niet onbelangrijk in een kerk, maar de gasloze verwarmingsinstallatie stond op nummer 1.

Subsidies

Inmiddels heeft de Petrakerk veel kennis verkregen op het gebied van duurzaamheid en kerkgebouwen en de kerk is bereid om die met andere kerken te delen. Dat gebeurt al via Veluwe Duurzaam, een initiatief van Veluwse burgerlijke gemeenten tussen Zwolle en Amersfoort. Veluwe Duurzaam heeft een speciale webpagina voor kerken en organiseert voor deze doelgroep informatiebijeenkomsten: welke energieneutrale oplossingen kunnen we delen? Het team van de Petrakerk uit Harderwijk mocht daarbij de aftrap geven.

Een voormalige wethouder van Harderwijk, Pieter Teeninga, stimuleerde de vergroening van de kerken. Daaruit blijkt wel de belangstelling van de overheid voor dit initiatief van de Petrakerk, al leidt dat in dit geval niet tot grootse subsidies. Jeroen Kleen: ‘Je bent als kerk geen individuele burger, maar ook geen zakelijke instantie. Je valt daardoor net buiten de meeste regelingen.’

Webtips

Over de auteur
Praktijkcentrum

Het Praktijkcentrum (GKv) ondersteunt en begeleidt kerken bij het gemeente-zijn in een geseculariseerde cultuur. Zie www.praktijkcentrum.org.

Meest gelezen

Gods blik op migratie

Gods blik op migratie

Koert van Bekkum
  • Column

En weer was er gedoe in Ter Apel. Houdt het dan nooit op? Nee, zolang de volken woeden – elders door oorlog en uitzichtloosheid, of hier met verzet tegen asiel als electoraal verdienmodel – zijn we er niet vanaf. Gelukkig beschikken Bijbellezers in Genesis 10 over een breder perspectief op geopolitieke verschuivingen en migratie. Deze ‘volkerentafel’ vertelt over de afstammelingen van Noachs zonen, Sem, Cham en Jafet. Nu is Genesis 10 vaak gebruikt voor een nogal statisch beeld van landen en volken. God lijkt ieder volk immers een vaste plek te geven. En inderdaad biedt het geslachtsregister een soort wereldkaart. Maar de tekst doet meer, er zit beweging in.

Lees artikel
Begin van Genesis – geschiedenis?

Begin van Genesis – geschiedenis?

Mark Janssens
  • Opinie

Ik geloof dat het begin van de Bijbel fundamenteel is. Niet voor niets opent de Bijbel met deze hoofdstukken. Is het begin van de Bijbel geschiedenis in onze westerse zin verstaan? Dat is de vraag in het artikel van collega Ulbe van der Meer (‘De slang heeft niet gesproken’, Onderweg, mei 2026) en de reacties daarop in het nummer van juli 2026. Waarbij geschiedenis vooral betrekking heeft op feiten en concrete gebeurtenissen. Dan kun je aan de ene kant of aan de andere kant uitkomen, al dan niet met voorzichtigheid en nuances. 

Lees artikel
Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Jan Mudde
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

De afstand tussen Bob Wielenga en mij bedraagt ongeveer 9.300 km als we met elkaar beeldbellen via de smartphone van zijn vrouw Geertje. Vanaf 1980 woont en werkt Bob namelijk in Zuid-Afrika als zendeling, predikant en theoloog – Bob is tweemaal gepromoveerd aan de Universiteit van Zuid-Afrika te Pretoria. Sinds 2002 is hij met emeritaat, maar tot voor kort schreef en publiceerde hij volop. Momenteel is hij nog als docent verbonden aan het KwaZulu-Natal Missionary and Bible College. We hebben een gesprek waarin het woord ‘afstand’ de rode draad is.

Lees artikel
De mythe van de schuldige omstander?

De mythe van de schuldige omstander?

Louren Blijdorp
  • Boekbespreking

De Breepleinkerk in Rotterdam siert de cover van het indrukwekkende boek van Geert Hovingh. In die kerk verborgen de latere Kamper ethicus dr. Gerrit Brillenburg Wurth en zijn vrouw Gerda van Leeuwen samen met kostersechtpaar Jacobus en Annigje de Mars-Ouwens, 34 maanden lang zeven joodse onderduikers. Een van hen werd geboren tijdens de onderduik, in de kosterswoning. Het is een van de bijna onuitputtelijke hoeveelheid verhalen die Hovingh op tafel heeft gelegd.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief