Aandacht voor het sterven

Praktijkcentrum | 30 april 2016
  • Praktijklokaal

Het lijkt vanzelfsprekend dat er binnen de kerk aandacht is voor de dood en voor wat de dood met de achterblijvers doet. Geloven gaat immers over eeuwig leven? Toch is die aandacht er lang niet altijd. Daar wilde men binnen de GKv Goes iets aan doen.

Iedereen kan ineens intensief met de dood te maken krijgen. Hoe ga je er dan mee om? (beeld XX/iStockPhoto)

Iedereen kan ineens intensief met de dood te maken krijgen. Hoe ga je er dan mee om? (beeld XX/iStockPhoto)

In het kerkblad van de gemeente staat: ‘Met de voorbereiding van een bruiloft of de geboorte van een baby beginnen we vaak al maanden van tevoren. We willen zorgvuldig keuzes maken die helemaal bij ons passen, en alles goed voor elkaar hebben. Denk bijvoorbeeld aan het formuleren van een kaart en het samenstellen van een liturgie. Ook bij het (naderend) overlijden van een geliefde of van onszelf, staan we voor allerlei keuzes. Alleen moet er bij een sterven snel besloten worden, terwijl zeker ook dan geldt dat we het graag goed willen doen.’

Reden waarom deze gemeente enkele activiteiten opzette, met daarin ook aandacht voor een thema als palliatieve sedatie. Die activiteiten, waar het pastorale team van de gemeente speciaal aandacht voor vroeg, betroffen een speciale kerkdienst op 17 april, een gespreksavond op 19 april en de uitgave van een praktische folder.

Ook binnen de GKv Bedum, een gemeente met veel jongeren én veel ouderen, leeft dit onderwerp. Ds. Marten de Vries organiseert twee avonden over ziek zijn, sterven en rouwen. Dit gebeurt in samenwerking met een plaatselijke begrafenisondernemer en iemand die als vrijwilliger in een hospice werkt.

De predikant wijst erop dat het onderwerp voor iedereen belangrijk is: ‘Het zijn geen onderwerpen alleen voor ernstig zieken en bejaarden en hun directe familie. Of mensen die onlangs of langer terug weduwe of weduwnaar werden. Sommigen moesten kortgeleden het lichaam van ouder, partner, broer, zus of kind naar de begraafplaats brengen. Sommigen zijn beroepshalve extra betrokken bij terminaal zieken en de dood. Maar iedereen kan er ineens intensief mee te maken krijgen. Hoe ga je er dan mee om?’ Mogelijk krijgen de avonden nog een vervolg.

Overigens leeft het thema ‘aandacht voor het sterven’ breder. Een studiedag over rouwverwerking van het Praktijkcentrum GKv trok enige tijd geleden opvallend veel belangstelling. Ook ds. Wim van Wijk (van de samenwerkingsgemeente CGK/GKv/NGK te Deventer) signaleert in zijn kerkblad dat er veel vragen leven, vanuit persoonlijke ervaringen van gemeenteleden, maar ook bij mensen die er beroepshalve mee te maken hebben. In dit verband wijst hij op de bezinning op dit thema vanuit de Nederlandse Patiëntenvereniging.

Webtips
www.npvzorg.nl/home/
www.landelijksteunpuntrouw.nl/
www.anbo.nl/sites/default/files/uploads/brochure_6_overlijden310810_avsjb.pdf

Over de auteur
Praktijkcentrum

Het Praktijkcentrum (GKv) ondersteunt en begeleidt kerken bij het gemeente-zijn in een geseculariseerde cultuur. Zie www.praktijkcentrum.org.

Meest gelezen

Gods blik op migratie

Gods blik op migratie

Koert van Bekkum
  • Column

En weer was er gedoe in Ter Apel. Houdt het dan nooit op? Nee, zolang de volken woeden – elders door oorlog en uitzichtloosheid, of hier met verzet tegen asiel als electoraal verdienmodel – zijn we er niet vanaf. Gelukkig beschikken Bijbellezers in Genesis 10 over een breder perspectief op geopolitieke verschuivingen en migratie. Deze ‘volkerentafel’ vertelt over de afstammelingen van Noachs zonen, Sem, Cham en Jafet. Nu is Genesis 10 vaak gebruikt voor een nogal statisch beeld van landen en volken. God lijkt ieder volk immers een vaste plek te geven. En inderdaad biedt het geslachtsregister een soort wereldkaart. Maar de tekst doet meer, er zit beweging in.

Lees artikel
Begin van Genesis – geschiedenis?

Begin van Genesis – geschiedenis?

Mark Janssens
  • Opinie

Ik geloof dat het begin van de Bijbel fundamenteel is. Niet voor niets opent de Bijbel met deze hoofdstukken. Is het begin van de Bijbel geschiedenis in onze westerse zin verstaan? Dat is de vraag in het artikel van collega Ulbe van der Meer (‘De slang heeft niet gesproken’, Onderweg, mei 2026) en de reacties daarop in het nummer van juli 2026. Waarbij geschiedenis vooral betrekking heeft op feiten en concrete gebeurtenissen. Dan kun je aan de ene kant of aan de andere kant uitkomen, al dan niet met voorzichtigheid en nuances. 

Lees artikel
Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Jan Mudde
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

De afstand tussen Bob Wielenga en mij bedraagt ongeveer 9.300 km als we met elkaar beeldbellen via de smartphone van zijn vrouw Geertje. Vanaf 1980 woont en werkt Bob namelijk in Zuid-Afrika als zendeling, predikant en theoloog – Bob is tweemaal gepromoveerd aan de Universiteit van Zuid-Afrika te Pretoria. Sinds 2002 is hij met emeritaat, maar tot voor kort schreef en publiceerde hij volop. Momenteel is hij nog als docent verbonden aan het KwaZulu-Natal Missionary and Bible College. We hebben een gesprek waarin het woord ‘afstand’ de rode draad is.

Lees artikel
De mythe van de schuldige omstander?

De mythe van de schuldige omstander?

Louren Blijdorp
  • Boekbespreking

De Breepleinkerk in Rotterdam siert de cover van het indrukwekkende boek van Geert Hovingh. In die kerk verborgen de latere Kamper ethicus dr. Gerrit Brillenburg Wurth en zijn vrouw Gerda van Leeuwen samen met kostersechtpaar Jacobus en Annigje de Mars-Ouwens, 34 maanden lang zeven joodse onderduikers. Een van hen werd geboren tijdens de onderduik, in de kosterswoning. Het is een van de bijna onuitputtelijke hoeveelheid verhalen die Hovingh op tafel heeft gelegd.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief