Redactioneel: Normaal, toch?

Doe even normaal. Het kan weer. Na twee weken (kerst)feest, geknal en vrij zijn is het normale leven weer begonnen. Rust in de tent. Dat is ook wel goed, dan kan een normaal jaar van start gaan.

Gek genoeg denk ik aan 2016 steeds vaker in termen van ‘dit was geen normaal jaar’. Ik geef twee voorbeelden, maar er zijn er meer. Is het normaal dat staatshoofd Assad er nog steeds is en door een samenscholing van merkwaardige ‘vrienden’ kans maakt om in het zadel te blijven? Past het dat het Westen, anders dan goedbedoelde hulp en de Twitterhashtag #standbyaleppo, zo weinig voor zijn miljoenen slachtoffers kon doen? Is dat normaal? Lijkt mij niet. En ook al worden we geacht zoiets normaal te vinden, laten we vaststellen dat de inhoud van het begrip aan het schuiven is.

‘Zeg het maar, ik weet het niet meer’

Dat gebeurt vandaag met meer begrippen. Vroeger was links progressief, rechts behoudend. Nu is dat anders, merkt ook Rosanne Hertzberger in een column in NRC. Zij noemt links en rechts ‘holle termen, je hebt er niets aan. (…) Is het rechts of links om elke maand 60 miljard euro te creëren? Zijn referenda links of rechts? (…) Zeg het maar, ik weet het niet meer.’ En dan noemt ze, als voorbeeld van de betekenisloze inhoud van een begrip, een grapje dat ze thuis – ze heeft een Joodse achtergrond – maakten als het stoplicht op rood sprong: ‘Zie je, het antisemitisme wordt steeds erger.’

Wordt 2017 normaal? Geen idee. Maar er zijn een paar dingen rond normaal die mij helpen. Het woord zelf wijst naar ‘norm’: dát is pas normaal. Wat zou die norm beter kunnen zijn dan de Bijbel, dat Woord van boven, met deze abnormale levensles die norm is: heb lief, zoals jij geliefd bent? En laat 2017 dan maar het jaar zijn waarin het normaal is dat we weer het gesprek met elkaar aangaan, van hart tot hart, juist over zaken waarin we verschillen. De Bijbel heeft daar ‘abnormale’ normen voor: wees goed in luisteren. En wie spreekt, wil de ander ‘goed doen’ (Efeziërs 4:29). Lekker normaal dus.

P.S. De column is geschreven voordat koning Willem-Alexander zijn kersttoespraak hield. Maar dat zijn zinnetje ‘Het extreme lijkt het nieuwe normaal te worden’ mij raakte, zal duidelijk zijn.