Aan de slag

Eén van de meestgestelde vragen aan jeugdwerkers is: hoe betrekken we de jongeren erbij? Er zijn talloze diaconale activiteiten te bedenken en te organiseren voor tieners en jongeren, maar hoe zorg je ervoor dat ze daadwerkelijk gaan meedoen?

Vraag jezelf om te beginnen eens af wat jij met een bepaalde activiteit hebt. Wat spreekt jou erin aan? En waarom zouden jongeren eraan mee moeten doen? Als je jongeren vraagt om mee te doen aan een activiteit waar je zelf niet zo veel mee hebt, dan wordt het lastig om jongeren daartoe uit te dagen en te motiveren.

Het kan daarom handig zijn om een activiteit eerst zelf uit te proberen. Dan kun je erop reflecteren en de jongeren deelgenoot maken van jouw ervaring. Je hebt dan een echt verhaal om te delen. Vertel waarom je het leuk vond, waardoor je geraakt bent en waarom het goed is als jongeren hieraan meedoen. Een doorleefd verhaal zal hen stimuleren en motiveren. Je kunt hier ook anderen met ervaring bij betrekken. Zo ontmoeten de jongeren mensen waar ze normaal gesproken misschien niet zo snel mee in aanraking zouden komen.

Voorbereiding

Betrek de jongeren vanaf de allereerste voorbereidingen bij de activiteit. Dit begint al met de keuze voor een activiteit. Moet het in de buurt zijn of mag het ook verder weg? Moet er een link met de kerk zijn of hoeft dat niet per se? Hoeveel tijd en geld is er beschikbaar? Geef jongeren de ruimte om zelf te kiezen. Zij weten wat er speelt in de wereld en zijn gewend (hoe moeilijk ze dat soms ook vinden) om zelf te kiezen. Als ze iets niet boeiend vinden, swipen ze het weg. Bijkomend voordeel is dat ze zich door deze inspraak eerder verantwoordelijk gaan voelen voor de activiteit.

Laat je daarbij niet te veel leiden door de primaire reacties van jongeren. Reacties als leuk, stom, stoer, of suf kunnen gekleurd zijn door de peer group. Deze eerste reacties kunnen veranderen als ze betrokken raken en zelf participeren in de activiteit.

Als jongeren iets niet boeiend vinden, swipen ze het weg

Wanneer het om iets nieuws gaat, iets waar ze nog geen ervaring mee hebben, dan kan de uitdaging hun soms te groot lijken. Baken de activiteit daarom duidelijk met de jongeren af. Vertel ze waar de grenzen liggen en geef duidelijke instructies, want jongeren overzien vaak nog niet alles.

Zorg ervoor dat je als jeugdwerker of diaken bij de gezamenlijke voorbereidingen vooral faciliterend en als coach aanwezig bent. Overleg regelmatig met de jongeren, maar laat hen zo veel mogelijk zelf regelen en doen. Coach de jongeren als je merkt dat ze ergens mee in hun maag zitten of iets niet durven te doen. Geef voorbeelden en suggesties over hoe ze het kunnen aanpakken, zonder de uitvoering gelijk van hen over te nemen.

Belevenis

Tijdens de activiteit is het belangrijk dat het een sociale belevenis wordt, waarin de jongeren de mogelijkheid krijgen om wat ze meemaken ook te delen met anderen. Dat gebeurt natuurlijk allereerst door samen als groep de activiteit uit te voeren. Maar dat kan bijvoorbeeld ook door foto’s of filmpjes ervan via sociale media te delen. En ten slotte door als groep met elkaar te bespreken wat het met je heeft gedaan en wat je ervan hebt geleerd.

Benadruk dat het niet erg is als er fouten worden gemaakt. De angst om fouten te maken kan groot zijn en de manier waarop je daar als jeugdleider of diaken op reageert, is heel bepalend. Ga er liefdevol mee om, maak wat er gebeurd is niet te groot, en vertel bijvoorbeeld – als dat kan helpen – over je eigen fouten.

Sta voor je jongeren. Rem goedbedoelende volwassenen af als ze willen ingrijpen omdat er in hun ogen iets fout gaat. Probeer te voorkomen dat deze volwassenen de regie uit handen van de jongeren nemen.

Van fouten kunnen we leren. Evalueer daarom achteraf eerlijk met de jongeren en de begeleidende volwassenen welke lessen er geleerd zijn. Zo voorkom je dat gemaakte fouten, of een bepaalde manier van doen, jongeren bij toekomstige activiteiten buitenspel zetten.

Motiveren

Tot slot een oproep aan iedereen, zowel in de voorbereiding als bij de uitvoering: bid! Het klinkt wellicht als een cliché, maar dat is het niet. Het gebed van een rechtvaardige is krachtig en mist zijn uitwerking niet (Jakobus 5:16). Als we jongeren ergens bij willen betrekken en willen motiveren om diaconaal actief te zijn, dan is het noodzakelijk om zelf eerst te bidden. In het gebed mogen we de jongeren, maar ook de mensen waar de activiteit op gericht is, vertegenwoordigen bij God. We mogen God vragen om een zegen, zodat Hij door hen heen zijn liefde zichtbaar maakt.
Veel plezier, aan de slag!

Paul Smit is jeugdwerkadviseur bij het NGK Jeugdwerk en lid van de werkgroep ‘Deel je leven’ van diaconaat en jeugdwerk. Deze bestaat verder uit Ingrid Dobbe (Deputaten Diaconaat CGK), Karen Scheele (NGK Jeugdwerk), Anko Oussoren (Praktijkcentrum), Derk Jan Poel (Diaconaal Steunpunt) en Jenne Minnema (CGJO).

Agenda

15 februari: Regiobijeenkomst van ‘Deel je leven’ over jeugdwerk en diaconaat in de CGK Zutphen.

15 februari: Regiobijeenkomst van het Praktijkcentrum, met als thema ‘Jongvolwassenen. De zoektocht naar een vernieuwend evangelie’, in de GKv Amersfoort Centrum. Zie verder www.praktijkcentrum.org/highlight/regiobijeenkomsten-kerk-zijn-in-deze-tijd.

7 april: Trainingsdag De Wittenberg over Omdenken in het jeugdwerk, met als thema: ‘Hoe bereiken jongeren de kerk?!’ Zie www.dewittenberg.nl/omdenken/algemene-informatie.

22-28 juli: New Wine Zomerconferentie 2017. Thema: ‘God in ons midden’. Meer hierover op www.new-wine.nl/zomerconferentie.

Media/tips

Probeer altijd eerst zelf de activiteit uit waar je jongeren bij wilt betrekken. Je kunt dan uit de eerste hand vertellen wat het precies inhoudt.

Laat jongeren zelf via bijvoorbeeld Present een diaconale klus regelen of laat ze een goed doel benaderen voor een actie, sponsors zoeken en alle andere praktische dingen regelen. Geef ze de kans om te leren!