Ben jij al vervuld met de Geest?

Laat de Geest u (steeds weer) vervullen.
(Efeziërs 5:18)

Pinksteren ligt alweer achter ons. Het ging dit jaar voorbij zonder grootschalige Opwekkingsconferentie of extra feestelijke kerkdiensten. Maar hebben we in de huiskamer ook iets van Gods Geest ervaren? Misschien voelt dit als een wat ongemakkelijke vraag. Toch is het, volgens Paulus, de gewoonste zaak van de wereld dat je steeds weer vervuld wordt met Gods Geest. Ook thuis.

(beeld Jantanee Rungpranomkorn/iStock)

Onder degenen die in de gereformeerde traditie zijn groot geworden, bestaat niet zelden enige koudwatervrees voor of misschien zelfs weerstand tegen de vervulling met de heilige Geest. Ze herinneren zich wellicht iemand uit de pinkster- of charismatische beweging die met een wat dwingende ondertoon vroeg: ‘Ben je wel vervuld met de Geest?’ Bedoeld werd: ‘Heb je, toen je tot persoonlijk geloof in Jezus kwam, een moment beleefd waarop zijn Geest je op een totale en overweldigende wijze in bezit nam?’ Het gereformeerde antwoord luidde, al dan niet als een opgezegd lesje: ‘De Geest is toch op eerste pinksterdag voor eens en altijd uitgestort?’ Of: ‘Ik ben toch al gedoopt de naam van de Vader, de Zoon én de heilige Geest!’

Maar wat zou het mooi zijn als het antwoord een doorleefd ‘ja’ kon zijn: ‘Het is vanmorgen nog gebeurd, terwijl ik bad. Of meezong met de liederen tijdens de kerkdienst.’ Dat is het spoor waarop Paulus’ oproep in Efeziërs 5:18 ons zet, of we nu charismatisch zijn of gereformeerd: ‘Laat de Geest u (steeds weer) vervullen!’

Gebiedende wijs

Het eerste dat opvalt, is dat Paulus hier de gebiedende wijs gebruikt: ‘laat u vervullen!’ De vervulling met de heilige Geest is dus niet de slagroom op de koffie van het geloof of een extraatje voor de liefhebbers. Een gereformeerde christen mag bijvoorbeeld niet zeggen: ‘De vervulling met de Geest is een typische pinksterspecialiteit.’ Voor iedere christen, tot welke kerk die ook behoort, geldt: laat de Geest je vervullen!

Uit de wijze waarop Paulus zich hier in het Grieks uitdrukt, valt verder op te maken dat hij niet aan iets eenmaligs denkt, maar aan iets dat bij voortduur, steeds weer, gebeuren moet. Toen Jezus op de bruiloft van Kana zei: ‘Vult de vaten met water’ gebruikte hij een werkwoordsvorm (de zogenaamde aoristus) die betrekking heeft op, onder andere, eenmalige handelingen. Paulus gebruikt in Efeziërs 5:18 een tegenwoordige tijd, die je zo mag weergeven: ‘Wordt steeds weer vervuld met de Geest.’ Of: ‘Stel je steeds weer open voor de Geest.’

De heilige Geest werkt niet gestaag,
als een constante kracht

Er zijn er die benadrukken dat de vervulling met de Geest iets eenmaligs is. Met Pinksteren is de Geest in volheid uitgestort en bij je doop is Hij je geschonken, dus vraag jezelf niet steeds krampachtig af ‘of je de Geest wel hebt’. Ik vind dat een bevrijdende en ontspannen gedachte. Onze Vader in de hemel is geen weermannetje of -vrouwtje dat dan weer buiten, dan weer even binnen is. En toch is het steeds weer nodig je voor de Geest open te stellen. De vervulling met de Geest is geen automatisme en de heilige Geest werkt niet gestaag als een constante kracht. Zoals aan een huwelijk of andere relatie gewerkt moet worden, en je daarin dichter of minder dicht bij elkaar kunt komen te staan, zo is dat ook in de relatie met God. Daarbij komt dat je de connectie met de Geest kunt verliezen en zelfs de kracht van de heilige Geest verspelen, als je Hem maar lang genoeg buitenspel zet. Gods Geest kan zelfs van ons wijken, zoals de Geest van de ongehoorzame Saul week. (1 Samuël 16:14) Vandaar dat ‘steeds weer’.

Meervoud

Dan wil ik erop wijzen dat Paulus hier het meervoud gebruikt. Paulus spreekt niet tot enkelingen, maar tot de gemeente als geheel. Ook dit is leerzaam. Het vervuld worden met de heilige Geest is geen privilege voor uitzonderlijke christenen. In Joël 3:1-5, de profetie waarin de uitstorting van de heilige Geest wordt aangekondigd, staat: ‘Ik zal mijn Geest uitgieten over al wat leeft. Jullie zonen en dochters zullen profeteren, oude mensen zullen dromen dromen, en jongeren zullen visioenen zien; zelfs over slaven en slavinnen zal ik in die tijd mijn Geest uitgieten.’

‘Heer, hier ben ik, een mens met een harde wil’

Iedereen mag delen in Gods Geest en de vervulling met de Geest heeft dus ook iets gezamenlijks. De Geest wil dus niet alleen de enkeling vol van Christus maken, maar ook de gemeenschap, het huwelijk, het gezin, de gemeente, uiteindelijk de hele wereld! Sámen vormen we ‘het lichaam van Christus’. En pas met elkaar zijn wij zijn handen om te genezen, te dienen, te zorgen voor elkaar.

Actief en passief

Maar hoe gaat dat dan in zijn werk? Uit Paulus’ woorden blijkt dat er zowel iets actiefs, als iets passiefs in zit: ‘laat je vervullen’. Vergelijk het met een ontstoken kies die behandeld moet worden. Dat kun je niet zelf, een ander zal het moeten doen. Het enige wat jij kunt, is de ander daar de ruimte voor geven. Je moet naar de tandarts gaan, je mond open doen, je laten behandelen… Zo is het ook met de vervulling met de Geest, die moet je aan je laten gebeuren. Handelingen 1:14 en 4:24-31 geven daar een beeld van. Aan de vervulling met de Geest gaat gebed vooraf.

Ook in bidden zit zowel iets actiefs als passiefs. Je komt tot God en stelt je voor Hem open. ‘Heer, hier ben ik, een mens met een harde wil, een hard hart, eigenwijs en trots. Komt U tot mij met uw heilige Geest, breek de hardheid van mijn hart en buig mijn wil naar de uwe toe.’ Of: ‘Heer, ik ben zo onrustig, zo vol angst en onzekerheid. Ik zit vastgezogen in een moeras van twijfels. Ik open me ook vanmorgen voor U, Heer. Vul mij met Uzelf, vul mij met uw vrede, vul mij met uw Geest, Jezus.’ Zo mag je persoonlijk bidden. Zo mag je samen bidden, als gezin, als gemeente. En wie zo bidt, merkt dat de Geest in het verborgene gaat doen wat je vraagt. Er komt vrede over je, innerlijke kracht, iets van nederigheid, bewogenheid, of hoop.

We kunnen niet zonder de vervulling met de heilige Geest. Geen dag. En daarom: laat de Geest je steeds weer vervullen.

Vragen

• Welke ervaring heb jij met de vervulling met de heilige Geest?
• Waarin zie je werking van de heilige Geest in je eigen leven?
• Waarin zie je de werking van de heilige Geest in je eigen gemeente en in de kerk als geheel?
• Laat je (steeds weer) vervullen met de Geest. Hoe doe jij dat? Of valt hier nog wel wat winst te boeken?