De leefgemeenschap als school of life

Een leefgemeenschap zoals die van de Wittenberg past in de trend van nieuwe woonvormen waar jongvolwassenen voor kiezen. Denk aan de meergeneratiewoningen in ons land waar studenten tussen de bejaarden wonen, maar ook aan de groei van het aantal woongroepen of een initiatief als het Jongerenklooster in Diepenveen. Wat is er zo aantrekkelijk aan wonen in een groep?

Het is 18.00 uur, tijd voor de avondmaaltijd in de Wittenberg. In het oude internaatgebouw in Zeist zitten tientallen jongeren aan de eettafels. De koks nemen het woord. Het is altijd weer spannend wat de pot schaft. Behalve het eten zullen er in ieder geval weer genoeg ditjes en datjes in de gesprekken geserveerd worden. Daar waar aan de ene tafel hard wordt gelachen, valt er voor wie goed kijkt ook meer te zien. In de leefgemeenschap is er, naast de lach, ook ruimte voor een traan. Een luisterend oor voor diegene die net terugkomt van een rotdag of een bakkie troost voor je buurvrouw die gewoon even niet lekker in haar vel zit.

De ongeveer vijftig jongeren (17-35 jaar) eten, bidden en werken met elkaar. Het is intens zo’n woongroep. Je praat met elkaar tijdens de afwas, maakt plezier in de tuin tijdens het volleyballen en je deelt de heilige stilte tijdens de getijdengebeden. Op woensdag is de avond van de leefgemeenschap, dan komen de bewoners samen om te luisteren naar een spreker of is er een themafeest.

Woontrends

Er zijn veel praktische redenen aan te wijzen voor de groeiende interesse in het anders wonen. Het vinden van een betaalbare woning na de studententijd is lastig. Het ideaal van een partner met wie je het huisje, boompje en beestje kunt delen, is voor veel jonge mensen niet meer vanzelfsprekend, zeker niet voor christelijke jongeren. Jongeren kiezen daarom volgens trendwatcher Adjiedj Bakas steeds vaker voor het groepswonen als een tegendraads alternatief in onze ‘loszandmaatschappij’.

Ik ben enthousiast over dit soort communities. Het zijn plaatsen waar jonge mensen het goede leven met vallen en opstaan kunnen ontdekken, oefenen en leren omarmen. De woongroep als een school of life. De leefgemeenschap als een oefenplaats voor het navolgen van Jezus in de praktijk van elke dag.

Relaties

Een woongroep geeft jongeren de kans om duurzame vriendschappen op te bouwen met mensen die je zelf niet direct zou uitkiezen. En toch, sommige vriendschappen zullen voor het leven blijken te zijn. Behalve leeftijdsgenoten blijken er in de meeste jongerenwoongroepen trouwens stiekem toch ook een aantal ouderen te zijn. De jongerengroep is ook wel een meergeneratiewoning. De wijsheid van een pater familias of een moederfiguur is op sommige momenten zeer welkom.

In een christelijke leefgemeenschap ontdek je de veelkleurigheid van Gods wereld. Jongeren van allerlei pluimage wonen samen. Ze beleven het geloof heel verschillend. Waar de ene jongere opleeft bij Opwekkingsliedjes, zingt de ander liever psalmen uit 1773 en weer een ander zweert bij het Taizé-genre. Maar het gaat natuurlijk dieper dan liedjes. De jongeren worden zich, naarmate de tijd vordert, bewust van de ‘bril’ waarmee ze de Bijbel lezen of kijken naar wetenschap, relaties of de cultuur. Er wordt in de community dan ook veel gediscussieerd over God, de Bijbel en de wereld waarin we leven. Mensen praten soms tot laat in de avond over hun overtuigingen, hun twijfels, het leven en het geloof.

De levenslessen van de leefgemeenschap

1. Leven in een ritme. De gebedstijden en de maaltijden geven structuur aan de community. Jongeren leren om op vaste tijden stil te zijn en rust in te bouwen in hun drukke leven. Natuurlijk kun je blijven doorrennen, maar het vaste ritme is ook een cursus ‘onthaasten’.

2. Dienen. De taken worden verdeeld en iedereen draagt verantwoordelijkheid voor het schoonmaken van de centrale ruimten, voor de maaltijden en de gebedstijden. Kortom, je moet de mouwen opstropen voor de afwas, of, nog erger: het is jouw beurt om met de borstel door de plee te gaan.

3. Omgaan met conflicten. Die ene keer per week in de kerk kun je met je keurige glimlach de schijn nog redelijk ophouden. Maar als je elkaar elke dag tegenkomt, wordt het toch iets ingewikkelder. Je moet die buurman die tot ’s avonds laat herrie maakt, toch een keer aanspreken als jij wil slapen. Maar het werkt ook andersom. Je wordt vroeg of laat een keer geconfronteerd met die balk in je eigen oog, terwijl jij net bezig was de splinters bij anderen aan te wijzen.

4. Bewust leven. In de Wittenberg gaan groepjes jongeren regelmatig naar de lokale supermarkt om in overleg met de filiaalmanager producten die bijna over de datum zijn, in te slaan om zo food waste te voorkomen. In veel woongroepen, zo ook bij de Wittenberg, is er een gezamenlijke moestuin of een kloostertuin.

Vreugde

Terug naar de eetzaal. De maaltijd is afgerond, de afwasploeg staat luidkeels te zingen in de spoelkeuken. Er hangt een uitgelaten stemming, er staat namelijk een themafeest in de planning. ‘Ja’, zegt een meisje tegen me, ‘deze avonden zijn voor mij echt een uitlaatklep.’ Het wordt vanavond een vrolijke boel, niet omdat het moet, maar gewoon omdat het kan.

De Wittenberg in Zeist rust jonge mensen toe om als christen in de wereld te staan. Zij biedt jongeren tussen de 17 en 25 jaar een traject aan van vijf maanden, waarin je aan de slag gaat met vragen rond je identiteit, je relatie met God en je plek in deze wereld. Ook kun je er op retraite. Zie voor meer informatie www.dewittenberg.nl.