Wees niet kleurenblind

Ik ben opgegroeid in een dorp in de Alblasserwaard en mijn Surinaamse buren waren de enige personen die mij eraan herinnerden dat de mensheid veelkleurig is. Nog steeds leef ik vooral met gelijkgestemden van dezelfde huidskleur. Hoe ga ik dan het gesprek met jongeren aan over racisme en discriminatie?

(beeld William Perugini/Shutterstock)

Recent sprak ik een jongere die vertelde kleurenblind te zijn. Hij vertelde mij dat hij alles ziet vanuit zijn eigen kleur. Sommige voorwerpen hebben voor hem dezelfde kleur, terwijl ik iets heel anders zie. Ik realiseerde me dat we zo ook kunnen kijken naar andere mensen. Dat we het moeilijk vinden om mensen te ontmoeten die anders zijn. Wat mij opvalt, is dat het dan nauwelijks uitmaakt of je in een (wit) dorp of juist in een stad woont. Steden lijken wel heel veelkleurig, maar ook daar zoeken gelijkgestemden elkaar op. Anders-zijn en veelkleurigheid, we hebben het er moeilijk mee.

Discriminatie

Op de website lerenindekerk.nl staat een module over discriminatie. Het eerste thema gaat over racisme: het discrimineren van mensen van een ander ras. Is het ene volk beter dan het andere? Hoe komen we aan het idee dat Jezus een blanke man was? Hoe spreekt de Bijbel over mensen van een ander ras? Wat leren wij daarvan? Hieronder volgen enkele handreikingen waarmee je aan de slag kunt gaan.

Introductie thema

Ga, om het thema te introduceren, met jongeren in gesprek over de volgende vragen: wat heb jij met dit onderwerp? Vind je het boeiend of heb je er niks mee? Welke mensen of groepen worden volgens jou gediscrimineerd?

Doe een dobbelsteengesprek

Wil je het gesprek op een creatieve manier voeren, kies dan voor een dobbelsteengesprek. Gooi om de beurt met de dobbelsteen en geef antwoord op de vraag met hetzelfde cijfer als jij gegooid hebt.

1. Ben jij weleens gediscrimineerd? Waarom was dat?
2. Vind jij discriminatie een belangrijk thema? Waarom wel of niet?
3. Welke mensen of groepen hebben volgens jou het meest last van discriminatie?
4. Komt er in de Bijbel ook discriminatie voor? Noem eens een voorbeeld.
5. Heb jij vooroordelen over bepaalde mensen of groepen? Over wie?
6. Wat doe jij om discriminatie te voorkomen?

Kijk naar een muziekclip

Na de Black Lives Matter-protesten is er veel muziek uitgebracht. Een nummer dat mij raakte, was ‘I can’t breathe’ van H.E.R.: beluister het nummer en ga er met jongeren over in gesprek. In dit nummer klinken de drie bekende woorden van George Floyd, je voelt de hartverscheurende pijn en het gebrek aan empathie dat de zangeres ervaart. Ze vraagt zich af hoe we op het punt zijn gekomen dat een smeekbede om genade keer op keer met onmenselijke onverschilligheid wordt beantwoord.

Nodig iemand uit

Zorg ervoor dat de ander niet zijn kleur verliest, maar zie de ander in zijn context met zijn of haar kleur. Als we de ander niet zien in de kleur die hij of zij heeft, verliezen we de rijkdom die schuil kan gaan in een andere kleur. Het is belangrijk dat we elkaar echt zien. Daarom is het zinvol om iemand uit te nodigen die kan delen wat het betekent om vanwege huidskleur te worden gediscrimineerd. Bijvoorbeeld een gemeentelid of iemand die bij je in de buurt woont. Het gesprek met elkaar – waarin ook de pijn gevoeld kan worden zonder dat die weggewuifd wordt – is belangrijk.

Duik in de Bijbel

Racisme is discriminatie op basis van ras. Het ene volk denkt dus dat het beter is dan het andere volk. En dat heeft alles te maken met huidskleur. Een bijbelgedeelte dat je zou kunnen lezen samen met jongeren is Numeri 12. Mozes is getrouwd met een Nubische vrouw, zij had een donkere huidskleur. Mozes wordt hierom belachelijk gemaakt door zijn broer en zus. God reageert woedend. Bespreek deze tekst eens met jongeren.

• Wat valt je op in deze tekst?
• Wat begrijp je niet of waar heb je moeite mee?
• Wat vind je mooi?

Racisme heeft alles te maken met huidskleur (zwart/wit) en uitsluiting: jij hoort niet bij ons! Hoe pakt God juist daar Mirjam op terug? Wat zou jij als straf bedacht hebben?

God heeft vanaf het eerste begin duidelijk gemaakt dat Hij alle mensen op het oog heeft. Hij koos Abraham en zijn familie uit, maar wel met het doel om via hen álle volken te zegenen.

Afsluiting

Sluit de bijeenkomst ontspannen af en geef persoonlijke aandacht aan de tieners. Persoonlijke aandacht is een sleutel om racisme tegen te gaan. Daag jongeren uit om mensen die anders zijn op te zoeken. Zodat ze de kleur van de ander zien en het gesprek aangaan. Misschien kunnen we de ander dan beter begrijpen. Uiteindelijk wil ieder mens, jong en oud, gezien worden.