Zonder eten eeuwig leven?

Omdat we eten, leven we. Wie niet eet, gaat dood. Beschikbaarheid van voedsel is helaas onrechtvaardig verdeeld in de wereld.

Wie te veel heeft, gooit het nog te vaak weg. In rijke landen zijn er populaire kookprogramma’s op tv. Dat is een teken van welvaart. Hongerlijdende armen kunnen er terecht in voedselkeukens. In arme landen, waar hongerlijden de norm is, zijn zulke programma’s ondenkbaar. Voedselgebrek is letterlijk de dood in de pot voor een volk en vernietigt elk toekomstperspectief.

Een groeiende wereldbevolking heeft steeds meer voedsel nodig en dat betekent constante groei voor de voedselindustrie. Dat roept weer vragen op over de ecologische houdbaarheid van deze industrie: stikstofproblemen, maar ook hoe dieren (zoals varkens en kippen) behandeld worden in massale stallen, of welke chemische middelen er in de landbouw gebruikt worden, of het kappen van bossen voor landbouwgrond in derdewereldlanden. Ieder mens heeft recht op eten, maar de vraag is hoe we eraan komen.

Eten en de goede schepping

Wij mensen hebben eten nodig om te kunnen werken en werk om te kunnen eten. In het scheppingsverhaal schept God de mens, geeft hem werk als rentmeester over de aarde om daarna ook voor voedsel te zorgen (Genesis 1:26-29). De volgorde is op zich al inzichtgevend. Eten hoort bij de ‘goede’ schepping (1:31) en volgt op werken. Wie niet werkt, zal niet eten (er moet dan wel werk zijn, en dat was er toen!).

Sommigen denken dat eten, als horend bij de goede schepping, op de nieuwe aarde gewoon doorgaat. Anders maar toch gelijk! At Jezus niet na zijn opstanding? Als wij helemaal aan hem gelijk zijn geworden, na de opstanding van ons lichaam, zouden wij dan niet zoals hij eten? Dan zal daar ook voedsel geproduceerd en dus gewerkt moeten worden. Werken, maar anders dan in Genesis 3:17-19, zonder gezwoeg en gezweet en die ellendige distels en dorens.

Het neoliberale marktdenken, waarin de voedselindustrie wereldwijd gevangen zit, komt niet terug. Het gespeculeer op de beurzen door aandeelhouders in de voedselindustrie zal verdwenen zijn. Werken, ja, want wie niet werkt, zal niet eten. Maar geen zweten voor ons brood meer, want we zijn geen stof meer die tot stof zal terugkeren. Werken en eten komen als onderdeel van de goede schepping terug op de nieuwe aarde.

De eerste mensen waren vegetariërs. Pas in Genesis 9:3, na de zondvloed, komt er vlees op tafel. Betekent dit dat we op de nieuwe aarde allemaal vegetariërs zullen zijn? Er zal daar geen dood meer zijn (Openbaring 21:4). Geen slachthuizen dus waar dieren aan de lopende band worden gedood? Ik kan zulke vragen natuurlijk afdoen als speculatie. We weten het gewoon niet. Wat wel duidelijk is, is dat we veel concreter over het leven op de nieuwe aarde moeten leren nadenken dan we gewend zijn. Wij denken vooral ‘geestelijk’ na over het ‘eeuwige leven’. De Bijbelse beelden leggen wij het liefst overdrachtelijk uit, waarbij elke verwijzing naar de concrete werkelijkheid van het eeuwige leven verdampt.

De hemel komt echter op deze aarde, vernieuwd, waarop wij lichamelijk zullen leven. Daar hoort werken, eten en drinken als onderdeel van de goede schepping bij. Er zal geen honger meer zijn, want er is voedsel in overvloed voor iedereen, waar we met blijdschap voor hebben mogen werken met dank aan God onze Herschepper.

Intussen

Deze kijk op werken en eten op de nieuwe aarde levert intussen wel een aantal leefregels op voor het hier en nu. Het is de bedoeling dat wij als volgelingen van onze opgestane Heer al iets van dat nieuwe leven op deze oude en gebroken aarde laten zien in de kracht van de Heilige Geest.

Als wij in onze welvaartsmaatschappij mogen werken en eten ter ere van God (1 Korintiërs 10:31), gunnen we dat iedereen waar ook ter wereld, gelovig of niet. Dat heeft gevolgen voor hoe wij onze samenleving inrichten en voor het politieke program dat we daarvoor willen gebruiken. Het was dus niet zo gek dat de ChristenUnie landbouw behartigde in Rutte-III.

De klimaatcrisis bedreigt werken en eten in grote delen van de wereld. In Afrika lijden miljoenen mensen honger. Ze willen wel werken voor hun eten, maar door droogte of sprinkhanen levert het land geen voedsel op. Er is geen werk! Als wij daar het evangelie willen brengen, prachtig! Maar dan het ‘volle evangelie’ van heil voor de zondaar en heling van de gebroken schepping.

Concreet: we helpen werk te scheppen om eten op tafel te krijgen. Dan kunnen zij ook daar voluit leven als mensen geschapen naar Gods beeld. Het thuisfront zet zich intussen in voor wereldwijd een rechtvaardiger klimaatbeleid, voor een eerlijker buitenlandse handel die arme landen ten goede komt, voor een migratiebeleid dat niet wegkijkt van de oorzaken van de problematiek. Zending en christelijke politiek zijn met elkaar verweven.

Lange adem

Zo moeizaam als zending vaak is, zo moeizaam is christelijke politiek. Het is werk van lange adem. Daarom komen we op adem aan de Tafel van de Heer in de gemeenschap der heiligen. Daar eten en drinken we gratis en voor niks, omdat Hij het werk ervoor gedaan heeft. Zo krijgen we kracht om door te gaan totdat Hij komt.