Er komt een dominee voorbij

Hans Schaeffer | 8 januari 2022
  • Opinie
  • Thema-artikelen

De dominee: is dat een man of vrouw met bijzondere gaven? Iemand die zo goed en zo kwaad als het gaat leidinggeeft aan mensen? Strak in pak of casual op het podium, een enthousiast spreker, stille kracht of zoekende medegelovige?

(beeld Matthew Ball/Unsplash)

In de editie van OnderWeg van 8 januari 2022 kijken we naar de dominee. Hoe belangrijk is een dominee voor een gemeente? Dat hangt er natuurlijk vanaf aan wie je het vraagt. Zoveel mensen, zoveel meningen waarbij de eigen context en rol binnen de gemeente medebepalend zijn voor het beeld wat je hebt. Ben je zelf ambtsdrager? Wat doet een predikant anders dan jij? Heb je geen ambt: alle gelovigen hebben toch een taak om het evangelie verder te brengen? Waarom zou je in een gemeente een voortrekker, iemand met een bijzonder ambt, aanstellen?

Drievoudig

Een predikant is iemand die betaald wordt voor werk in de kerk. Dat heeft drie kanten: ambt-persoon-beroep. ‘Beroep’ gaat over haar of zijn professionaliteit: heeft hij de vaardigheden geleerd voor het ambacht van pastoraat, kent hij didactische principes voor lerende activiteiten? (Waar ‘hij’ staat kan ook ‘zij’ gelezen worden.) ‘Persoon’ gaat over capaciteiten en karaktertrekken: is hij introvert, dominant of bescheiden? ‘Ambt’ gaat over roeping en bevoegdheid: is hij geroepen door God door middel van de gemeente om hier te dienen? Hoe kan hij Gods profetische woorden laten klinken? Persoon, ambt en beroep zijn altijd met elkaar verweven. Toch zijn deze onderscheidingen verhelderend. Gesprekken in de gemeente gaan al snel over de persoon. Ik hoorde onlangs hoe er over een collega werd nagepraat op het kerkplein: ‘Ja, hij stond er wel mooi authentiek.’ Er kan bijvoorbeeld ook kritiek komen op zijn manier van catechiseren.

De persoonlijke en professionele kanten zijn goed zichtbaar. Maar wat merk je van het ambt? Voor de koers en richting van een kerk is geestelijk leiderschap nodig. De kerk is geen club religieuze hobbyisten of diaconale vrijwilligers. De kerk viert het heil, hoort Gods woord, door de doop komen er mensen bij, in het avondmaal verbindt Christus zich aan ons. De kerk heeft vanuit dat heil de roeping om voor zichzelf en de wereld Gods reddende kracht te belichamen in woord en daad. Erediensten zorgen ervoor dat de kerk bij die roeping bewaard blijft waarin de bron van ons heil gevierd wordt en kleine groepen zorgen ervoor dat de gemeente geestelijk wordt gevoed en toegerust.

Kerkzijn heeft een goed leiderschap door een team van ambtsdragers nodig. Soms sprekend tegen de gemeente, vaker gelukkig diep betrokken naast en met kerkleden. ‘Ambt’ is: hoe blijft de gemeente bewaard bij Christus en belichaamt ze haar roeping? Dat vergt meer dan professionaliteit en persoonlijkheid. ‘Ambt’ gaat precies over dat ‘meer’.

Het hele artikel lezen? Neem een proefabonnement op magazine OnderWeg en ontvang inloggegevens voor de website.

U moet u inloggen om dit artikel te bekijken. Login om toegang te krijgen.
Over de auteur
Hans Schaeffer

Prof. dr. Hans Schaeffer is hoogleraar Praktische Theologie en wetenschappelijk directeur van het Expertisecentrum Kerkvernieuwing Kerk2030 aan de Theologische Universiteit Utrecht en lid van de brede redactie van Onderweg.

Meest gelezen

Genesis 3 is een profetische vertelling

Genesis 3 is een profetische vertelling

Ulbe van der Meer
  • Opinie

Honderd jaar geleden sprak de synode van de Gereformeerde Kerken uit dat het spreken van de slang in Eden een zintuigelijk waarneembaar feit was. Ds. Jan Geelkerken zag dat anders en werd uit zijn ambt gezet. Aan dit ‘jubileum’ is tot nu toe slechts een podcast (Dick en Daniel geloven het wel #238) gewijd en een paar verhalen uit de oude doos in het Nederlands Dagblad. Moeten we ervan uitgaan dat het vandaag niet meer zo van belang is hoe je deze tekst leest?

Lees artikel
Waarom het begin van Genesis ook over geschiedenis gaat

Waarom het begin van Genesis ook over geschiedenis gaat

Koert van Bekkum
  • Verdieping

Verwijst het begin van Genesis naar dingen die zijn gebeurd? Of spreken de hoofdstukken vooral over ons menselijk bestaan als zodanig, en over hoe God redt? Het laatste natuurlijk, aldus ds. Ulbe van der Meer afgelopen mei in dit blad. Laten we het profetisch-symbolische karakter van het paradijsverhaal omarmen. Dan zijn we af van ingewikkelde discussies over historiciteit, leren mensen hoe mooi en krachtig de Bijbel spreekt, en werpen we geen onnodige drempels op voor jongeren en buitenstaanders. 

Lees artikel
Het geheim van de kerk

Het geheim van de kerk

Cors Visser
  • Boekbespreking

Het was de ondertitel die me naar dit boek deed grijpen: herontdekken wat de kerk is. Na het omslaan van de laatste bladzijde was er een lichte teleurstelling. Dit boek gaat niet in de eerste plaats over de kerk. Maar naast teleurstelling was er ook een aangename verrassing: Wright werpt nieuw licht op Handelingen en ja, ook een beetje op de kerk. Wat de Britse nieuwtestamenticus doet, is de lezer in iets meer dan 200 bladzijden meenemen door heel Handelingen. Elk hoofdstuk behandelt drie of vier hoofdstukken, met uitzondering van Handelingen 1 en Handelingen 17 – die krijgen beide een eigen hoofdstuk. Door deze aanpak zit er vaart in het boek en komen de kwaliteiten van Wright naar voren: grote lijnen trekken en vergelijkingen maken met andere Bijbelboeken en verhalen. Voor mensen die Tom Wright doorgaans wijdlopig en ongestructureerd vinden – zoals ikzelf – is dit boek een stuk prettiger leesbaar. Een aantal hoofdthema's uit eerder werk komt voorbij: de nadruk op de opstanding van Jezus, het koninkrijk van God en de ontmoeting van hemel en aarde. Via Handelingen valt daar weer nieuw licht op.

Lees artikel
Waarom in het kerkblad Onderweg mag klinken dat de slang in het paradijs niet sprak

Waarom in het kerkblad Onderweg mag klinken dat de slang in het paradijs niet sprak

Redactie
  • Redactioneel

Er is alle reden om binnen de Nederlandse Gereformeerde Kerken van gedachten te wisselen over hoe je het begin van Genesis leest en welke plek de zondeval daarin inneemt. Reina Wiskerke besprak in haar column het opinieartikel van dominee Ulbe van der Meer over Genesis 3 (ND 6 juni, link). Ze vroeg zich daarin af waarom Onderweg, maandblad voor de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK), zijn opvatting ‘dropt’ bij de lezers, zonder reflectie op de noodzakelijkheid, reikwijdte en consequentie van zijn opvatting.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief