‘Wees nuchter en waakzaam’: over de lege troost van de fles

In een opinieartikel in het NRC in 2019 schreef filosoof Stine Jensen over ‘het verslaafde, vervuilde landschap’ van onze cultuur, waarin we door het gat in onze (collectieve) ziel vatbaar zijn voor verslavingen van allerlei soort. Alcohol is een van die verslavingen die stad en platteland, jong en oud, praktisch en theoretisch opgeleiden, eenzamen en gezelschapsmensen verbindt en in niet geringe mate bijdraagt aan het verslaafde landschap van onze samenleving.

Onlangs vierden we het vierhonderdjarig bestaan van ‘mijn’ Noorderkerk in Amsterdam. Ter gelegenheid van dit jubileum hebben we speciaal ‘Noorderbier’ laten brouwen.
Het Noorderbier, gebrouwen door de sociale brouwerij ‘De 7 Deugden’, past naar ons gevoel prachtig bij het jubileum van een kerk, die midden in de hippe Jordaan vol jonge en oude levensgenieters een gastvrij huis van God wil zijn. Goed en verantwoord bier met een knipoog naar geloof en kerk is een manier om dicht bij de Jordanezen te komen en hen iets te laten proeven van het goede leven waarover het in de kerk ook gaat.

Spiegel

Terwijl ik een slok neem van een echt heerlijke Jordaanse Protestantse Ale, denk ik terug aan een van de ‘heiligen die ons zijn voorgegaan’: dominee Carel Steven Adama van Scheltema (1815-1897), voorganger in de Noorderkerk in de tweede helft van de negentiende eeuw. Met evangelische en hartstochtelijke ijver werkte hij meer dan dertig jaar als Nederlands-hervormde pastor in de verpauperde en overbevolkte volkswijk de Jordaan. Uit flarden kerkgeschiedenis verschijnt het beeld van een voorganger wiens leven en werk het waard zijn om voor ons als spiegel te dienen (Hebreeën 13:7). Wie goed in die spiegel kijkt, kan niet om een belangrijk aspect van dat beeld heen: zijn strijd tegen drankmisbruik en voor geheelonthouding. De vraag die hij mij stelt: ‘Welke strijd met alcoholische drank heb jij vandaag te voeren in de Jordaan en Nederland?’