De schijnwerper op: Joannes Anastasius Veluanus (1520-1570)

Erik de Boer | 7 juli 2023

Algemeen
De schijnwerper op

Schrijver van de eerste reformatorische geloofsleer

Veluanus schreef de eerste reformatorische geloofsleer nadat hij eerst onder dwang van de inquisitie zijn overtuigingen had herroepen. Daarna was hij predikant in de Palts en hielp de Catechismus in te voeren.

Wie is Veluanus?

Geboren als Jan Gerritsz. Versteghe groeit hij op in het dorpje Steeg. Op de Veluwe dient hij als vice-cureyt (vervanger van de pastoor) in Garderen. Daar leert hij uit de geschriften van Martin Luther en Philippus Melanchthon die via de oostgrens de Nederlanden bereikt hadden. De autoriteiten horen dat zijn preken een reformatorische geest ademen en in 1550 wordt hij gearresteerd. Het hof van Arnhem veroordeelt hem tot levenslang en laat hem in het kasteel van Hattem opsluiten. Na drie jaar krijgt hij een aanbod: vrijlating voor drie jaar op voorwaarde van een studie theologie in Leuven, de universiteit die zich tegen de reformatie keerde.

U moet u inloggen om dit artikel te bekijken. Login om toegang te krijgen.

Dit artikel is gedeeltelijk afgeschermd. Je kunt tijdelijke toegang krijgen op dit apparaat en in deze browser.

Prijs: €1,00

Toegang is tijdelijk en gekoppeld aan dit apparaat en deze browser. Het wissen van cookies of gebruik van een andere browser betekent dat de toegang vervalt.

Over de auteur
Erik de Boer
Dr. Erik de Boer is universitair docent aan de Theologische Universiteit Kampen.

Delen

Meest gelezen

Huis op een rots
Redactie

Redactioneel

Staat er eigenlijk iets spannends op de agenda van de synode? Deze maand komt de synode voor het eerst bij elkaar voor een introductieweekend. Daarna volgen in oktober een bidstond en een opening en vervolgens zijn er 8 vergaderdagen verspreid over november ’26 tot maart ‘27. 56 afgevaardigden hebben de schone taken om een stevige stapel beleidsrapporten door te nemen en daar besluiten over te nemen.
Lees artikel

Kerknieuws september 2026
Redactie

Kerknieuws

Lees hier het kerknieuws van de Nederlandse Gereformeerde Kerken, september 2026. Ds. Hans Riemer, verbonden aan NGK Den Haag-Morgensterkerk heeft het beroep dat de NGK Voorburg-Franse Kerk op hem heeft uitgebracht aangenomen. De gemeente in Voorburg telt ruim 150 leden. Eerder was ds. Riemer predikant van GKv, later NGK, Langerak.
Lees artikel

Pastoraat is stilstaan en moeilijke vragen stellen
Jelle Knol

Column

Regelmatig denk ik: volgens mij is de kern van mijn pastorale taak als predikant stilstaan en moeilijke vragen stellen. Dat is ook niet zo gek. De Goede Herder zelf heeft ons dat voorbeeld gegeven. Als Hij de Emmaüsgangers vraagt ‘Waar lopen jullie toch over te praten?’, dan gaan ze spontaan stilstaan (Luc. 24:17). Ze worden letterlijk stilgezet bij hun verdriet en verwarring.
Lees artikel

Kerkvernieuwing – is dat mogelijk?
Hans Schaeffer

Opinie

De kerk is Gods werk. Dat is een van de massieve kernovertuigingen van gereformeerde theologie. Zo hoog zet de Heidelbergse Catechismus ook in: ‘Dat de Zoon van God … Zich een gemeente … vergadert, beschermt en onderhoudt. Hij doet dit door zijn Geest en Woord.’ (Zondag 21, v/a 54). Kerk-zijn is voluit Gods werk. Tegelijk is je ervaring soms heel anders. Het is evengoed mensenwerk, met alle spanningen en gedoe die dat oplevert. Precies de spanning tussen Gods werk en mensenwerk maakt kerkvernieuwing als thema urgent. Hoe zit dat? En hoe ziet dat eruit in de praktijk?
Lees artikel