Tweeslachtige held, eenzame ziel

Naar aanleiding van:
David Grossman, Leeuwenhoning, Amsterdam (Cossee), 2023. 160 pagina’s, € 22,99. EAN 9789464520927

Het bijbelverhaal van Simson is een verhaal dat je bijblijft, over de woesteling die het in zijn eentje, in de naam van God, opneemt tegen een heel volk, de Filistijnen. Hij maait er duizend neer met een ezelskaak en stuurt vossen met brandende fakkels hun graanvelden in. Als kinderen van de zondagsschool zongen we na de vertelling een vrolijk liedje: ‘Simson, Simson, alle Filistijnen verdwijnen, verdwijnen als jij komt.’ Ook in het hedendaagse Israël is Simson een held, waarnaar legerdivisies genoemd worden. Maar de Israëlische auteur David Grossman kijkt anders naar het verhaal. Uitgeverij Cossee bracht zijn hervertelling uit 2003 opnieuw uit: Leeuwenhoning, de mythe van Simson.

De gelauwerde auteur noemt zich seculier-Joods en niet-religieus. Toch leest hij eens per week met vrienden in de Bijbel, als onderzoek naar de oerbronnen van de Joodse cultuur. Grossman beheerst het Hebreeuws en kent de uitleg van de Talmoedgeleerden. Hij benadert de bewuste hoofdstukken uit Rechters als een gelaagd verhaal, vol betekenis. Vragen naar de historische betrouwbaarheid van de tekst laat Grossman liggen. Feit of fictie, het is voor hem van ondergeschikt belang. Het gaat om het verhaal dat verteld wordt, om de zeggingskracht daarvan, ook voor vandaag.