De schijnwerper op: Zacharias Ursinus (1534-1583)

Erik de Boer | 15 december 2023
  • Algemeen
  • De schijnwerper op

Ursinus verdient alleen al aandacht om die ene zin: ‘Mijn enige troost in leven en sterven is dat ik het eigendom ben niet van mijzelf, maar van mijn trouwe Heiland Jezus Christus’. Vraag en antwoord 1 van de Heidelbergse Catechismus staat in de harten van generaties gegrift. Hoe kwam een 28-jarige ertoe zijn catechismus met deze zin te beginnen?

Wie is Ursinus?

Hij werd geboren als Zacharias Baer (Beer) in 1534 in de stad Wroclaw (nu Breslau) in Polen. In het internationale verkeer gebruikte hij zijn achternaam in Latijnse vertaling: Ursinus. Zijn portret laat geen beer van een vent zien, maar een kleine man. Zijn naam klinkt als een klok voor iedereen die uit de catechismus leerde. Als Ursinus is hij ook in Nederland bekend. Hij studeerde theologie in het Wittenberg van Martin Luther en wel onder leiding van diens vriend Philippus Melanchthon (1550-1558). Dat is belangrijk, omdat hij een brug kon bouwen tussen het lutheranisme en calvinisme. In 1561 werd hij, pas 27 jaar oud, benoemd als professor geloofsleer aan de universiteit van Heidelberg. Daar bracht keurvorst Frederick III de reformatie in een hogere versnelling.

Hoe is de Heidelbergse Catechismus ontstaan?

U moet u inloggen om dit artikel te bekijken. Login om toegang te krijgen.
Over de auteur
Erik de Boer

Dr. Erik de Boer is universitair docent aan de Theologische Universiteit Kampen.

Meest gelezen

Waarom het begin van Genesis ook over geschiedenis gaat

Waarom het begin van Genesis ook over geschiedenis gaat

Koert van Bekkum
  • Verdieping

Verwijst het begin van Genesis naar dingen die zijn gebeurd? Of spreken de hoofdstukken vooral over ons menselijk bestaan als zodanig, en over hoe God redt? Het laatste natuurlijk, aldus ds. Ulbe van der Meer afgelopen mei in dit blad. Laten we het profetisch-symbolische karakter van het paradijsverhaal omarmen. Dan zijn we af van ingewikkelde discussies over historiciteit, leren mensen hoe mooi en krachtig de Bijbel spreekt, en werpen we geen onnodige drempels op voor jongeren en buitenstaanders. 

Lees artikel
Waarom in het kerkblad Onderweg mag klinken dat de slang in het paradijs niet sprak

Waarom in het kerkblad Onderweg mag klinken dat de slang in het paradijs niet sprak

Redactie
  • Redactioneel

Er is alle reden om binnen de Nederlandse Gereformeerde Kerken van gedachten te wisselen over hoe je het begin van Genesis leest en welke plek de zondeval daarin inneemt. Reina Wiskerke besprak in haar column het opinieartikel van dominee Ulbe van der Meer over Genesis 3 (ND 6 juni, link). Ze vroeg zich daarin af waarom Onderweg, maandblad voor de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK), zijn opvatting ‘dropt’ bij de lezers, zonder reflectie op de noodzakelijkheid, reikwijdte en consequentie van zijn opvatting.

Lees artikel
Kerknieuws juni 2026

Kerknieuws juni 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Op 15 mei is ds. Johannes Theodoor Jonkman overleden. Hij werd op 13 januari 1950 geboren in Groningen en studeerde theologie in Kampen. In 1983 werd hij door GKv Drachten Zuid-Oost uitgezonden als zendingspredikant naar Kalimantan Barat (Indonesië). In 2000 werd hij gemeentepredikant in NGK Hardenberg-Centrum, waar hij vanaf 2015 aan verbonden was als emerituspredikant. De NGK Hardenberg-Centrum telt ruim 550 leden. Binnenkort verschijnt op onderwegonline.nl een in memoriam over ds. Jonkman.

Lees artikel
Professorsprofiel: Myriam Klinker-de Klerck

Professorsprofiel: Myriam Klinker-de Klerck

Lyanne De Haan-Wilts
  • Kerkelijk leven
  • Professorsprofiel

Ik ontmoet Myriam digitaal. Haar vakantie is net voorbij en dat is te zien, ze kijkt ontspannen met een kop thee de camera in. Toch geeft ze aan dat vakantie iets ingewikkelds heeft. Het leven als hoogleraar is gefragmenteerd en kent een permanente druk. De rust die vakantie brengt is elke keer weer even wennen. De adrenaline van haar dagelijks leven moet eruit en ze vindt het lastig om geen grip op zaken te hebben. Tegelijk hoopt ze dat ze de rust van de afgelopen vakantie mee kan nemen in haar werk van de komende tijd.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief