De schijnwerper op: Zacharias Ursinus (1534-1583)

Erik de Boer | 15 december 2023
  • Algemeen
  • De schijnwerper op

Ursinus verdient alleen al aandacht om die ene zin: ‘Mijn enige troost in leven en sterven is dat ik het eigendom ben niet van mijzelf, maar van mijn trouwe Heiland Jezus Christus’. Vraag en antwoord 1 van de Heidelbergse Catechismus staat in de harten van generaties gegrift. Hoe kwam een 28-jarige ertoe zijn catechismus met deze zin te beginnen?

Wie is Ursinus?

Hij werd geboren als Zacharias Baer (Beer) in 1534 in de stad Wroclaw (nu Breslau) in Polen. In het internationale verkeer gebruikte hij zijn achternaam in Latijnse vertaling: Ursinus. Zijn portret laat geen beer van een vent zien, maar een kleine man. Zijn naam klinkt als een klok voor iedereen die uit de catechismus leerde. Als Ursinus is hij ook in Nederland bekend. Hij studeerde theologie in het Wittenberg van Martin Luther en wel onder leiding van diens vriend Philippus Melanchthon (1550-1558). Dat is belangrijk, omdat hij een brug kon bouwen tussen het lutheranisme en calvinisme. In 1561 werd hij, pas 27 jaar oud, benoemd als professor geloofsleer aan de universiteit van Heidelberg. Daar bracht keurvorst Frederick III de reformatie in een hogere versnelling.

Hoe is de Heidelbergse Catechismus ontstaan?

U moet u inloggen om dit artikel te bekijken. Login om toegang te krijgen.
Over de auteur
Erik de Boer

Dr. Erik de Boer is universitair docent aan de Theologische Universiteit Kampen.

Meest gelezen

Gods blik op migratie

Gods blik op migratie

Koert van Bekkum
  • Column

En weer was er gedoe in Ter Apel. Houdt het dan nooit op? Nee, zolang de volken woeden – elders door oorlog en uitzichtloosheid, of hier met verzet tegen asiel als electoraal verdienmodel – zijn we er niet vanaf. Gelukkig beschikken Bijbellezers in Genesis 10 over een breder perspectief op geopolitieke verschuivingen en migratie. Deze ‘volkerentafel’ vertelt over de afstammelingen van Noachs zonen, Sem, Cham en Jafet. Nu is Genesis 10 vaak gebruikt voor een nogal statisch beeld van landen en volken. God lijkt ieder volk immers een vaste plek te geven. En inderdaad biedt het geslachtsregister een soort wereldkaart. Maar de tekst doet meer, er zit beweging in.

Lees artikel
Begin van Genesis – geschiedenis?

Begin van Genesis – geschiedenis?

Mark Janssens
  • Opinie

Ik geloof dat het begin van de Bijbel fundamenteel is. Niet voor niets opent de Bijbel met deze hoofdstukken. Is het begin van de Bijbel geschiedenis in onze westerse zin verstaan? Dat is de vraag in het artikel van collega Ulbe van der Meer (‘De slang heeft niet gesproken’, Onderweg, mei 2026) en de reacties daarop in het nummer van juli 2026. Waarbij geschiedenis vooral betrekking heeft op feiten en concrete gebeurtenissen. Dan kun je aan de ene kant of aan de andere kant uitkomen, al dan niet met voorzichtigheid en nuances. 

Lees artikel
Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Jan Mudde
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

De afstand tussen Bob Wielenga en mij bedraagt ongeveer 9.300 km als we met elkaar beeldbellen via de smartphone van zijn vrouw Geertje. Vanaf 1980 woont en werkt Bob namelijk in Zuid-Afrika als zendeling, predikant en theoloog – Bob is tweemaal gepromoveerd aan de Universiteit van Zuid-Afrika te Pretoria. Sinds 2002 is hij met emeritaat, maar tot voor kort schreef en publiceerde hij volop. Momenteel is hij nog als docent verbonden aan het KwaZulu-Natal Missionary and Bible College. We hebben een gesprek waarin het woord ‘afstand’ de rode draad is.

Lees artikel
De mythe van de schuldige omstander?

De mythe van de schuldige omstander?

Louren Blijdorp
  • Boekbespreking

De Breepleinkerk in Rotterdam siert de cover van het indrukwekkende boek van Geert Hovingh. In die kerk verborgen de latere Kamper ethicus dr. Gerrit Brillenburg Wurth en zijn vrouw Gerda van Leeuwen samen met kostersechtpaar Jacobus en Annigje de Mars-Ouwens, 34 maanden lang zeven joodse onderduikers. Een van hen werd geboren tijdens de onderduik, in de kosterswoning. Het is een van de bijna onuitputtelijke hoeveelheid verhalen die Hovingh op tafel heeft gelegd.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief