Wat is schoonheid?

Nora Baas | 12 april 2024
  • Column

Ik volgde het vak esthetica aan de universiteit om erachter te komen of er meer achter zat dan ik altijd wilde geloven. Zelf toonde ik weinig interesse in mijn uiterlijk – of in dat van anderen – als kind en als tiener. Schoonheid is voortvluchtig en oppervlakkig, dacht ik, en uiteindelijk zal ik alleen de resultaten zien in een enkele weerspiegeling.

De professor die het vak gaf was een fantastische spreker en legde de bestaansgeschiedenis van de westerse schoonheidsleer in geuren en kleuren uit, maar een definitie was er niet: ons werd een taal geleerd die door mens en cultuur gevormd werd en nog steeds zo verandert. Toch zou de kunstenaar zijn onafhankelijkheid moeten koesteren, volgens een enkele filosoof.

In een Alphacursus die ik als tiener volgde, werden de verschillende soorten relaties tussen God en de mens op een rij gezet. God als de kunstenaar en de mens als het kunstwerk bleven achter in onze bespreking, lastig en afstandelijk. Toch is het lichaam, en ook de geest en de wereld om ons heen als creaties van de Kunstenaar, een idee dat de laatste tijd vaker in mijn hoofd ronddwaalt. Zelf ben ik een fysicus in opleiding en daarmee is mij nog een andere taal aangeleerd waarin de wereld vertaald kan worden naar begrip; vol bewondering kijk ik naar de wereld om mij heen.

De reflectie van een tiener is kwetsbaar, maar nu kijk ik eindelijk door de ogen van de Kunstenaar. Hij spreekt vele talen en als een zelf-gediagnosticeerde linguïst heb ik er een paar gepoogd te leren, waaronder de schoonheid die ons is gegeven. De schoonheid oogt afstandelijk en oppervlakkig, totdat je uitgenodigd bent om zelf de kwast op het canvas te zetten. Wij als kunstenaars van ons eigen lichaam en geest worden uitgenodigd om er wat moois van te maken onder toeziend oog van de leermeester.

Wat is schoonheid? Plato zou zeggen, het goede. Nietzsche zag alleen maar ziekte en leed. Over smaak valt niet te twisten, maar uiteindelijk spreken we allemaal haar taal. Het canvas staat klaar en de lijnen zijn al getrokken in licht potlood. Allicht is het voortvluchtige van schoonheid datgene dat ons zou moeten motiveren om te beginnen.

 

 

 

Meest gelezen

Zonder genade geen toekomst voor mensen van vlees en bloed 

Zonder genade geen toekomst voor mensen van vlees en bloed 

Koert van Bekkum
  • Boekbespreking

Lezers van dit blad zal de naam Jurrien Mol wellicht niet veel zeggen. Toch is hij in de Protestantse Kerk in Nederland geen onbekende. Mol studeerde in Utrecht. Als predikant in diverse dorpen in Friesland ging het studeren gewoon door, want hij promoveerde op een mooi proefschrift over de verhouding tussen collectieve en individuele verantwoordelijkheid in het Oude Testament. Hij is bovendien voorzitter van de Confessionele Beweging, de in 2020 ontstane fusiebeweging van de Confessionele Vereniging (in de Nederlandse Hervormde Kerk) en het Confessioneel Gereformeerd Beraad (in de Gereformeerde Kerken in Nederland).

Lees artikel
Het spreken van God en de sprekende slang

Het spreken van God en de sprekende slang

Bernard de Vries
  • Opinie

Heeft de slang nu wel of niet gesproken? Dat lijkt de vraag te zijn in het artikel van ds. Ulbe van der Meer  in het meinummer van Onderweg. In deze reactie wil ik op een open en eerlijke manier het gesprek aangaan. Dat is zeker nodig als het waar is wat gesteld wordt, dat de traditionele visie voor zoveel problemen heeft gezorgd onder leden van de NGK en haar voorlopers.

Lees artikel
Studentenpastoraat aan de Theologische Universiteit Utrecht

Studentenpastoraat aan de Theologische Universiteit Utrecht

Mark Janssens
  • Wisselrubriek

Sinds begin 2025 ben ik naast mijn andere taken studentenpastor aan de TUU. Het goede van deze functie – alle lof aan de TUU voor de instelling van het studentenpastoraat! – is dat studenten in alle vertrouwelijkheid met mij kunnen spreken, over alles, zonder dat dat ook maar enig mogelijk gevolg kan hebben voor het vervolg van de studie of voor beoordelingen. Denk bijvoorbeeld aan veranderingen in opvattingen over (het verstaan van) de Bijbel. Vaak zijn de gesprekken eenmalig of met een grote tussenpoos, met sommige studenten spreek ik een tijd redelijk frequent over wat er bij hen speelt, wat problematisch is. En als er zaken weer wat tot rust gekomen zijn of beter hanteerbaar, dan stoppen onze ontmoetingen. Dat er zo’n plek voor de studenten is, vindt het College van Bestuur belangrijk.

Lees artikel
Jezus, een natuurmens

Jezus, een natuurmens

Arco den Heijer
  • Column

Als je op vakantie bent in de (Duitstalige) Alpen, kom je in de bergen regelmatig van die mooie donkerhouten bordjes tegen met in sierlijke letters een tekst die je stilzet bij de Schepper. ‘Alles was Odem hat, lobe den Herrn!’ Als het Bijbelteksten zijn, dan meestal psalmen. Zou je er ook een tekst uit het Nieuwe Testament op kunnen zetten? Welke tekst zou jij dan kiezen? 

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief