Jeruzalem in Tsjaad

Jan-Matthijs van Leeuwen en Michael Mulder | 4 april 2015
  • Missionair

Er komen verschrikkelijke berichten binnen over aanvallen van Boko Haram aan de grens van Tsjaad. Op nog geen honderd kilometer van de grens werden tweeduizend christenen in koelen bloede vermoord. Op hetzelfde moment geven wij in Tsjaad les in het lezen van de Bijbel. We zijn in Ndjamena, de hoofdstad van Tsjaad. Daar staat de theologische hogeschool Shalom, waar predikanten uit acht verschillende kerken in Tsjaad worden opgeleid.

Jan-Matthijs van Leeuwen in gesprek met enkele studenten van ESTES.

Jan-Matthijs van Leeuwen in gesprek met enkele studenten van ESTES.

Tijdens de lessen hebben we samen het boek Openbaring gelezen. Het is prachtig om te ervaren hoe de beelden uit dat boek op een directe manier spreken, over de grenzen van onze culturen heen.

Eén van de studenten legde tijdens een college zijn pen neer en keek een tijdje voor zich uit. Hij stak zijn hand op om een vraag te stellen. We hebben over van alles en nog wat gediscussieerd, maar deze keer was de vraag anders. ‘Meneer, daar wil ik ook graag heen!’ Op dat moment werden we met elkaar stil. Ontroerd, omdat we bij elkaar dat verlangen naar het nieuwe Jeruzalem herkennen. Afrikaanse dominees uit Tsjaad en wij uit Nederland, wat zijn we verschillend. Maar we delen hetzelfde verlangen.

Met Boko Haram zo dichtbij was het niet moeilijk om ook de demonische machten te herkennen waar Openbaring over spreekt. Maar we herkenden samen vooral de macht van de Heer Jezus, die Zichzelf voor ons geeft als offerlam en juist zo – als lam – alle macht ontvangen heeft. Jezus’ macht is groter en meer dan die duivelse krachten voor onze ogen.

Masteropleiding

We hebben ervaren hoe goed het is dat acht verschillende kerken in dit land samen een theologische school van academisch niveau onderhouden. De Ecole Supérieure de Théologie Evangélique Shalom (ESTES) is een prachtig instituut. De opleiding is geheel Afrikaans, speelt in op de behoefte van de eigen kerken, is verbonden met een netwerk van academische opleidingen en krijgt erkenning door de overheid en van internationale organisaties.

De studenten waaraan wij lesgaven – zo’n dertig – zijn grotendeels al predikant. Door hun kerken worden zij vrijgesteld voor de driejarige studie aan de ESTES. Na deze studie theologie krijgen deze predikanten vaak een leidende positie in een van de deelnemende kerken. Daar is grote behoefte aan in een land waar 2,5 miljoen christenen wonen.

Tijdens ons verblijf werd de nieuwe masteropleiding geopend, een project met ambities. ESTES hoopt dat de opleiding veel kan gaan betekenen voor de kerken in de hele internationale regio. Toen ESTES ons uitnodigde om in Ndjamena te doceren, zagen we een nieuwe deur opengaan om de steun van de EvTA in Afrika te verbreden (zie kader). Het plan is nu om met enige regelmaat, als het lukt zelfs elk jaar, predikanten en docenten kortdurend naar Tsjaad uit te zenden. Nadrukkelijk is gevraagd om deze hulp vanuit Nederland.

EvTA, Bangui en Tsjaad
De stichting Evangelische Toerusting Afrika en Azië (EvTA) richt zich op onderwijsondersteuning bij de opleiding van predikanten, evangelisten en godsdienstleraren in Afrika en Azië. Een belangrijke partner is FATEB, een theologische opleiding in Bangui in de Centraal-Afrikaanse Republiek die van belang is voor veel kerken in Franstalig Afrika. Elk jaar zendt EvTA, een hoofdzakelijk Nederlands-gereformeerde stichting, twee docenten naar Bangui om daar enkele weken te les te geven.

Enkele jaren geleden brak een burgeroorlog uit in de Centraal-Afrikaanse Republiek. Tot op de dag van vandaag is het niet veilig in Bangui. FATEB kan nog maar beperkt functioneren en een deel van de mensen leeft in ballingschap.

De masteropleiding vindt momenteel plaats in Kameroen. Komende zomer hopen twee docenten namens EvTA daar naartoe te gaan. Tegelijk vraagt EvTA zich af of de steun aan de Afrikaanse kerken kan worden verbreed. De EvTA ziet nieuwe kansen in Tsjaad, een enorm groot land dat met ijzeren vuist wordt geregeerd door een islamitische president. Er is daar (nog) ruimte voor christenen.

Webtips
www.evta.nl
www.fateb.net

Over de auteur
Jan-Matthijs van Leeuwen en Michael Mulder

Jan-Matthijs van Leeuwen (GKv) is theologisch adviseur van De Verre Naasten. Michael Mulder (CGK) is docent Nieuwe Testament aan de TU Apeldoorn.

Meest gelezen

Kerknieuws mei 2026

Kerknieuws mei 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Kerknieuws van mei 2026 in Magazine Onderweg. Het beroep dat de gemeente van Langerak op ds. Gert Meijer uitgebracht heeft, heeft hij aangenomen. Ds. Meijer stond sinds 2017 in de NGK Zuidlaren-Kandelaarkerk. De NGK Zwolle-Plantagekerk, een gemeente met ruim 1.000 leden, heeft een beroep gedaan op ds. Reinier Kramer (46 jaar). Kramer is momenteel als enige actieve gemeentepredikant verbonden aan de ruim 1.200 leden tellende samenwerkingsgemeente CGK-NGK Deventer. Hij is sinds 2,5 jaar werkzaam in Deventer. Kramer was eerder vier jaar verbonden aan Spakenburg-Zuid en vijf jaar aan Bergentheim-De Hoeksteen. De Plantagekerk is vacant sinds het vertrek van ds. Jos Douma in 2025.

Lees artikel
Predikantsprofiel: Koos Jonker

Predikantsprofiel: Koos Jonker

Marinus de Jong
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

‘Het predikantschap is voor mij geen baan, het is een roeping.’ Zijn roeping loopt als een rode draad door het gesprek met ds. Koos Jonker. Hij is predikant in hart en nieren. Maar die roeping kwam niet vanzelf. Zijn Zuid-Afrikaanse accent verraadt meteen dat die weg op zijn minst één landsgrens overging. Meer dan eens ging dat als bij Mozes en Jeremia: tegen zijn eigen wil. Deze roeping geeft diepe vreugde, soms veel plezier, maar kost ook wat, zo blijkt.

Lees artikel
Genesis 3 is een profetische vertelling

Genesis 3 is een profetische vertelling

Ulbe van der Meer
  • Opinie

Honderd jaar geleden sprak de synode van de Gereformeerde Kerken uit dat het spreken van de slang in Eden een zintuigelijk waarneembaar feit was. Ds. Jan Geelkerken zag dat anders en werd uit zijn ambt gezet. Aan dit ‘jubileum’ is tot nu toe slechts een podcast (Dick en Daniel geloven het wel #238) gewijd en een paar verhalen uit de oude doos in het Nederlands Dagblad. Moeten we ervan uitgaan dat het vandaag niet meer zo van belang is hoe je deze tekst leest?

Lees artikel
Het geheim van de kerk

Het geheim van de kerk

Cors Visser
  • Boekbespreking

Het was de ondertitel die me naar dit boek deed grijpen: herontdekken wat de kerk is. Na het omslaan van de laatste bladzijde was er een lichte teleurstelling. Dit boek gaat niet in de eerste plaats over de kerk. Maar naast teleurstelling was er ook een aangename verrassing: Wright werpt nieuw licht op Handelingen en ja, ook een beetje op de kerk. Wat de Britse nieuwtestamenticus doet, is de lezer in iets meer dan 200 bladzijden meenemen door heel Handelingen. Elk hoofdstuk behandelt drie of vier hoofdstukken, met uitzondering van Handelingen 1 en Handelingen 17 – die krijgen beide een eigen hoofdstuk. Door deze aanpak zit er vaart in het boek en komen de kwaliteiten van Wright naar voren: grote lijnen trekken en vergelijkingen maken met andere Bijbelboeken en verhalen. Voor mensen die Tom Wright doorgaans wijdlopig en ongestructureerd vinden – zoals ikzelf – is dit boek een stuk prettiger leesbaar. Een aantal hoofdthema's uit eerder werk komt voorbij: de nadruk op de opstanding van Jezus, het koninkrijk van God en de ontmoeting van hemel en aarde. Via Handelingen valt daar weer nieuw licht op.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief