Jeruzalem in Tsjaad

Jan-Matthijs van Leeuwen en Michael Mulder | 4 april 2015
  • Missionair

Er komen verschrikkelijke berichten binnen over aanvallen van Boko Haram aan de grens van Tsjaad. Op nog geen honderd kilometer van de grens werden tweeduizend christenen in koelen bloede vermoord. Op hetzelfde moment geven wij in Tsjaad les in het lezen van de Bijbel. We zijn in Ndjamena, de hoofdstad van Tsjaad. Daar staat de theologische hogeschool Shalom, waar predikanten uit acht verschillende kerken in Tsjaad worden opgeleid.

Jan-Matthijs van Leeuwen in gesprek met enkele studenten van ESTES.

Jan-Matthijs van Leeuwen in gesprek met enkele studenten van ESTES.

Tijdens de lessen hebben we samen het boek Openbaring gelezen. Het is prachtig om te ervaren hoe de beelden uit dat boek op een directe manier spreken, over de grenzen van onze culturen heen.

Eén van de studenten legde tijdens een college zijn pen neer en keek een tijdje voor zich uit. Hij stak zijn hand op om een vraag te stellen. We hebben over van alles en nog wat gediscussieerd, maar deze keer was de vraag anders. ‘Meneer, daar wil ik ook graag heen!’ Op dat moment werden we met elkaar stil. Ontroerd, omdat we bij elkaar dat verlangen naar het nieuwe Jeruzalem herkennen. Afrikaanse dominees uit Tsjaad en wij uit Nederland, wat zijn we verschillend. Maar we delen hetzelfde verlangen.

Met Boko Haram zo dichtbij was het niet moeilijk om ook de demonische machten te herkennen waar Openbaring over spreekt. Maar we herkenden samen vooral de macht van de Heer Jezus, die Zichzelf voor ons geeft als offerlam en juist zo – als lam – alle macht ontvangen heeft. Jezus’ macht is groter en meer dan die duivelse krachten voor onze ogen.

Masteropleiding

We hebben ervaren hoe goed het is dat acht verschillende kerken in dit land samen een theologische school van academisch niveau onderhouden. De Ecole Supérieure de Théologie Evangélique Shalom (ESTES) is een prachtig instituut. De opleiding is geheel Afrikaans, speelt in op de behoefte van de eigen kerken, is verbonden met een netwerk van academische opleidingen en krijgt erkenning door de overheid en van internationale organisaties.

De studenten waaraan wij lesgaven – zo’n dertig – zijn grotendeels al predikant. Door hun kerken worden zij vrijgesteld voor de driejarige studie aan de ESTES. Na deze studie theologie krijgen deze predikanten vaak een leidende positie in een van de deelnemende kerken. Daar is grote behoefte aan in een land waar 2,5 miljoen christenen wonen.

Tijdens ons verblijf werd de nieuwe masteropleiding geopend, een project met ambities. ESTES hoopt dat de opleiding veel kan gaan betekenen voor de kerken in de hele internationale regio. Toen ESTES ons uitnodigde om in Ndjamena te doceren, zagen we een nieuwe deur opengaan om de steun van de EvTA in Afrika te verbreden (zie kader). Het plan is nu om met enige regelmaat, als het lukt zelfs elk jaar, predikanten en docenten kortdurend naar Tsjaad uit te zenden. Nadrukkelijk is gevraagd om deze hulp vanuit Nederland.

EvTA, Bangui en Tsjaad
De stichting Evangelische Toerusting Afrika en Azië (EvTA) richt zich op onderwijsondersteuning bij de opleiding van predikanten, evangelisten en godsdienstleraren in Afrika en Azië. Een belangrijke partner is FATEB, een theologische opleiding in Bangui in de Centraal-Afrikaanse Republiek die van belang is voor veel kerken in Franstalig Afrika. Elk jaar zendt EvTA, een hoofdzakelijk Nederlands-gereformeerde stichting, twee docenten naar Bangui om daar enkele weken te les te geven.

Enkele jaren geleden brak een burgeroorlog uit in de Centraal-Afrikaanse Republiek. Tot op de dag van vandaag is het niet veilig in Bangui. FATEB kan nog maar beperkt functioneren en een deel van de mensen leeft in ballingschap.

De masteropleiding vindt momenteel plaats in Kameroen. Komende zomer hopen twee docenten namens EvTA daar naartoe te gaan. Tegelijk vraagt EvTA zich af of de steun aan de Afrikaanse kerken kan worden verbreed. De EvTA ziet nieuwe kansen in Tsjaad, een enorm groot land dat met ijzeren vuist wordt geregeerd door een islamitische president. Er is daar (nog) ruimte voor christenen.

Webtips
www.evta.nl
www.fateb.net

Over de auteur
Jan-Matthijs van Leeuwen en Michael Mulder

Jan-Matthijs van Leeuwen (GKv) is theologisch adviseur van De Verre Naasten. Michael Mulder (CGK) is docent Nieuwe Testament aan de TU Apeldoorn.

Meest gelezen

Gods blik op migratie

Gods blik op migratie

Koert van Bekkum
  • Column

En weer was er gedoe in Ter Apel. Houdt het dan nooit op? Nee, zolang de volken woeden – elders door oorlog en uitzichtloosheid, of hier met verzet tegen asiel als electoraal verdienmodel – zijn we er niet vanaf. Gelukkig beschikken Bijbellezers in Genesis 10 over een breder perspectief op geopolitieke verschuivingen en migratie. Deze ‘volkerentafel’ vertelt over de afstammelingen van Noachs zonen, Sem, Cham en Jafet. Nu is Genesis 10 vaak gebruikt voor een nogal statisch beeld van landen en volken. God lijkt ieder volk immers een vaste plek te geven. En inderdaad biedt het geslachtsregister een soort wereldkaart. Maar de tekst doet meer, er zit beweging in.

Lees artikel
Begin van Genesis – geschiedenis?

Begin van Genesis – geschiedenis?

Mark Janssens
  • Opinie

Ik geloof dat het begin van de Bijbel fundamenteel is. Niet voor niets opent de Bijbel met deze hoofdstukken. Is het begin van de Bijbel geschiedenis in onze westerse zin verstaan? Dat is de vraag in het artikel van collega Ulbe van der Meer (‘De slang heeft niet gesproken’, Onderweg, mei 2026) en de reacties daarop in het nummer van juli 2026. Waarbij geschiedenis vooral betrekking heeft op feiten en concrete gebeurtenissen. Dan kun je aan de ene kant of aan de andere kant uitkomen, al dan niet met voorzichtigheid en nuances. 

Lees artikel
Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Jan Mudde
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

De afstand tussen Bob Wielenga en mij bedraagt ongeveer 9.300 km als we met elkaar beeldbellen via de smartphone van zijn vrouw Geertje. Vanaf 1980 woont en werkt Bob namelijk in Zuid-Afrika als zendeling, predikant en theoloog – Bob is tweemaal gepromoveerd aan de Universiteit van Zuid-Afrika te Pretoria. Sinds 2002 is hij met emeritaat, maar tot voor kort schreef en publiceerde hij volop. Momenteel is hij nog als docent verbonden aan het KwaZulu-Natal Missionary and Bible College. We hebben een gesprek waarin het woord ‘afstand’ de rode draad is.

Lees artikel
De mythe van de schuldige omstander?

De mythe van de schuldige omstander?

Louren Blijdorp
  • Boekbespreking

De Breepleinkerk in Rotterdam siert de cover van het indrukwekkende boek van Geert Hovingh. In die kerk verborgen de latere Kamper ethicus dr. Gerrit Brillenburg Wurth en zijn vrouw Gerda van Leeuwen samen met kostersechtpaar Jacobus en Annigje de Mars-Ouwens, 34 maanden lang zeven joodse onderduikers. Een van hen werd geboren tijdens de onderduik, in de kosterswoning. Het is een van de bijna onuitputtelijke hoeveelheid verhalen die Hovingh op tafel heeft gelegd.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief