Metamorfose door Gods Geest

U moet uzelf niet aanpassen aan deze wereld, maar veranderen door uw gezindheid te vernieuwen, om zo te ontdekken wat God van u wil en wat goed, volmaakt en Hem welgevallig is.
(Romeinen 12:2)

(beeld lirtlon/iStockPhoto)

Offer jezelf! Dat lezen we aan het begin van Romeinen 12. Paulus heeft zijn exposé over Gods plan met Israël en de volken afgesloten met een lofprijzing en nu schakelt hij over van dogmatiek naar aansporing. Stel jezelf in dienst van God als een levend, heilig en Hem welgevallig offer. Pas je niet aan deze wereld aan, maar vernieuw je gezindheid.

Deze wereld. Voor de christenen te Rome doelt Paulus op de wereld met haar eigen wijsheid en haar talrijke afgoden (vergelijk 1 Korintiërs 1:20). Zeker voor niet-Joodse christenen was de overgang van een veelgodendom naar het dienen van de ene God van Israël een enorme stap, die ook sociaal grote impact had. Paulus roept echter niet op om te breken met deze wereld, hij zegt: pas je niet aan, of liever: conformeer je niet aan deze wereld. Daarmee stuurt hij niet aan op een afzijdige houding van christenen, als een soort onaangepaste wereldburgers. Integendeel, hij roept op tot iets nieuws: jullie moeten transformeren, jezelf veranderen. Je kunt ook vertalen: laat jullie veranderen – namelijk door het werk van Gods Geest.

Rups

In de Griekse werkwoordsvorm die Paulus gebruikt (metamorfousthe) herkennen we het Nederlandse woord ‘metamorfose’. Een metamorfose is een diepgaande verandering. Voor en na kennen elkaar niet weer. Een nietige rups, die haar leventje op de grond slijt, verandert in een prachtige vlinder, hoog in de lucht. Een christenvervolger vol ijver voor wet en tempel verandert in een vurige apostel, vol van Christus’ geest. Dat is pas een radicale verandering – wat overigens wel bleek uit de angstige reactie van de leerlingen in Jeruzalem, die maar niet konden geloven dat Saulus christen was geworden (Handelingen 9:26).

Geleidelijk

Hoe kom je tot verandering? Door vernieuwing van je gezindheid, zegt de apostel tegen de Romeinse christenen. Je mindset moet anders. Dat gaat niet van vandaag op morgen. Ongetwijfeld heeft ook zijn eigen ommekeer pas gaandeweg echt volle diepte gekregen. Wanneer Paulus oproept tot vernieuwing gebruikt hij wel vaker terminologie die duidelijk aangeeft dat hij dit ziet als een geleidelijk proces van herschepping. Als christenen moeten we steeds meer het beeld van onze schepper gaan vertonen (vergelijk 2 Korintiërs 3:18; Efeziërs 4:23; Kolossenzen 3:10). Wezenlijk voor deze vernieuwde gezindheid is een houding van bescheidenheid, vervolgt Paulus in Romeinen 12. Denk niet groot over jezelf, maar zoek de gemeenschap. Met onze verschillende gaven zijn we elkaars handen en voeten in het lichaam van Christus.

Liberaler

Precies die gemeenschapszin staat tegenwoordig onder druk, ook in de kerk. Onze samenleving met haar eigen wijsheid en talrijke afgoden leert ons niet om de ander te zoeken en hoger te achten dan onszelf. Juist niet. Onze mindset is grondig beïnvloed door de individualisering. En we hebben met z’n allen een liberalere gezindheid dan we misschien willen toegeven, zelfs in de kerk. Voor het offeren van dit ‘duur bevochten’ zelf is dan al helemaal geen ruimte. En toch zegt Paulus: offer jezelf! Het is tijd voor een metamorfose. Leef vrijuit op de plek waar God je gesteld heeft, maar conformeer je niet. Laat je vernieuwen. Pas dan zul je in staat zijn te ontdekken wat Hij van je wil en wat goed, volmaakt en Hem welgevallig is.

Om over na te denken
1. Conformeer je niet. Romeinen 12 brengt die vernieuwde gezindheid in beeld. Lees het hoofdstuk en gebruik het als ‘metamorfosemeter’.
2. Waarin verschilt ‘conformeer je niet’ in Romeinen 12 van ‘wees jezelf, sta in je kracht’ in onze cultuur?