Stimulans: Christelijke huwelijksmoraal en jonge tieners

In de rubriek Stimulans besteden we aandacht aan recent verschenen boeken, blogs en video’s die geschikt zijn voor geloofs- en gemeenteopbouw. In deze aflevering onder andere aandacht voor een tv-documentaire waarin de christelijke huwelijksmoraal alle ruimte krijgt en een boekje dat jonge tieners helpt om de aandacht bij de kerkdienst te houden.

Trouwen en in de spiegel kijken

Hoezeer het klassieke huwelijk in onze samenleving ook onder druk staat, Jelle en Nelleke, woonachtig op Urk, hebben het vaste voornemen om elkaar levenslang trouw te blijven. Ze stellen God in hun huwelijk op de eerste plaats en gaan voor hun trouwdag niet met elkaar naar bed.

Jelle en Nelleke op de dag na hun trouwen aan het ontbijt. (beeld uit de aflevering)

Als je in het komende seizoen, bijvoorbeeld met je jeugdgroep of in een andere setting, in gesprek gaat over huwelijk, samenwonen en seksualiteit, dan biedt de aflevering over Jelle en Nelleke uit de serie Wedding Day van de Belgische fotografe en documentairemaakster Lieve Blanquaert daarvoor geschikte handvatten: is dit wat God van je vraagt in je relatie, wat zegt de Bijbel daarover, en hoe gaan jullie daarmee om?

Ik vond het verfrissend om deze jongeren in de aanloop naar hun trouwdag te volgen; frank en vrij geven ze antwoord op de belangstellende en soms wat verbaasde vragen van Blanquaert. Daardoor kijk je als gelovige als het ware in een spiegel. De journaliste reageert weliswaar respectvol, maar soms toch met een ondertoon van bevreemding op de normen en waarden van Jelle en Nelleke. Aan het einde doet ze uit de doeken waarom: een leven met God en naar zijn wil is haar persoonlijk volkomen vreemd. De documentaire wordt daardoor extra intrigerend. Ze geeft onbedoeld ook een inkijkje in hoe ‘men’ tegen ‘ons’ aankijkt op het gebied van relaties en seksualiteit.

De aflevering is er één uit een serie waarin allerlei bijzondere en vreemde vormen van trouwen overal ter wereld aan de orde komen, van polygamie in Senegal, trouwen in Las Vegas of in een vluchtelingenkamp in Jordanië, tot een miljoenen verslindende bruiloft in India. Kennelijk valt de klassieke christelijke huwelijksmoraal voor de documentairemakers in de categorie uitwassen en rariteiten. En dat biedt ook weer allerlei aanknopingspunten voor een gesprek in kring of jeugdgroep: waar staan wij voor en hoe verhoudt zich dat tot de in onze seculiere samenleving gangbare moraal?

Het is op internet even zoeken om de documentaire in zijn geheel te vinden; dat lukt eigenlijk alleen met een NPO-plusabonnement. Via www.een.be zijn wel gratis en legaal fragmenten terug te zien: www.een.be/programmas/tags/list/wedding-day/urk.

De tijd vliegt…

Orgelpijpen en de lampen aan het plafond tellen, turven hoe vaak de dominee ‘gemeente’ of ‘Jezus’ zegt, de zoveelste tekening maken in een schrift, of stiekem toch appen – kinderen vervelen zich vaak tijdens de kerkdienst en hebben allemaal zo hun eigen manieren om de tijd te doden. Kinderboekenschrijfster Corien Oranje komt hun tegemoet met een nieuw boekje waarin ze van alles op kunnen schrijven en tegelijk nog wat van de dienst meekrijgen: Time flies when you’re in church (uitgeverij Jongbloed). Ik schat dat de doelgroep bestaat uit kinderen zo tussen de 10 en 14. Het boekje gaat een kleine 50 diensten mee – zo’n 45 doorsneediensten en 5 bijzondere feestdagen.

Het boekje is gedeeltelijk vormgegeven alsof ze met social media bezig zijn: de preek of een andere gebeurtenis samenvatten in 140 tekens, likes en dislikes geven, een instagrammoment maken. Het is overigens niet de bedoeling dat de kinderen hun mobiel ook daadwerkelijk gebruiken.

Ze kunnen precies bijhouden hoe lang de preek duurt en die in eigen woorden weergeven, maar ze mogen er ook hun mening over geven, waarbij ze kunnen kiezen tussen te lang, te kort, precies goed, saai, interessant, prachtig en ‘zaten leuke dingen in’.

Als kers op de taart staan er op de rechterbladzijde steeds een truth en een dare: een vraag die een eerlijk antwoord verlangt, en een uitdaging. Vooral die laatste vergt vaak wel wat moed: knipoog naar een streng uitziende meneer of mevrouw, of: houd de laatste noot van een lied te lang aan…

OPEN – Bijbelstudie voor jongeren(kringen)

Bij uitgeverij Buijten & Schipperheijn verschenen onlangs twee boeken om jongeren (ik schat twintigers) te helpen bij het lezen van de Bijbel. De boeken en de bijbehorende website www.ontdekkendbijbellezen.nl zijn een samenwerkingsproject van de uitgeverij met het Praktijkcentrum, de Bijbelstudiebond en de website www.opkijken.nl. De boeken zijn geschikt voor kringen, maar ook voor individuele Bijbelstudie.

De serie heet OPEN en de twee deeltjes zijn respectievelijk gewijd aan een aantal Bijbelboeken (Leviticus, Rechters, Hooglied, Hosea, Jona, Ester, Matteüs, Galaten, Filippenzen en 1 Petrus) en aan een aantal Bijbelse personen (Kaïn, Abram, Mozes, Gideon, Ruth, Hizkia, Johannes de Doper, Natanaël, Stefanus en Timoteüs).

Het zijn geen boeken vol antwoorden op allerlei vragen, maar boeken die uitdagen om zelf aan de slag te gaan om de Bijbel beter te leren begrijpen. Bij elk hoofdstuk is een filmpje gemaakt waarin jongeren een moderne interpretatie geven van Bijbelse personen en thema’s.

Een neus voor Gods koninkrijk

Een jonge tbc-patiënt in Tanzania met één van de getrainde ratten. (beeld Maarten Boersema)

Het is niet de nieuwste blog op de website www.nietsnieuwsblog.nl, maar wel eentje die de moeite waard is om even terug te zoeken (zoek onder ESSAY naar ‘Ratten en het koninkrijk’ (12 juli 2016)). Predikant, schrijver en fotograaf Maarten Boersema reisde dit voorjaar naar Tanzania om een fotoserie te maken over ratten die getraind worden om onder meer de ziekte tuberculose op te sporen. Onderweg naar huis bekroop hem de gedachte: had ik ook maar zo’n scherpe neus als die ratten, niet om een ziekte te kunnen ruiken, maar sporen van Gods koninkrijk.

In de Bijbel is sprake van een ‘kwartet van kwetsbaren’ (Nicolas Wolterstorff) die een speciale plek hebben in Gods koninkrijk: weduwen, wezen, vreemdelingen en armen. ‘Misschien moet ik gewoon meer gaan kwartetten om God en zijn koninkrijk beter te begrijpen’, filosofeert Boersema in zijn blog, waarna hij in gedachten uitwerkt wat de vier kaarten van zijn kwartetspel in de praktijk betekenen. Zelf heeft hij ze inmiddels op zijn netvlies. Nu zoekt hij nog mensen die dat gezelschapsspel geregeld met hem willen spelen en die hem uitdagen om een kaartje te leggen.

Meer over Boersema’s reis is te lezen op www.boersemabeeldtaal.nl/van-de-ratten-besnuffeld. In dat artikel staan ook enkele links naar media die aandacht besteed hebben aan zijn verhaal en aan zijn foto’s.