Column: Donald Trump is geen leugenaar

Ziezo, met dit opschrift weet ik zeker dat u dit stukje gaat lezen. Het gaat er tenslotte om dat je gehoord en gezien wordt, nietwaar?

De Amerikaanse presidentsverkiezingen bieden aan de ene kant een vermakelijk, aan de andere kant een verontrustend schouwspel. Staat zoiets ons hier ook te wachten?

Over Hillary Clinton kunnen we kort zijn. Volgens mij zou het een ramp voor Amerika zijn als zij de verkiezingen zou winnen. Waarom ik dat vind houd ik nu maar even voor me. Je kunt maar weinig kwijt in een column. Maar het alternatief is minstens zo erg. Ik wens de kiezers daar veel sterkte!

Nu even verder over Trump. Trump is niet iemand die liegt, want dat zou betekenen dat hij zich verhoudt tot de waarheid. Als je liegt, ken je de waarheid wel, maar kies je er om één of andere reden voor om die te verzwijgen of te ontkennen. Bij Trump is iets anders aan de hand. Er is zelfs een term voor bedacht: hij doet aan bullshitting.

Er is geen mogelijkheid om feiten te checken, want het gaat niet om feiten

Kortgeleden las ik een filosofisch artikel dat uitlegde wat dat is. Een bullshitter geeft niets om de waarheid, hij bluft zich overal doorheen met grootspraak, verzonnen feiten en een appèl op emoties die hij weet los te maken bij zijn publiek. Er is geen mogelijkheid om feiten te checken, want het gaat niet om feiten. Als een bullshitter te horen krijgt dat zijn uitspraken niet kloppen, verzint hij er dingen bij die het verhaal overeind moeten houden. Je moet toch wat, als je gedwongen wordt over zaken te spreken waar je geen kennis van hebt.

Wee het volk of het land dat hiervoor zwicht. ‘De waarheid struikelt op straat’, zegt Jesaja daarover (59:14). Er ontstaat een cultuur van oneliners, geschikt voor een talkshow of voor Twitter. Als het maar verkoopt. Als het maar zendtijd oplevert. Als het maar diepte suggereert, terwijl er onder de oppervlakte niets zit. En dan is Amerika opeens heel dichtbij.