Redactioneel: Truc

In discussies zetten we graag in op feiten. Met feiten en cijfers overtuig je de ander, is de gedachte. Met cijfers van verkeersongevallen roepen we op om veiliger te rijden, en onze zestienjarige zoon vertel ik dat het simpelweg een wettelijke regel is dat hij tot zijn achttiende geen alcohol drinkt – sterker argument lijkt er niet.

Zo’n uitwisseling van feiten kleurde ook de nasleep van een primeur die OnderWeg onlangs had. Vorige maand besloot de christelijk-gereformeerde classis Apeldoorn dat de CGK/NGK-gemeente in Arnhem vrouwen in het ambt mag toelaten. Synodepreses Peter Buijs reageerde rap: benoem de regels en afspraken, leg uit dat die niet nagekomen zijn en je hebt een punt, kon je opmaken uit zijn reactie. Professor Herman Selderhuis en de hoofdredacteur van De Wekker gingen in hetzelfde spoor en wezen op geschonden kerkelijke afspraken. En ook in de online discussie werden vooral informatie en voetnoten uit kerkelijke verhandelingen en besluitteksten uitgewisseld.

Zal botsen dit keer echt leiden tot breken?

Met feitenmateriaal sta je sterk, zou je denken. Maar vergis je niet: kale feiten komen niet verder dan onze ratio, betogen neurowetenschappers. Terwijl wij onze keuzes vaak vanuit heel andere motieven maken: hoop, angst, verlangen, geloof en geweten. Daarom is in deze kerkelijke discussie het hameren op afspraken uit hogere en lagere kerkelijke vergaderingen nodeloos, geloof ik. Dat bleek al uit het getwitter: de deelnemers kwamen geen stap dichter tot elkaar.

In het gesprek over vrouw en ambt leggen eerder gemaakte (synode)afspraken het uiteindelijk af als steekhoudend argument om andersdenkenden te overtuigen. Hier botsen niet de feiten, maar innerlijke overtuigingen die geworteld zijn in geloof en geweten. En die redeneer je zelfs niet met de meest waterdichte argumenten een andere richting op. Juist die werkelijkheid maakt het vervolg op het eigenzinnige besluit van de CGK-classis Apeldoorn spannend: zal botsen dit keer echt leiden tot breken?

Ik las laatst over ‘mededogende communicatie’. Vooral kritische mensen (voor zichzelf en anderen) zouden gebaat zijn bij deze vorm van gesprek, waarbij luisteren, respect en positieve woorden centraal staan. Is het naïef om te denken dat een communicatietruc de betrokkenen bij het Apeldoornse classisbesluit nader tot elkaar zou brengen? Ik zou het minstens een serieuze kans geven.