Redactioneel: Klein

Elke week kom ik in een fraai, oud pand in de stad waar ik woon. Het origineel stamt uit de veertiende eeuw; enkele jaren geleden is het van binnen gemoderniseerd. Het is nu een verpleeghuis. En vanwege die bestemming kom ik er: een goede vriend verblijft daar. Helaas.

Eeuwen geleden werd het gebouw opgezet als plaats waar armen en verschoppelingen werden gehuisvest. In de gemoderniseerde hal hangen stille getuigen van dat verleden: twee eeuwenoude wandborden met daarop onder meer de typering van het huis: Gasthuys. Armlastigen waren welkom, ‘kinderen, razenden, melaatschen’ niet.

Het Gasthuys werd bestuurd door regenten en regentessen; de laatsten hadden beduidend minder bevoegdheden dan hun mannelijke collega’s. De regenten waren geen lieverdjes; tijdens maaltijden ging het er door drankgebruik wild aan toe. En ook verder zorgden zij goed voor zichzelf: gasten die onderdak nodig hadden maar niet arm waren, werden gedwongen om in ruil voor opname land en goederen af te staan. Zo deed je dat: met de ene hand gaf je aan mensen, met de andere nam je iets terug.

Wie bedénkt zoiets?

Recent speelde de discussie over het kinderpardon. Het kwam er, en het verdween weer. Terecht en begrijpelijk was er vreugde bij degenen die nu vrijwel zeker in Nederland mogen blijven. Maar wat toen en erna in alle euforie nogal ondersneeuwde, was de schaduwzijde. De VVD bedong dat het aantal door Nederland uitgenodigde vluchtelingen, omdat zij ziek of gehandicapt zijn en de reis niet zelf kunnen maken, teruggaat van 750 naar 500 per jaar.

Toen kwamen bij mij die oude regenten in beeld. Natuurlijk polder je in Nederland. En vanzelfsprekend werkt een coalitie alleen als je over en weer geeft en neemt. Maar wie komt op de gedachte om daar ménsen, geselecteerd door de VN voor vertrek naar Nederland, bij te betrekken, mensen die door omstandigheden buiten zichzelf onderaan de vluchtelingenladder staan? Wie bedénkt zoiets? Hoe klein kun je zijn?

Herken ik het regenteske-met-die-twee-handen bij mijzelf? Zeker. Het is maar goed dat eeuwen geleden een generaal pardon bereikt werd, verschoning voor mensen die zich daaraan overgeven.