Column: Levenskunst

Onlangs deed ik met een aantal vrijwilligers een digitale detox: negen dagen compleet offline zijn in een online wereld. Dat is een forse uitdaging, kan ik je zeggen. Maar het leverde ook veel inzichten op. Een van de deelnemers zei: ‘Ik zat in de trein zomaar wat naar buiten te kijken (doe ik anders nooit) en toen zag ik toch een prachtige zonsopgang. Hoe lang ik dat al niet meer gezien had!’

We leven in een tijd dat ons brein altijd aan staat en bij velen ook nog in standje stress. Dus ligt het voor de hand dat mensen rust zoeken. Een escape van het altijd aan staan en van sociale media. Daarom is mindfulness hip en val je over de meditatie- en andere aandachtsoefeningen, die overigens veelal boeddhistische wortels hebben. Het is veelzeggend dat in het Nederlandse leger de yogaworkshops vol zitten en dat de absolute yogakoningin op YouTube miljoenen abonnees heeft.

God vinden we niet (alleen) door Hem te zoeken,
maar door onszelf te vergeten

Begrijp me goed, ik gun iedereen zijn stiltetour en kloosterweekend, maar ik gun het je nog meer dat aandacht en stilte ingebed zijn in je levensstijl, in christelijke levenskunst. Deze levenskunst kent genade als uitgangspunt en niet zelfontplooiing. Kent het geheim van aandacht. Dan word je namelijk uit jezelf getrokken door datgene waarop je aandacht is gericht en krijgen gewone bezigheden iets bezielends. Dan komt er ruimte voor verwondering en nabijheid. God vinden we niet (alleen) door Hem te zoeken, maar door onszelf te vergeten.

Christelijke levenskunst betekent je losmaken van de oordelen en verwachtingen van anderen, je bevrijden uit de verlammende omhelzing van de dwaze denkbeelden van deze wereld, van egoïsme, prestatiezucht en overtollig bezit. Van je vroomheid, status en (negatieve) zelfbeeld. Augustinus zei: ‘Ik geniet nu van de rust, omdat ik me heb ontdaan van de boeien van de overbodige verlangens.’

Om dit alles nog maar eens goed tot mij door te laten dringen, heb ik een paar weken een stilteplek opgezocht. Soms moet je leeg worden van waar je vol van bent, om vervuld te worden van waar je leeg van bent.