Praktijklokaal: weer naar de kerk

Onze rubriek Praktijklokaal is grotendeels gewijd aan hoe we in deze periode dat Nederland vanwege het coronavirus op slot zit toch kerk kunnen zijn. In deze aflevering aandacht voor weer naar de kerk gaan en aandacht voor verbondenheid.

Weer naar de kerk

(beeld Jon Tyson/Unsplash)

De overheid staat het vieren van kerkdiensten straks weer toe, op beperkte schaal en binnen de richtlijnen van het RIVM. Op www.steunpuntkerkenwerk.nl is een protocol te vinden voor het gebruik van kerkgebouwen voor kerkdiensten. Gemeenten zijn druk bezig met de voorbereidingen. Dat is voor iedere kerk anders: gebouwen zijn verschillend en de omvang en samenstelling van de gemeente ook.

GKv Houten met bijna zeshonderd leden heeft er al goed over nagedacht. In hun gebouw is plek voor zestig tot zeventig mensen, inclusief de vijftien gemeenteleden die een rol in de organisatie hebben. De maand juni gebruiken ze om te oefenen. Voor die diensten worden mensen gericht uitgenodigd. Zij krijgen uitgebreide instructies. Op die manier moet duidelijk worden hoe in de zomer de diensten door kunnen gaan met meer mensen. Een protocol is in voorbereiding.

Andere kerken zoals Assen-West en Assen-Marsdijk geven gemeenteleden de gelegenheid om zich in te schrijven voor een kerkdienst. Bij binnenkomst in deze kerken moet je eerst een aantal vragen over je gezondheid beantwoorden. De GKv Kantens gaat gemeenteleden per wijk uitnodigen. Arnhem (GKv) bericht dat ze voorlopig alleen digitale diensten verzorgen: ze zien met hun 1400 leden geen andere mogelijkheden. De NGK Eindhoven houdt eerst een enquête over de kerkdiensten en over vormen van pastoraat: ‘Hoe kunnen we kansen creëren, zodat fysiek contact toch mogelijk wordt in kleine groepen?’

Over het heikele punt van wel of niet zingen tijdens de dienst heeft Heemse (GKv) al een besluit genomen: dat gebeurt voorlopig niet. Dat kan wel als je thuis de dienst volgt. Daar attendeert de NGK Krommenie op. De Theologische Universiteit te Apeldoorn (CGK)) gaf op 9 juni een webinar over kerkdiensten na de lockdown, via hun Youtube kanaal: www.youtube.com/user/TUApeldoorn.

Aandacht voor verbondenheid

(beeld Gustavo Fring/Pexels)

Met de versoepeling van de maatregelen komt pastoraat binnen de gemeenten langzaam weer op gang. Dominee Jaap Boerma (GKv Hardenberg-C en GKv Bergentheim) wijst erop dat de crisis vooral voor het middenniveau in de kerk gevolgen had. De kerkdiensten gaan op een andere manier dan gebruikelijk door, dat kan ook thuis. Maar de contacten onderling, persoonlijk of via een kleine groep, vallen stil. Dat is ingrijpend: ‘In een goed functionerende kerk is juist dat middenniveau sterk: zo helpen we elkaar om bij de Heer te blijven, hier vindt meeleven en hulp plaats. In de Bijbelse beschrijvingen en aanwijzingen voor de kerk komt het woord ‘elkaar’ veel voor. Voor kerk-zijn is het middenniveau, de ontmoeting en het gesprek met elkaar, doorslaggevend.’ Dat vraagt om creativiteit. Beeldbellen en pastoraat door het raam vangen niet alles op. En zeker bij begrafenissen doet zich het gemis van meelevende mensen voelen. Hij vraagt de gemeente hierover mee te denken.

Ook in de NGK Leerdam zijn ze daarmee bezig. Hun tips: ga als kring met elkaar wandelen en stel elkaar vragen. Wissel na een tijdje van wandelpartner. Je kunt inmiddels ook mensen uitnodigen en van tevoren de koffie al klaarzetten. Houd bij de opzet van je kamer rekening met de afstand onderling. Bij het weer gestarte bezoekwerk in Heemse blijft de koffie achterwege. Persoonlijke voorbede gebeurt ook op afstand. In de Koningskerk (Deventer) staan tijdens de uitzending telefoonnummers in beeld van mensen die je kunt bellen of mailen om met of voor je te bidden. Dat kan dan via de telefoon, maar ook via beeldbellen. Ook NGK De Ontmoeting (Voorthuizen/Barneveld) biedt elke zondag persoonlijke voorbede via Whatsapp of telefoon aan.

Amersfoort-Zuid (GKv) laat de gemeenteleden samen puzzelen via een ‘huismussenproject’, een verwijzing naar Psalm 84. Ieder gemeentelid krijgt een kaartje met mussen en een paar letters en het is de uitdaging om met elkaar in de wijk te ontdekken welke zin uit de Bijbel die letters vormen. In Zoetermeer bieden CGK/NGK en GKv na de gezamenlijke online dienst de mogelijkheid om elkaar via videoconferencing te ontmoeten.