Column: Vervreemding

Maarten Verkerk | 20 februari 2021
  • Column

Op zondag 31 januari keek ik naar de Holocaustherdenking op televisie. Ik was diep onder de indruk van de vele verhalen die verteld werden. Over omgekomen familieleden. Over het er mogen zijn. Over de niet-vanzelfsprekendheid van vrijheid. Kort daarna bekeek ik een YouTubefilmpje dat mij per mail was toegestuurd. Dat ging ook over vrijheid. De vrijheid om geen mondkapje te dragen. De vrijheid om niet gevaccineerd te worden. Inclusief de oproep om ‘in verzet’ te gaan. Ik werd overvallen door een diep gevoel van vervreemding.

De Holocaustherdenking kon ik meebeleven. Ik kon de pijn meevoelen. De oproep om me tegen het antisemitisme te verzetten resoneerde in mijn hart. Maar het YouTubefilmpje over de coronacrisis kon ik niet meebeleven. Het was te oppervlakkig, te veel geïnspireerd door complottheorieën en onjuiste informatie. De oproep om ‘in verzet’ te gaan hoorde ik met afschuw aan. Vervreemding. Diepe vervreemding.

Het verzet tegen het coronabeleid
staat niet op zichzelf

Het verzet tegen het coronabeleid van de regering staat niet op zichzelf. Het is een uiting van de diepe onvrede die in onze samenleving leeft. Het heeft te maken met toenemende sociale tegenstellingen, woningtekorten, falend optreden van de overheid en armoede. Maar ook met de tijdgeest waarin solidariteit en gemeenschap het afleggen tegen de belangen van het individu.

Ik had nóg een emotie bij het bekijken van dat filmpje: mededogen. Ik zag mensen voor wie het leven vaak moeilijk is, die gegrepen zijn door complotten en achter populistische leiders aanlopen op weg naar de volgende teleurstelling. Ik zag mensen die de maatregelen van de regering zien als een aantasting van hun fundamentele vrijheden en vaak een relatie leggen met de Tweede Wereldoorlog.

Vrijheid verdraagt zich niet met toenemend antisemitisme. Vrijheid verdraagt zich ook niet met toenemende sociale tegenstellingen en een falende overheid. Vrijheid verdraagt zich al helemaal niet met populistische leiders die het volk naar de onvrijheid brengen. Vrijheid, je moet er elke dag voor vechten.

Over de auteur
Maarten Verkerk

Maarten Verkerk is onder meer bijzonder hoogleraar filosofie aan de TU Eindhoven en de Universiteit Maastricht.

Meest gelezen

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Louren Blijdorp
  • Kerkelijk leven
  • Ruimte en richting

In de eerste aflevering van deze rubriek is aan vier intensief betrokken NGK-predikanten gevraagd hoe de synodebesluiten bij henzelf en in hun gemeente zijn gevallen. Daaruit bleekt dat er grote verschillen tussen gemeentes ontstaan. In de tweede aflevering is aan drie hoofdrolspelers ter synode toelichting gevraagd op keuzes en besluiten. In deze derde aflevering vragen we aan René de Reuver, voormalig scriba van de Protestantse Kerk in Nederland hoe hij ontwikkelingen in de NGK ziet en wat hij ons zou willen meegeven.

Lees artikel
Predikantsprofiel: Koos Jonker

Predikantsprofiel: Koos Jonker

Marinus de Jong
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

‘Het predikantschap is voor mij geen baan, het is een roeping.’ Zijn roeping loopt als een rode draad door het gesprek met ds. Koos Jonker. Hij is predikant in hart en nieren. Maar die roeping kwam niet vanzelf. Zijn Zuid-Afrikaanse accent verraadt meteen dat die weg op zijn minst één landsgrens overging. Meer dan eens ging dat als bij Mozes en Jeremia: tegen zijn eigen wil. Deze roeping geeft diepe vreugde, soms veel plezier, maar kost ook wat, zo blijkt.

Lees artikel
Kerknieuws mei 2026

Kerknieuws mei 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Kerknieuws van mei 2026 in Magazine Onderweg. Het beroep dat de gemeente van Langerak op ds. Gert Meijer uitgebracht heeft, heeft hij aangenomen. Ds. Meijer stond sinds 2017 in de NGK Zuidlaren-Kandelaarkerk. De NGK Zwolle-Plantagekerk, een gemeente met ruim 1.000 leden, heeft een beroep gedaan op ds. Reinier Kramer (46 jaar). Kramer is momenteel als enige actieve gemeentepredikant verbonden aan de ruim 1.200 leden tellende samenwerkingsgemeente CGK-NGK Deventer. Hij is sinds 2,5 jaar werkzaam in Deventer. Kramer was eerder vier jaar verbonden aan Spakenburg-Zuid en vijf jaar aan Bergentheim-De Hoeksteen. De Plantagekerk is vacant sinds het vertrek van ds. Jos Douma in 2025.

Lees artikel
Als schaduwen over de wereld vallen

Als schaduwen over de wereld vallen

Louren Blijdorp
  • Verdieping

De tijden zijn somber en ernstig. Oorlogen zijn niet meer ver weg en de wankelende wereldorde geeft een sluimerende onzekerheid. Ook in het nog altijd ongekend welvarende en vredige westen van Europa knaagt het: trollenlegers, hackers, mysterieuze drones dringen ons continent binnen. Het leidt tot groeiend onbehagen, polarisatie, bedreiging van de rechtstaat. En dan klopt ook nog de klimaatcrisis onverbiddelijk aan. Die nog veel existentiëlere dreiging die de randvoorwaarden van ons bestaan zelf bedreigt wordt haast vergeten. Maar ook die slapende reus morrelt aan de bedrieglijke rust van Noordwest-Europa.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief