Column: Vervreemding

Maarten Verkerk | 20 februari 2021
  • Column

Op zondag 31 januari keek ik naar de Holocaustherdenking op televisie. Ik was diep onder de indruk van de vele verhalen die verteld werden. Over omgekomen familieleden. Over het er mogen zijn. Over de niet-vanzelfsprekendheid van vrijheid. Kort daarna bekeek ik een YouTubefilmpje dat mij per mail was toegestuurd. Dat ging ook over vrijheid. De vrijheid om geen mondkapje te dragen. De vrijheid om niet gevaccineerd te worden. Inclusief de oproep om ‘in verzet’ te gaan. Ik werd overvallen door een diep gevoel van vervreemding.

De Holocaustherdenking kon ik meebeleven. Ik kon de pijn meevoelen. De oproep om me tegen het antisemitisme te verzetten resoneerde in mijn hart. Maar het YouTubefilmpje over de coronacrisis kon ik niet meebeleven. Het was te oppervlakkig, te veel geïnspireerd door complottheorieën en onjuiste informatie. De oproep om ‘in verzet’ te gaan hoorde ik met afschuw aan. Vervreemding. Diepe vervreemding.

Het verzet tegen het coronabeleid
staat niet op zichzelf

Het verzet tegen het coronabeleid van de regering staat niet op zichzelf. Het is een uiting van de diepe onvrede die in onze samenleving leeft. Het heeft te maken met toenemende sociale tegenstellingen, woningtekorten, falend optreden van de overheid en armoede. Maar ook met de tijdgeest waarin solidariteit en gemeenschap het afleggen tegen de belangen van het individu.

Ik had nóg een emotie bij het bekijken van dat filmpje: mededogen. Ik zag mensen voor wie het leven vaak moeilijk is, die gegrepen zijn door complotten en achter populistische leiders aanlopen op weg naar de volgende teleurstelling. Ik zag mensen die de maatregelen van de regering zien als een aantasting van hun fundamentele vrijheden en vaak een relatie leggen met de Tweede Wereldoorlog.

Vrijheid verdraagt zich niet met toenemend antisemitisme. Vrijheid verdraagt zich ook niet met toenemende sociale tegenstellingen en een falende overheid. Vrijheid verdraagt zich al helemaal niet met populistische leiders die het volk naar de onvrijheid brengen. Vrijheid, je moet er elke dag voor vechten.

Over de auteur
Maarten Verkerk

Maarten Verkerk is onder meer bijzonder hoogleraar filosofie aan de TU Eindhoven en de Universiteit Maastricht.

Meest gelezen

Waarom het begin van Genesis ook over geschiedenis gaat

Waarom het begin van Genesis ook over geschiedenis gaat

Koert van Bekkum
  • Verdieping

Verwijst het begin van Genesis naar dingen die zijn gebeurd? Of spreken de hoofdstukken vooral over ons menselijk bestaan als zodanig, en over hoe God redt? Het laatste natuurlijk, aldus ds. Ulbe van der Meer afgelopen mei in dit blad. Laten we het profetisch-symbolische karakter van het paradijsverhaal omarmen. Dan zijn we af van ingewikkelde discussies over historiciteit, leren mensen hoe mooi en krachtig de Bijbel spreekt, en werpen we geen onnodige drempels op voor jongeren en buitenstaanders. 

Lees artikel
Waarom in het kerkblad Onderweg mag klinken dat de slang in het paradijs niet sprak

Waarom in het kerkblad Onderweg mag klinken dat de slang in het paradijs niet sprak

Redactie
  • Redactioneel

Er is alle reden om binnen de Nederlandse Gereformeerde Kerken van gedachten te wisselen over hoe je het begin van Genesis leest en welke plek de zondeval daarin inneemt. Reina Wiskerke besprak in haar column het opinieartikel van dominee Ulbe van der Meer over Genesis 3 (ND 6 juni, link). Ze vroeg zich daarin af waarom Onderweg, maandblad voor de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK), zijn opvatting ‘dropt’ bij de lezers, zonder reflectie op de noodzakelijkheid, reikwijdte en consequentie van zijn opvatting.

Lees artikel
Kerknieuws juni 2026

Kerknieuws juni 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Op 15 mei is ds. Johannes Theodoor Jonkman overleden. Hij werd op 13 januari 1950 geboren in Groningen en studeerde theologie in Kampen. In 1983 werd hij door GKv Drachten Zuid-Oost uitgezonden als zendingspredikant naar Kalimantan Barat (Indonesië). In 2000 werd hij gemeentepredikant in NGK Hardenberg-Centrum, waar hij vanaf 2015 aan verbonden was als emerituspredikant. De NGK Hardenberg-Centrum telt ruim 550 leden. Binnenkort verschijnt op onderwegonline.nl een in memoriam over ds. Jonkman.

Lees artikel
Professorsprofiel: Myriam Klinker-de Klerck

Professorsprofiel: Myriam Klinker-de Klerck

Lyanne De Haan-Wilts
  • Kerkelijk leven
  • Professorsprofiel

Ik ontmoet Myriam digitaal. Haar vakantie is net voorbij en dat is te zien, ze kijkt ontspannen met een kop thee de camera in. Toch geeft ze aan dat vakantie iets ingewikkelds heeft. Het leven als hoogleraar is gefragmenteerd en kent een permanente druk. De rust die vakantie brengt is elke keer weer even wennen. De adrenaline van haar dagelijks leven moet eruit en ze vindt het lastig om geen grip op zaken te hebben. Tegelijk hoopt ze dat ze de rust van de afgelopen vakantie mee kan nemen in haar werk van de komende tijd.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief