Er komt een dominee voorbij

Hans Schaeffer | 8 januari 2022
  • Opinie
  • Thema-artikelen

De dominee: is dat een man of vrouw met bijzondere gaven? Iemand die zo goed en zo kwaad als het gaat leidinggeeft aan mensen? Strak in pak of casual op het podium, een enthousiast spreker, stille kracht of zoekende medegelovige?

(beeld Matthew Ball/Unsplash)

In de editie van OnderWeg van 8 januari 2022 kijken we naar de dominee. Hoe belangrijk is een dominee voor een gemeente? Dat hangt er natuurlijk vanaf aan wie je het vraagt. Zoveel mensen, zoveel meningen waarbij de eigen context en rol binnen de gemeente medebepalend zijn voor het beeld wat je hebt. Ben je zelf ambtsdrager? Wat doet een predikant anders dan jij? Heb je geen ambt: alle gelovigen hebben toch een taak om het evangelie verder te brengen? Waarom zou je in een gemeente een voortrekker, iemand met een bijzonder ambt, aanstellen?

Drievoudig

Een predikant is iemand die betaald wordt voor werk in de kerk. Dat heeft drie kanten: ambt-persoon-beroep. ‘Beroep’ gaat over haar of zijn professionaliteit: heeft hij de vaardigheden geleerd voor het ambacht van pastoraat, kent hij didactische principes voor lerende activiteiten? (Waar ‘hij’ staat kan ook ‘zij’ gelezen worden.) ‘Persoon’ gaat over capaciteiten en karaktertrekken: is hij introvert, dominant of bescheiden? ‘Ambt’ gaat over roeping en bevoegdheid: is hij geroepen door God door middel van de gemeente om hier te dienen? Hoe kan hij Gods profetische woorden laten klinken? Persoon, ambt en beroep zijn altijd met elkaar verweven. Toch zijn deze onderscheidingen verhelderend. Gesprekken in de gemeente gaan al snel over de persoon. Ik hoorde onlangs hoe er over een collega werd nagepraat op het kerkplein: ‘Ja, hij stond er wel mooi authentiek.’ Er kan bijvoorbeeld ook kritiek komen op zijn manier van catechiseren.

De persoonlijke en professionele kanten zijn goed zichtbaar. Maar wat merk je van het ambt? Voor de koers en richting van een kerk is geestelijk leiderschap nodig. De kerk is geen club religieuze hobbyisten of diaconale vrijwilligers. De kerk viert het heil, hoort Gods woord, door de doop komen er mensen bij, in het avondmaal verbindt Christus zich aan ons. De kerk heeft vanuit dat heil de roeping om voor zichzelf en de wereld Gods reddende kracht te belichamen in woord en daad. Erediensten zorgen ervoor dat de kerk bij die roeping bewaard blijft waarin de bron van ons heil gevierd wordt en kleine groepen zorgen ervoor dat de gemeente geestelijk wordt gevoed en toegerust.

Kerkzijn heeft een goed leiderschap door een team van ambtsdragers nodig. Soms sprekend tegen de gemeente, vaker gelukkig diep betrokken naast en met kerkleden. ‘Ambt’ is: hoe blijft de gemeente bewaard bij Christus en belichaamt ze haar roeping? Dat vergt meer dan professionaliteit en persoonlijkheid. ‘Ambt’ gaat precies over dat ‘meer’.

Het hele artikel lezen? Neem een proefabonnement op magazine OnderWeg en ontvang inloggegevens voor de website.

U moet u inloggen om dit artikel te bekijken. Login om toegang te krijgen.
Over de auteur
Hans Schaeffer

Prof. dr. Hans Schaeffer is hoogleraar Praktische Theologie en wetenschappelijk directeur van het Expertisecentrum Kerkvernieuwing Kerk2030 aan de Theologische Universiteit Utrecht en lid van de brede redactie van Onderweg.

Meest gelezen

Zonder genade geen toekomst voor mensen van vlees en bloed 

Zonder genade geen toekomst voor mensen van vlees en bloed 

Koert van Bekkum
  • Boekbespreking

Lezers van dit blad zal de naam Jurrien Mol wellicht niet veel zeggen. Toch is hij in de Protestantse Kerk in Nederland geen onbekende. Mol studeerde in Utrecht. Als predikant in diverse dorpen in Friesland ging het studeren gewoon door, want hij promoveerde op een mooi proefschrift over de verhouding tussen collectieve en individuele verantwoordelijkheid in het Oude Testament. Hij is bovendien voorzitter van de Confessionele Beweging, de in 2020 ontstane fusiebeweging van de Confessionele Vereniging (in de Nederlandse Hervormde Kerk) en het Confessioneel Gereformeerd Beraad (in de Gereformeerde Kerken in Nederland).

Lees artikel
Het spreken van God en de sprekende slang

Het spreken van God en de sprekende slang

Bernard de Vries
  • Opinie

Heeft de slang nu wel of niet gesproken? Dat lijkt de vraag te zijn in het artikel van ds. Ulbe van der Meer  in het meinummer van Onderweg. In deze reactie wil ik op een open en eerlijke manier het gesprek aangaan. Dat is zeker nodig als het waar is wat gesteld wordt, dat de traditionele visie voor zoveel problemen heeft gezorgd onder leden van de NGK en haar voorlopers.

Lees artikel
Studentenpastoraat aan de Theologische Universiteit Utrecht

Studentenpastoraat aan de Theologische Universiteit Utrecht

Mark Janssens
  • Wisselrubriek

Sinds begin 2025 ben ik naast mijn andere taken studentenpastor aan de TUU. Het goede van deze functie – alle lof aan de TUU voor de instelling van het studentenpastoraat! – is dat studenten in alle vertrouwelijkheid met mij kunnen spreken, over alles, zonder dat dat ook maar enig mogelijk gevolg kan hebben voor het vervolg van de studie of voor beoordelingen. Denk bijvoorbeeld aan veranderingen in opvattingen over (het verstaan van) de Bijbel. Vaak zijn de gesprekken eenmalig of met een grote tussenpoos, met sommige studenten spreek ik een tijd redelijk frequent over wat er bij hen speelt, wat problematisch is. En als er zaken weer wat tot rust gekomen zijn of beter hanteerbaar, dan stoppen onze ontmoetingen. Dat er zo’n plek voor de studenten is, vindt het College van Bestuur belangrijk.

Lees artikel
Jezus, een natuurmens

Jezus, een natuurmens

Arco den Heijer
  • Column

Als je op vakantie bent in de (Duitstalige) Alpen, kom je in de bergen regelmatig van die mooie donkerhouten bordjes tegen met in sierlijke letters een tekst die je stilzet bij de Schepper. ‘Alles was Odem hat, lobe den Herrn!’ Als het Bijbelteksten zijn, dan meestal psalmen. Zou je er ook een tekst uit het Nieuwe Testament op kunnen zetten? Welke tekst zou jij dan kiezen? 

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief