Een roadtrip naar verbondenheid

Bijna twee derde van de jongeren vindt het belangrijk om bij een gemeenschap te horen, stelde Beam in een onderzoek. De cijfers werden direct na uitgave gerelativeerd, maar waarom eigenlijk? Kunnen we niet geloven dat jongeren positief zijn over de kerk?

Onlangs presenteerde Beam, de jongerentak van de EO, de resultaten van een onderzoek onder 1.200 kerkgaande jongeren tussen de 16 en 24 jaar. De respondenten bleken onverwacht positief over de kerk en trouw in de kerkgang. Ze bezoeken de kerk om te groeien in geloof (89 procent), om samen de Bijbel te ontdekken (78 procent) en God te aanbidden (77 procent). Bijna twee derde van de jongeren vindt het belangrijk om bij een gemeenschap te horen. Ze geven gemiddeld een 7,2 aan hun kerk. Naast de kerkdiensten bezoeken ze ook andere activiteiten en ze zijn betrokken bij hun gemeente.

Dat zijn mooie cijfers, maar zodra de onderzoeksresultaten waren gepubliceerd werd opgemerkt dat het hier gaat om meelevende jongeren, die de moeite hebben genomen om de vragenlijst in te vullen. De resultaten zouden geen representatief beeld geven van alle jongeren die lid zijn van een kerk.

Ook zonder dat ik achter de cijfers kan kijken, lijkt het me waarschijnlijk dat het om betrokken jongeren gaat. Maar waarom gelijk zo’n relativerende reactie? Het lijkt er bijna op dat we niet kunnen geloven dat jongeren positief kunnen zijn over de kerk.

Richtingaanwijzers

Bij het lezen van de cijfers van het onderzoek van Beam moest ik denken aan het project ‘7 keer 7’, de roadtrip naar een nieuw soort christendom (voorjaar 2014). De insteek daarvan was de vraag ‘wat nemen we als christendom (kerk) mee en wat laten we achter?’ De roadtrip leverde uiteindelijk zeven conclusies op, die als richtingaanwijzers werden gepresenteerd. Deze richtingaanwijzers worden door de jongeren waar ik mee spreek echter nauwelijks herkend. Ook dit zijn vaak meelevende jongeren, maar het zet mij wel aan het denken.

Neem de eerste richtingaanwijzer: ‘Stop met geloven (en word een gast)’. Stel nu eens dat we onszelf echt als leerlingen zien en niet langer bij elkaar afvinken of we wel de juiste dogma’s aanhangen. Jezus vroeg tenslotte ook niet om geloof in allerlei dogma’s. Maar in gesprekken met jongeren geven zij aan juist wel helderheid te willen. Ze zeggen: ‘Zeg mij nu maar gewoon waar het op staat.’ Toen ik dat besprak met mijn eigen generatiegenoten werd gelijk gezegd dat dit natuurlijk komt door de leeftijdsfase waarin de jongeren zitten. Jongeren zijn op zoek naar hun identiteit, ze zoeken vastigheid.

Een andere richtingaanwijzer was: ‘Stop met de hemel (en begin hier op aarde)’. Laten we maar vooral met elkaar aan de slag gaan, in plaats van eindeloos prakkiseren over wie er nu wel of niet in de hemel komt. Ook in dit geval is het boeiend om te zien hoe jongeren reageren: ‘Doe toch niet zo vaag, wat moeten we dan doen? Het evangelie is toch niet zo vrijblijvend?’ Ook die reactie kunnen we natuurlijk afdoen met een verwijzing naar de leeftijdsfase waarin zij zitten, maar is het een eerlijke reactie richting jongeren? Wat zegt deze reactie over ons?

Waar ikzelf achter ben gekomen – en ik herken dat ook om mij heen – is dat we als jeugdwerkers (ouderen) vaak onze eigen frustraties, verlangens en behoeften projecteren op jongeren. Het gevaar is dat we daardoor de plank volledig kunnen misslaan, terwijl we juist denken dat we aansluiten bij wie jongeren zijn. De cartoon van Dokus illustreert dat op een treffende wijze.

Verbondenheid

Zijn de cijfers van Beam representatief voor de jongeren die lid zijn van de kerk? Zijn de richtingaanwijzers van ‘7 keer 7’ de juiste conclusies voor jongeren die lid zijn van de kerk? Waarschijnlijk kunnen we beide vragen met nee beantwoorden, maar eigenlijk vind ik het niet zo belangrijk wat jongeren van de kerk vinden of hoe een nieuw christendom er uit gaat zien. Wat ik wel belangrijk vind, is dat we telkens opnieuw nadenken over hoe we jongeren kunnen verbinden aan Christus. Ik ben ervan overtuigd geraakt dat dit niet kan zonder een gemeenschap, welk cijfer jongeren daar ook aan geven.

Media

• Bekijk op YouTube de verschillende bijdragen van het project ‘7 keer 7’: www.youtube.com/channel/UCee-92K2czRlpqFuKWrsNeQ.
• Bekijk het filmpje en lees het artikel van het Beamonderzoek via www.eo.nl.
• Jongeren zijn op zoek naar concrete antwoorden. Lees welke geloofsvragen tienermeiden hebben op www.huisvanbelle.nl.

Tips

• Sta eens stil bij je eigen frustraties, verlangens en behoeften ten opzichte van de kerk en vraag je vervolgens af of je die ook echt terugziet bij de jonge tieners in je kerk. Probeer open het gesprek met hen aan te gaan, om hun verlangens en behoeften te ontdekken.
• Zoals de jongeren zelf zeggen: zeg hun nu maar gewoon waar het op staat. Jongeren willen weten hoe het zit en zijn op zoek naar antwoorden en relevantie.

Agenda

• Stiltetour 2015 van 7 maart t/m 2 april op diverse locaties in het land.
• EO Jongerendag op zaterdag 6 juni 2015. Je kunt nu al kaartjes reserveren via www.eo.nl.
• Christelijk festival Graceland van 14-16 augustus 2015. Info en tickets via www.gracelandfestival.nl.