Jeruzalem in Tsjaad

Jan-Matthijs van Leeuwen en Michael Mulder | 4 april 2015
  • Missionair

Er komen verschrikkelijke berichten binnen over aanvallen van Boko Haram aan de grens van Tsjaad. Op nog geen honderd kilometer van de grens werden tweeduizend christenen in koelen bloede vermoord. Op hetzelfde moment geven wij in Tsjaad les in het lezen van de Bijbel. We zijn in Ndjamena, de hoofdstad van Tsjaad. Daar staat de theologische hogeschool Shalom, waar predikanten uit acht verschillende kerken in Tsjaad worden opgeleid.

Jan-Matthijs van Leeuwen in gesprek met enkele studenten van ESTES.

Jan-Matthijs van Leeuwen in gesprek met enkele studenten van ESTES.

Tijdens de lessen hebben we samen het boek Openbaring gelezen. Het is prachtig om te ervaren hoe de beelden uit dat boek op een directe manier spreken, over de grenzen van onze culturen heen.

Eén van de studenten legde tijdens een college zijn pen neer en keek een tijdje voor zich uit. Hij stak zijn hand op om een vraag te stellen. We hebben over van alles en nog wat gediscussieerd, maar deze keer was de vraag anders. ‘Meneer, daar wil ik ook graag heen!’ Op dat moment werden we met elkaar stil. Ontroerd, omdat we bij elkaar dat verlangen naar het nieuwe Jeruzalem herkennen. Afrikaanse dominees uit Tsjaad en wij uit Nederland, wat zijn we verschillend. Maar we delen hetzelfde verlangen.

Met Boko Haram zo dichtbij was het niet moeilijk om ook de demonische machten te herkennen waar Openbaring over spreekt. Maar we herkenden samen vooral de macht van de Heer Jezus, die Zichzelf voor ons geeft als offerlam en juist zo – als lam – alle macht ontvangen heeft. Jezus’ macht is groter en meer dan die duivelse krachten voor onze ogen.

Masteropleiding

We hebben ervaren hoe goed het is dat acht verschillende kerken in dit land samen een theologische school van academisch niveau onderhouden. De Ecole Supérieure de Théologie Evangélique Shalom (ESTES) is een prachtig instituut. De opleiding is geheel Afrikaans, speelt in op de behoefte van de eigen kerken, is verbonden met een netwerk van academische opleidingen en krijgt erkenning door de overheid en van internationale organisaties.

De studenten waaraan wij lesgaven – zo’n dertig – zijn grotendeels al predikant. Door hun kerken worden zij vrijgesteld voor de driejarige studie aan de ESTES. Na deze studie theologie krijgen deze predikanten vaak een leidende positie in een van de deelnemende kerken. Daar is grote behoefte aan in een land waar 2,5 miljoen christenen wonen.

Tijdens ons verblijf werd de nieuwe masteropleiding geopend, een project met ambities. ESTES hoopt dat de opleiding veel kan gaan betekenen voor de kerken in de hele internationale regio. Toen ESTES ons uitnodigde om in Ndjamena te doceren, zagen we een nieuwe deur opengaan om de steun van de EvTA in Afrika te verbreden (zie kader). Het plan is nu om met enige regelmaat, als het lukt zelfs elk jaar, predikanten en docenten kortdurend naar Tsjaad uit te zenden. Nadrukkelijk is gevraagd om deze hulp vanuit Nederland.

EvTA, Bangui en Tsjaad
De stichting Evangelische Toerusting Afrika en Azië (EvTA) richt zich op onderwijsondersteuning bij de opleiding van predikanten, evangelisten en godsdienstleraren in Afrika en Azië. Een belangrijke partner is FATEB, een theologische opleiding in Bangui in de Centraal-Afrikaanse Republiek die van belang is voor veel kerken in Franstalig Afrika. Elk jaar zendt EvTA, een hoofdzakelijk Nederlands-gereformeerde stichting, twee docenten naar Bangui om daar enkele weken te les te geven.

Enkele jaren geleden brak een burgeroorlog uit in de Centraal-Afrikaanse Republiek. Tot op de dag van vandaag is het niet veilig in Bangui. FATEB kan nog maar beperkt functioneren en een deel van de mensen leeft in ballingschap.

De masteropleiding vindt momenteel plaats in Kameroen. Komende zomer hopen twee docenten namens EvTA daar naartoe te gaan. Tegelijk vraagt EvTA zich af of de steun aan de Afrikaanse kerken kan worden verbreed. De EvTA ziet nieuwe kansen in Tsjaad, een enorm groot land dat met ijzeren vuist wordt geregeerd door een islamitische president. Er is daar (nog) ruimte voor christenen.

Webtips
www.evta.nl
www.fateb.net

Over de auteur
Jan-Matthijs van Leeuwen en Michael Mulder

Jan-Matthijs van Leeuwen (GKv) is theologisch adviseur van De Verre Naasten. Michael Mulder (CGK) is docent Nieuwe Testament aan de TU Apeldoorn.

Meest gelezen

Waarom het begin van Genesis ook over geschiedenis gaat

Waarom het begin van Genesis ook over geschiedenis gaat

Koert van Bekkum
  • Verdieping

Verwijst het begin van Genesis naar dingen die zijn gebeurd? Of spreken de hoofdstukken vooral over ons menselijk bestaan als zodanig, en over hoe God redt? Het laatste natuurlijk, aldus ds. Ulbe van der Meer afgelopen mei in dit blad. Laten we het profetisch-symbolische karakter van het paradijsverhaal omarmen. Dan zijn we af van ingewikkelde discussies over historiciteit, leren mensen hoe mooi en krachtig de Bijbel spreekt, en werpen we geen onnodige drempels op voor jongeren en buitenstaanders. 

Lees artikel
Waarom in het kerkblad Onderweg mag klinken dat de slang in het paradijs niet sprak

Waarom in het kerkblad Onderweg mag klinken dat de slang in het paradijs niet sprak

Redactie
  • Redactioneel

Er is alle reden om binnen de Nederlandse Gereformeerde Kerken van gedachten te wisselen over hoe je het begin van Genesis leest en welke plek de zondeval daarin inneemt. Reina Wiskerke besprak in haar column het opinieartikel van dominee Ulbe van der Meer over Genesis 3 (ND 6 juni, link). Ze vroeg zich daarin af waarom Onderweg, maandblad voor de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK), zijn opvatting ‘dropt’ bij de lezers, zonder reflectie op de noodzakelijkheid, reikwijdte en consequentie van zijn opvatting.

Lees artikel
Kerknieuws juni 2026

Kerknieuws juni 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Op 15 mei is ds. Johannes Theodoor Jonkman overleden. Hij werd op 13 januari 1950 geboren in Groningen en studeerde theologie in Kampen. In 1983 werd hij door GKv Drachten Zuid-Oost uitgezonden als zendingspredikant naar Kalimantan Barat (Indonesië). In 2000 werd hij gemeentepredikant in NGK Hardenberg-Centrum, waar hij vanaf 2015 aan verbonden was als emerituspredikant. De NGK Hardenberg-Centrum telt ruim 550 leden. Binnenkort verschijnt op onderwegonline.nl een in memoriam over ds. Jonkman.

Lees artikel
Professorsprofiel: Myriam Klinker-de Klerck

Professorsprofiel: Myriam Klinker-de Klerck

Lyanne De Haan-Wilts
  • Kerkelijk leven
  • Professorsprofiel

Ik ontmoet Myriam digitaal. Haar vakantie is net voorbij en dat is te zien, ze kijkt ontspannen met een kop thee de camera in. Toch geeft ze aan dat vakantie iets ingewikkelds heeft. Het leven als hoogleraar is gefragmenteerd en kent een permanente druk. De rust die vakantie brengt is elke keer weer even wennen. De adrenaline van haar dagelijks leven moet eruit en ze vindt het lastig om geen grip op zaken te hebben. Tegelijk hoopt ze dat ze de rust van de afgelopen vakantie mee kan nemen in haar werk van de komende tijd.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief