Jeruzalem in Tsjaad

Jan-Matthijs van Leeuwen en Michael Mulder | 4 april 2015
  • Missionair

Er komen verschrikkelijke berichten binnen over aanvallen van Boko Haram aan de grens van Tsjaad. Op nog geen honderd kilometer van de grens werden tweeduizend christenen in koelen bloede vermoord. Op hetzelfde moment geven wij in Tsjaad les in het lezen van de Bijbel. We zijn in Ndjamena, de hoofdstad van Tsjaad. Daar staat de theologische hogeschool Shalom, waar predikanten uit acht verschillende kerken in Tsjaad worden opgeleid.

Jan-Matthijs van Leeuwen in gesprek met enkele studenten van ESTES.

Jan-Matthijs van Leeuwen in gesprek met enkele studenten van ESTES.

Tijdens de lessen hebben we samen het boek Openbaring gelezen. Het is prachtig om te ervaren hoe de beelden uit dat boek op een directe manier spreken, over de grenzen van onze culturen heen.

Eén van de studenten legde tijdens een college zijn pen neer en keek een tijdje voor zich uit. Hij stak zijn hand op om een vraag te stellen. We hebben over van alles en nog wat gediscussieerd, maar deze keer was de vraag anders. ‘Meneer, daar wil ik ook graag heen!’ Op dat moment werden we met elkaar stil. Ontroerd, omdat we bij elkaar dat verlangen naar het nieuwe Jeruzalem herkennen. Afrikaanse dominees uit Tsjaad en wij uit Nederland, wat zijn we verschillend. Maar we delen hetzelfde verlangen.

Met Boko Haram zo dichtbij was het niet moeilijk om ook de demonische machten te herkennen waar Openbaring over spreekt. Maar we herkenden samen vooral de macht van de Heer Jezus, die Zichzelf voor ons geeft als offerlam en juist zo – als lam – alle macht ontvangen heeft. Jezus’ macht is groter en meer dan die duivelse krachten voor onze ogen.

Masteropleiding

We hebben ervaren hoe goed het is dat acht verschillende kerken in dit land samen een theologische school van academisch niveau onderhouden. De Ecole Supérieure de Théologie Evangélique Shalom (ESTES) is een prachtig instituut. De opleiding is geheel Afrikaans, speelt in op de behoefte van de eigen kerken, is verbonden met een netwerk van academische opleidingen en krijgt erkenning door de overheid en van internationale organisaties.

De studenten waaraan wij lesgaven – zo’n dertig – zijn grotendeels al predikant. Door hun kerken worden zij vrijgesteld voor de driejarige studie aan de ESTES. Na deze studie theologie krijgen deze predikanten vaak een leidende positie in een van de deelnemende kerken. Daar is grote behoefte aan in een land waar 2,5 miljoen christenen wonen.

Tijdens ons verblijf werd de nieuwe masteropleiding geopend, een project met ambities. ESTES hoopt dat de opleiding veel kan gaan betekenen voor de kerken in de hele internationale regio. Toen ESTES ons uitnodigde om in Ndjamena te doceren, zagen we een nieuwe deur opengaan om de steun van de EvTA in Afrika te verbreden (zie kader). Het plan is nu om met enige regelmaat, als het lukt zelfs elk jaar, predikanten en docenten kortdurend naar Tsjaad uit te zenden. Nadrukkelijk is gevraagd om deze hulp vanuit Nederland.

EvTA, Bangui en Tsjaad
De stichting Evangelische Toerusting Afrika en Azië (EvTA) richt zich op onderwijsondersteuning bij de opleiding van predikanten, evangelisten en godsdienstleraren in Afrika en Azië. Een belangrijke partner is FATEB, een theologische opleiding in Bangui in de Centraal-Afrikaanse Republiek die van belang is voor veel kerken in Franstalig Afrika. Elk jaar zendt EvTA, een hoofdzakelijk Nederlands-gereformeerde stichting, twee docenten naar Bangui om daar enkele weken te les te geven.

Enkele jaren geleden brak een burgeroorlog uit in de Centraal-Afrikaanse Republiek. Tot op de dag van vandaag is het niet veilig in Bangui. FATEB kan nog maar beperkt functioneren en een deel van de mensen leeft in ballingschap.

De masteropleiding vindt momenteel plaats in Kameroen. Komende zomer hopen twee docenten namens EvTA daar naartoe te gaan. Tegelijk vraagt EvTA zich af of de steun aan de Afrikaanse kerken kan worden verbreed. De EvTA ziet nieuwe kansen in Tsjaad, een enorm groot land dat met ijzeren vuist wordt geregeerd door een islamitische president. Er is daar (nog) ruimte voor christenen.

Webtips
www.evta.nl
www.fateb.net

Over de auteur
Jan-Matthijs van Leeuwen en Michael Mulder

Jan-Matthijs van Leeuwen (GKv) is theologisch adviseur van De Verre Naasten. Michael Mulder (CGK) is docent Nieuwe Testament aan de TU Apeldoorn.

Meest gelezen

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Louren Blijdorp
  • Kerkelijk leven
  • Ruimte en richting

In de eerste aflevering van deze rubriek is aan vier intensief betrokken NGK-predikanten gevraagd hoe de synodebesluiten bij henzelf en in hun gemeente zijn gevallen. Daaruit bleekt dat er grote verschillen tussen gemeentes ontstaan. In de tweede aflevering is aan drie hoofdrolspelers ter synode toelichting gevraagd op keuzes en besluiten. In deze derde aflevering vragen we aan René de Reuver, voormalig scriba van de Protestantse Kerk in Nederland hoe hij ontwikkelingen in de NGK ziet en wat hij ons zou willen meegeven.

Lees artikel
Predikantsprofiel: Koos Jonker

Predikantsprofiel: Koos Jonker

Marinus de Jong
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

‘Het predikantschap is voor mij geen baan, het is een roeping.’ Zijn roeping loopt als een rode draad door het gesprek met ds. Koos Jonker. Hij is predikant in hart en nieren. Maar die roeping kwam niet vanzelf. Zijn Zuid-Afrikaanse accent verraadt meteen dat die weg op zijn minst één landsgrens overging. Meer dan eens ging dat als bij Mozes en Jeremia: tegen zijn eigen wil. Deze roeping geeft diepe vreugde, soms veel plezier, maar kost ook wat, zo blijkt.

Lees artikel
Kerknieuws mei 2026

Kerknieuws mei 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Kerknieuws van mei 2026 in Magazine Onderweg. Het beroep dat de gemeente van Langerak op ds. Gert Meijer uitgebracht heeft, heeft hij aangenomen. Ds. Meijer stond sinds 2017 in de NGK Zuidlaren-Kandelaarkerk. De NGK Zwolle-Plantagekerk, een gemeente met ruim 1.000 leden, heeft een beroep gedaan op ds. Reinier Kramer (46 jaar). Kramer is momenteel als enige actieve gemeentepredikant verbonden aan de ruim 1.200 leden tellende samenwerkingsgemeente CGK-NGK Deventer. Hij is sinds 2,5 jaar werkzaam in Deventer. Kramer was eerder vier jaar verbonden aan Spakenburg-Zuid en vijf jaar aan Bergentheim-De Hoeksteen. De Plantagekerk is vacant sinds het vertrek van ds. Jos Douma in 2025.

Lees artikel
Als schaduwen over de wereld vallen

Als schaduwen over de wereld vallen

Louren Blijdorp
  • Verdieping

De tijden zijn somber en ernstig. Oorlogen zijn niet meer ver weg en de wankelende wereldorde geeft een sluimerende onzekerheid. Ook in het nog altijd ongekend welvarende en vredige westen van Europa knaagt het: trollenlegers, hackers, mysterieuze drones dringen ons continent binnen. Het leidt tot groeiend onbehagen, polarisatie, bedreiging van de rechtstaat. En dan klopt ook nog de klimaatcrisis onverbiddelijk aan. Die nog veel existentiëlere dreiging die de randvoorwaarden van ons bestaan zelf bedreigt wordt haast vergeten. Maar ook die slapende reus morrelt aan de bedrieglijke rust van Noordwest-Europa.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief