Column: ‘Voor jou gegeven’

Sinds ik voor het eerst avondmaal vierde, overvalt me tijdens het eten en drinken van brood en wijn regelmatig de vraag wat er dan eigenlijk gebeurt. Christus zelf is met zijn Geest aanwezig, zo is mij geleerd. Het avondmaal gaat over ellende, verlossing, dankbaarheid. Maar wat houdt dat tijdens de viering zelf in? Moet ik de inhoud van die begrippen opnieuw langslopen? Gaat het om concentratie op mijn eigen zonde, gevoel van bevrijding en motivatie God te dienen? Of komt het er juist op aan Jezus’ aanwezigheid op een speciale manier te ervaren?

Nu is nadenken over wat je zou moeten ondervinden niet erg bevorderlijk bij het gewoon ondergaan van wat er gebeurt. Bovendien richt de Heer zich bij zijn maaltijd allereerst op onze zintuigen. Het gaat om kíjken, zíen, próeven en zo beleven. Maar hoe doe je dat? In de praktijk van het gereformeerde leven is de avondmaalsbeleving – Catechismus en avondmaalsformulier ten spijt – toch vooral zwingliaans: dénken aan wat Jezus ‘toen’ heeft gedaan. Terwijl Hij het zo niet bedoelt. Het is Hemzelf ontmoeten en ontvangen. Voor Jezus staan. Door Hem worden omhelsd. Zijn kracht opdoen.

Zeg mij en andere weifelmoedige christenen het heil aan

Om daar uit te komen, is het, zo heb ik gaandeweg geleerd, belangrijk na het aanhoren van de instellingswoorden lijf en zintuigen echt op de eerste plaats te zetten. In de benen komen helpt de viering te beleven als een belijdenis: ‘Heer, zonder U kan ik niet.’ Echt proeven doet je beseffen: ‘U bent mijn eten en drinken!’ Anderen zien opstaan en zingen versterkt de ervaring dat we dit samen doen als Gods gezin. En bij de uitreiking horen: ‘Het lichaam van Christus, voor jou gegeven’, maakt Jezus’ aanwezigheid persoonlijk.

Nu maakte ik dat laatste nog maar één keer mee in een gereformeerde kerk in Nederland. Maar het verdient navolging. Elders in de wereld is het heel gewoon. Dus daarom, geliefde voorgangers, een wekelijkse viering is misschien een brug te ver, maar wees niet bang Jezus zelf present te stellen. Gebruik je vrijheid als bedienaar. Kijk elk van je avondmaalgangers liefdevol aan, en zeg mij en andere weifelmoedige christenen het heil aan: ‘Voor jou gegeven!’