Column: Vreemd vertrouwd

Koert van Bekkum | 13 oktober 2018

Column

Christus’ kerk omvat mensen van elke stam en taal en volk en natie. Een ongekend perspectief. Juist vandaag beleven we de sensatie van geloofsherkenning over taal- en cultuurgrenzen heen. Tegelijk blijkt samen geloven in de praktijk lastig. Er zijn allerlei contacten. Een enkeling zit bij elkaar in de kerk. Maar de wereld, ook Nederland, is geen moment zo gesegregeerd als op zondagmorgen.

Intussen ervaar ik als theologiedocent de lusten én lasten van globalisering en immigratie. De ETF Leuven en de TU Kampen kennen inmiddels behoorlijk wat internationale studenten. Mensen die graag over de grens kijken. Of talent dat er door jonge kerken op uit is gestuurd om een diploma te halen. Prachtig. Hartverwarmend. Tot je in een onderwijsgesprek zit waarin misverstanden de boventoon voeren.

Vertrouwde witte academische netwerken verkleuren eveneens. Onlangs maakte ik mee dat zwarte én witte collega’s uit Afrika en Groot-Brittannië op een congres over geweld in de Bijbel eigen ervaringen inbrachten bij de uitleg. Voor wie zelf heftige dingen meemaakt, zijn ‘geweldsteksten’ reëler en gewoner. Dat was even wennen voor westerse collega’s, die onderlinge verschillen liever bespreken vanuit een afstandelijker houding tegenover de Bijbeltekst.

Alles maar goedvinden is ook een manier
om de ander niet serieus te nemen

Overal is het probleem hetzelfde: vreugde over onderlinge herkenning gaat gepaard met behoorlijke verschillen in denken en doen. Hoe sta je dan open voor wat de ander zegt? Hoe geef je elkaar ruimte zonder beproefde manieren van geloven en wetenschap bedrijven overboord te gooien? Alles maar goedvinden is ook een manier om je te verheffen en de ander niet serieus te nemen.

Elkaar echt leren verstaan kost tijd. Mijn mooiste ontdekking tot nu toe: in de Bijbel zelf zie je in actie hoe de HEER kloven overbrugt, juist door elementen uit tal van talen en culturen te gebruiken. Gods Woord zelf is vreemd en vertrouwd tegelijk. Ik denk dan: het kan geen toeval zijn dat we van de talen en culturen van de Bijbel nu zo veel meer weten dan honderd jaar geleden. Iets om samen vast te houden, van te leren en ook wat mee te doen!

Over de auteur

Koert van Bekkum

Koert van Bekkum is hoogleraar Oude Testament aan de Theologische Universiteit Utrecht.

Meest gelezen

Gods blik op migratie

Koert van Bekkum

Column

En weer was er gedoe in Ter Apel. Houdt het dan nooit op? Nee, zolang de volken woeden – elders door oorlog en uitzichtloosheid, of hier met verzet tegen asiel als electoraal verdienmodel – zijn we er niet vanaf. Gelukkig beschikken Bijbellezers in Genesis 10 over een breder perspectief op geopolitieke verschuivingen en migratie. Deze ‘volkerentafel’ vertelt over de afstammelingen van Noachs zonen, Sem, Cham en Jafet. Nu is Genesis 10 vaak gebruikt voor een nogal statisch beeld van landen en volken. God lijkt ieder volk immers een vaste plek te geven. En inderdaad biedt het geslachtsregister een soort wereldkaart. Maar de tekst doet meer, er zit beweging in.

Lees artikel

Begin van Genesis – geschiedenis?

Mark Janssens

Opinie

Ik geloof dat het begin van de Bijbel fundamenteel is. Niet voor niets opent de Bijbel met deze hoofdstukken. Is het begin van de Bijbel geschiedenis in onze westerse zin verstaan? Dat is de vraag in het artikel van collega Ulbe van der Meer (‘De slang heeft niet gesproken’, Onderweg, mei 2026) en de reacties daarop in het nummer van juli 2026. Waarbij geschiedenis vooral betrekking heeft op feiten en concrete gebeurtenissen. Dan kun je aan de ene kant of aan de andere kant uitkomen, al dan niet met voorzichtigheid en nuances.

Lees artikel

Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Jan Mudde

Kerkelijk leven
Predikantsprofiel

De afstand tussen Bob Wielenga en mij bedraagt ongeveer 9.300 km als we met elkaar beeldbellen via de smartphone van zijn vrouw Geertje. Vanaf 1980 woont en werkt Bob namelijk in Zuid-Afrika als zendeling, predikant en theoloog – Bob is tweemaal gepromoveerd aan de Universiteit van Zuid-Afrika te Pretoria. Sinds 2002 is hij met emeritaat, maar tot voor kort schreef en publiceerde hij volop. Momenteel is hij nog als docent verbonden aan het KwaZulu-Natal Missionary and Bible College. We hebben een gesprek waarin het woord ‘afstand’ de rode draad is.

Lees artikel

De mythe van de schuldige omstander?

Louren Blijdorp

Boekbespreking

De Breepleinkerk in Rotterdam siert de cover van het indrukwekkende boek van Geert Hovingh. In die kerk verborgen de latere Kamper ethicus dr. Gerrit Brillenburg Wurth en zijn vrouw Gerda van Leeuwen samen met kostersechtpaar Jacobus en Annigje de Mars-Ouwens, 34 maanden lang zeven joodse onderduikers. Een van hen werd geboren tijdens de onderduik, in de kosterswoning. Het is een van de bijna onuitputtelijke hoeveelheid verhalen die Hovingh op tafel heeft gelegd.

Lees artikel