Redactioneel: Heilige verontwaardiging

Laat ik eerst vertellen dat onze dochter alleen een pietenmuts droeg toen ze op 5 december Sinterklaas vierde – geen roetvegen en rood gestifte lippen, laat staan een zwart geschminkt gezichtje. Het punt is wat mij betreft gemaakt: als Zwarte Piet door steeds meer mensen ervaren wordt een als stereotyperende of zelfs racistische figuur, is het klaar.

Ondertussen lagen er vijf volle weken achter ons waarin weer eens duidelijk werd waar Nederland goed in is: vanuit twee kampen elkaar de pan uitvegen. Dit keer ging het over Zwarte Piet. Maar er was ook de onbehouwen voetbalcommentator Johan Derksen, die aanzette tot een binnenlandse tweestrijd: hij had uitspraken over homo’s gedaan die als pijnlijk werden ervaren, daarom eiste bekend en minder bekend Nederland, ongelovig en gelovig, publieke excuses.

Je proefde de heilige verontwaardiging in beide affaires, het type verontwaardiging waarbij positieve krachten vrijkomen, die het kwaad willen bestrijden. Maar ook negatieve, die op zoek gaan naar zondebokken: de brommerige Derksen, de uiterlijk gelaten Jerry of juist de rumoerige Jenny.

Waar was mijn heilige verontwaardiging
over haar uitzichtloosheid?

Wanneer iets heilig is, moet je er voorzichtig mee zijn: gepaste afstand bewaren of welbewust benaderen. Voor je het weet, is het heilige namelijk niet meer verheven en onkreukbaar, maar even gangbaar en laakbaar als zo veel in het leven. Je gebruikt het zonder erbij na te denken, omdat je er goede sier mee kunt maken of omdat iedereen het doet en jij natuurlijk niet achter wilt blijven.

Toen wij ons opwonden over het excuus van Johan Derksen dat maar niet kwam, werden in Zuid-Sudan 157 vrouwen en meisjes onderweg naar een voedseluitgiftepunt verkracht – de jongste nog geen 10, de oudste 65-plus. In Iran werd een recordaantal christenen opgepakt, meldde Open Doors. En in diezelfde week keek ik op een foto in de ogen van een wanhopig huilende Rohingya-moeder, kind op haar rug, ander kind naast haar. Waar was mijn heilige verontwaardiging over haar uitzichtloosheid?

Had alle verbolgen commotie over meer en minder pietluttige issues ons weerhouden van verontwaardiging die het stempel heilig écht waard is, dacht ik afgelopen weken. Trouwens, hoe vergaat het Asia Bibi?