Leven langs lange lijnen

Freddy Gerkema | 21 december 2019
  • Opinie

Als deze OnderWeg verschijnt, hebben we nog maar een paar dagen te gaan en dan zijn de tienerjaren van deze eeuw verleden tijd. We schuiven samen een nieuw decennium binnen. In dit artikel wil ik stilstaan bij het perspectief van God daarop. Wat doet dat met ons leven van elke dag, in en buiten de gemeente?

Het nieuwe decennium telt ook weer duizenden dagen, waarvan je nuchter Bijbels kunt zeggen dat elke dag genoeg heeft aan zijn eigen wel en wee. Maar er is meer over te zeggen. Ik wil wat licht laten vallen op de andere kant, namelijk dat er lange lijnen door ons leven lopen, vol van perspectief. De diepste reden dat ik met die lange lijnen kom, is omdat Gód van de lange lijnen is. Profeten en apostelen getuigen dat Hij de Eeuwige is en brengen ons daarin als Bijbellezers bij een niet te bevatten lange lijn, die God eigen is. Super duurzaam, om het zo maar eens te zeggen.

Duurzaamheid

De kern van het evangelie is vervolgens dat God mens en wereld wil laten delen in zijn onuitputtelijke duurzaamheid. Misschien viel in de afgelopen adventsweken de Bijbel wel open bij die intrigerende visioenen van Jesaja, met mensen die zo gaaf zijn en een wereld uit één stuk. Daar gaat het leven nooit voorbij, om het met de prachtige slotregel van Psalm 133 (PvN) te zeggen. Fascinerend om te zien hoe de profeten ons met hun lange lijnen betrekken bij de duurzame, nieuwe wereld van God.

Later getuigen de apostelen daar eveneens van. Neem Johannes 3:16: ‘Want God had de wereld zo lief dat Hij zijn enige Zoon heeft gegeven, opdat iedereen die in Hem gelooft niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft.’ Onze wereld is geen wegwerpwereld en mens en dier zijn niet bedoeld voor de schroothoop. God wil ons in zijn duurzaamheid laten delen, door Jezus. Dat is het perspectief van de profeten en apostelen. Het is leven langs lange lijnen of het is geen leven. Alles of niks.

Tussen de tegels

Het valt me steeds weer op dat dit perspectief met zijn lange lijnen geweldig aansluit bij ons leven van elke dag. De duurzaamheid zit ons gewoon in het bloed! Het leven van elke dag tintelt aan alle kanten van verlangens naar een leven langs lange lijnen. ‘Lang zal ze leven’, zingen we bij een verjaardag en dat hopen we natuurlijk ook van harte. Of neem school, studie en werk: dat doe je niet voor ‘even’, maar voor ‘het leven’. En wat zit er in het relationele een hang naar duurzaamheid. Het is absurd dat je zou trouwen voor een paar maanden, of een kind zou krijgen waarover je bij voorbaat besluit dat je er niet langer dan een jaar voor zorgt.

Iets van die lange lijnen zit ook in het simpele feit dat je zo gehecht kunt raken aan het plekje waar je woont, met die tuin waar je op een zomeravond heerlijk kunt zitten. En aan de hond of de kat. Kortom, dat genieten van en verlangen naar de lange lijnen – het ligt voor het oprapen tussen de tegels van ons alledaagse leven. Alsof we ervoor gemaakt zijn.

Deugden

Maar het blijkt ook als je een slag dieper gaat. Denk aan verschillende grondnoties in ons bestaan, zoals wijsheid, moed, rechtvaardigheid en matigheid. Ik pak deze vier, omdat ze – als de vier deugden – al een rol speelden in het denken van de oude Grieken. De christelijke kerk omhelsde dit viertal en voegde er geloof, hoop en liefde aan toe. Zo gingen ze als de zeven deugden eeuwen mee, eigenlijk tot op vandaag. En wat passen deze zeven basisnoties bij het leven langs lange lijnen.

Bij de liefde is dat klip en klaar. Liefde is duurzaam of het is geen liefde. En ook bij geloof en hoop – de andere twee die later aanschoven – zie je de lange lijnen, die doorlopen tot in de nieuwe wereld van God. Bij wijsheid hoor je dat die ‘met de jaren komt’ en – niet toevallig – dat wijsheid begint bij ontzag voor de Heer. Matigheid moet het ook niet hebben van ‘even’, zo beseffen we maar al te goed in onze tijd die rijk is aan CO2 en stikstof. Loop ze allemaal nog maar eens rustig door en je merkt hoezeer ze passen bij het leven langs lange lijnen.

Sprinters

Ik zei het al: de nuchtere insteek dat elke dag genoeg heeft aan zijn eigen wel en wee, kan je helpen om ook in een nieuw decennium een dag goed door te komen. Die dagen van onze jaren, zoals Psalm 90 het letterlijk zegt. Maar vergeet de andere kant niet. Die van het leven langs lange lijnen. Als christenen kunnen we volgens mij wel een flinke scheut van dat andere denken gebruiken. Denk alleen al aan het werk in de kerk. Te vaak hoor ik dat mensen best een kleine, overzienbare klus in de gemeente willen oppakken, maar (liever) niet iets waar ze voor jaren aan vastzitten. We zijn ook in de christelijke gemeente sprinters aan het worden en de stayers worden zeldzaam. Ongetwijfeld onder druk van alles wat kan en moet in onze cultuur, want overal hoor je over korte cursussen, heidagen en werken op projectbasis.

Toch zou ik juist met het oog op het werk in de kerk willen zeggen: overweeg bij de ingang van een nieuw decennium eens of je de zaken in je leven zo kunt herschikken dat je in de kring van de gemeente meer kunt leven langs lange lijnen. Meer doortrokken van het besef dat je leeft voor het aangezicht van de eeuwige God en sterker in het perspectief van zijn nieuwe wereld.

Leef meer langs lange lijnen dus, om te beginnen in de kerk. Het zou zomaar kunnen dat je daar in de volle breedte van je leven de vruchten van plukt.

Over de auteur
Freddy Gerkema

Freddy Gerkema is predikant van de NGK Amersfoort-Noord.

Meest gelezen

Gender, seksualiteit en vertrouwen – vier boeken over lhbt+-vraagstukken

Gender, seksualiteit en vertrouwen – vier boeken over lhbt+-vraagstukken

Loïs Oosterhof-van Bruggen
  • Boekbespreking

Boekbespreking n.a.v. Joël Boertjens, #Hoe dan? Gids voor een veilig gesprek over kerk, geloof en lhbt+ (Ark Media, 2023), Elise van Hoek e.a. (red.), Gendergids. Navigeren in het landschap van gender, identiteit en zorg (Buijten & Schipperheijn, 2026), Jantine Nierop, Sekse doet ertoe. Hoe mijn visie op gender en de queertheorie veranderde (KokBoekencentrum, 2025), Jetske Christoff Venema (red.), Beelddrager van God gezocht M/V/X (Buijten & Schipperheijn, 2025).

Lees artikel
Het publieke spreken van de NGK tegenover radicaal-rechts

Het publieke spreken van de NGK tegenover radicaal-rechts

George Harinck
  • Verdieping

De Raad van Kerken heeft in april van dit jaar het rapport ‘De weg van discipelschap. De omgang van de kerken met radicaal-rechts gedachtegoed’ gepubliceerd. Daarmee beweegt de raad zich in het spanningsveld van kerk en politiek. Hoe deden kerken dat in het verleden en hoe moeten we in dat licht dit rapport bezien? Deze vraag is mede interessant omdat de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK) sinds 2025 lid zijn van deze raad. 

Lees artikel
Misschien heeft men in deze streken geen ontzag voor God…

Misschien heeft men in deze streken geen ontzag voor God…

Jos Colijn
  • Leespreek

Deze preek van dr. Jos Colijn (tot voor kort werkzaam als universitair docent Interculturele theologie aan de Theologische Universiteit in Utrecht) heeft een spannend onderwerp dat de gemoederen verhit: migratie. Aan de hand van het Bijbelse verhaal over Abraham en Sara die in Gerar een veilig heenkomen zoeken, laat Colijn zien dat er geen gemakkelijke antwoorden zijn als het over migratie gaat. Nee, Genesis 20 gaat niet over onze migratieproblematiek, maar er valt wel veel te leren over onze positie als vreemdeling op aarde en de manier waarop we omgaan met vreemdelingen bij ons in de straat.

Lees artikel
Trouw en gedeelde pijn – gemeente-zijn na een fusie

Trouw en gedeelde pijn – gemeente-zijn na een fusie

Cors Visser
  • Alphen tot Ommen
  • Kerkelijk leven

Een bescheiden, trouwe gemeente met een gedeelde pijn en gedeeld verlangen om kerk te zijn in het dorp; dat is de NGK in IJsselmuiden. Het dorp kijkt uit over de IJssel naar wat ooit het gereformeerde Mekka was: Kampen. 

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief