De wedloop van het geloof

Laten we daarbij de blik gericht houden op Jezus, de grondlegger en voltooier van ons geloof: denkend aan de vreugde die voor Hem in het verschiet lag, liet Hij zich niet afschrikken door de schande van het kruis. Hij hield stand en nam plaats aan de rechterzijde van de troon van God. (Hebreeën 12:2-3)

‘Probeer altijd te leren van andermans fouten, niet van jezelf – het is op die manier veel goedkoper!’ ‘Ik ben de enige die Amerika weer echt geweldig kan maken!’ Trump zullen we ons blijven herinneren om zijn tweets. Hoewel kort en ongenuanceerd, hebben ze miljoenen Amerikanen overtuigd. Wat overtuigt ons eigenlijk? Laten we eens luisteren naar de Hebreeënbrief.

Wie de Hebreeënbrief leest, merkt meteen dat die brief geen one-liner of tweet is. De auteur van de Hebreeënbrief schreef een hele brief om zijn publiek te overtuigen. Deze brief is een retorisch hoogstandje, geschreven volgens de regels van de klassieke spreekkunst. Het is een betoog volgens het boekje, met zijn argumentatiestructuur, standpunten, motieven en weerleggingen. Overtuigend schrijven kon deze auteur, daarin was hij een zuivere sofist, een man van zijn tijd.

(beeld Gray Sky/Lightstock)

De auteur sluit aan bij de manier waarop God zelf de mensen overtuigde. Hoe sprak God gelovigen door de geschiedenis heen aan? Hij raakte hen in hun goede eigenschappen, de gaven waarmee Hij aan de slag kon. Mozes sprak Hij aan op zijn rechtvaardigheidsgevoel. Hij moest alleen nog wel herders- en leiderschapsskills ontwikkelen. God zette Rachab in via haar kwetsbaarheid in haar beroep en de gastvrijheid en mensenkennis die daarmee gepaard gaan. Juist daardoor zag zij de kwetsbaarheid en de grootse missie van de verkenners. David kreeg een cruciale plaats in de heilshistorie vanwege zijn moed, zijn herdersinstinct en liefdevolle hart. Hij ontving er een opleiding voor legerleider bij. Juist doordat God inhaakte op deze goede eigenschappen en op hun bereidheid om verder te leren, konden deze geloofshelden getuigen van hun geloof.

De schrijver van de Hebreeënbrief sluit aan bij de lezers van de brief, de Joodse christenen, door in hun kennis- en leefwereld te stappen. Hij schrijft zijn brief in de tijd van keizer Nero, de tijd van christenvervolgingen in de heidense, afgodische Grieks-Romeinse cultuur. Hij laat merken dat hij hun leefwereld kent door in de opbouw van zijn brief aan te haken bij hun Joods religieuze achtergrond: Jezus is hoger dan de engelen (hoofdstuk 1-2), Hij is meer dan de wet van Mozes. Hij is de Hogepriester (hoofdstuk 3-10). Vanuit deze kennis roept hij hen op om te volharden in het geloof in Jezus als de Hogepriester die zelf voor het offer zorgde (hoofdstuk 10-12). De van oorsprong Joodse lezers konden de citaten uit het Oude Testament direct plaatsen. De schrijver laat ook zien dat God door de geschiedenis heen aansluit bij de persoonlijke gaven van mensen. De voorbeelden die de auteur gebruikt, zijn een aanmoediging om te volharden in geloof. Het geloof is zowel een actie van vertrouwen, als datgene wat je gelooft of belijdt.

Startschot

Het elfde hoofdstuk gaat over de voorouders en hun geloofshouding. Dit hoofdstuk bevat een aansporing voor de huidige generatie: ‘Daarom dan, laten ook wij…’ Het begint met een terugblik op geloofsgetuigen: zij zijn in de heilsgeschiedenis een voorbeeld voor ons geloof. Met hun steun kunnen we beginnen aan de wedloop achter Jezus aan, de grote geloofsgetuige die zich geen strobreed op zijn heilsweg liet leggen. Hij is de grondlegger en voltooier: Hij geeft het startschot en laat de finishvlag vallen. In plaats van vreugde nam Hij het kruis op zich. De lichamelijke pijn en de rechtvaardige toorn van God daalden op Hem neer en als beloning ontving Hij de kroon, de krans van de overwinning en zit Hij nu op de troon aan de rechterhand van zijn Vader.

Finish

Wanneer je ervan overtuigd bent dat Jezus de Redder is, laat het startschot dan ook voor jou gelden. Begin aan de wedloop en blijf volhouden. Die wedloop is de worsteling tussen geloof en ongeloof, tussen toewijding en opgeven. Je hebt Jezus als koploper nodig. Geestelijke vermoeidheid, blessures, onjuiste beslissingen en blokkades bemoeilijken de wedstrijd. Houd je blik gericht op Jezus, je ultieme voorbeeld. Hij steunt je om door te gaan en niet geestelijk moe of zwak te worden. Hij is het doel van de wedloop en ook je grootste supporter. De lauwerkrans op je levensloop en -strijd.

Wedloop

Waarom kiest de schrijver juist dit voorbeeld van de wedloop? Het was in die tijd niet moeilijk om de sportieve strijd te vertalen naar de geestelijke. Het bloed van een Joodse martelaar werd regelmatig vergoten in sportwedstrijden in stadia. De wedstrijd moest tot bloedens toe gestreden worden (Hebreeën 3:7). Een wolk van getuigen volgde met spanning op de tribune de wedloop.

Het woord ‘wolk’ wordt in het Grieks regelmatig voor een dicht opeengepakte menigte gebruikt. Hier staat het voor een grote wolkenmassa in plaats van een enkele wolk. Veel meer aanmoedigend publiek dan het maximum van dertig van de afgelopen tijd. Het woord getuigen gaat terug op de geloofshelden uit hoofdstuk elf.

Het woord ‘getuige’ kan twee betekenissen hebben:

1. Deze oudtestamentische helden hebben in woord en getrouwheid van hun geloof getuigenis afgelegd.

2. Ze zijn toeschouwers, oftewel getuigen – zoals in een arena – van het leven van de gelovigen.

Deze getuigen omringen ons, ze kijken zeer geïnteresseerd mee. Volharding is het kernwoord bij het lopen van een wedstrijd. Onder volharding valt ook geduld, doorzettingsvermogen en lijdzaamheid. Wanneer onze volharding wordt getest, groeien we in het geloof in onze Heer.

Zonde is omvallen, niet bestand zijn tegen de druk van de competitie, niet volhouden op de weg achter Christus Jezus aan. Alleen wie al op weg is, de wedloper, kan door de zonde ten val komen. Volharding en nalatigheid komen beide tot stand onder druk. Bij nalatigheid wijk je voor de druk, je krijgt trage handen en slappe knieën (Hebreeën 12:12). Je wordt geraakt in je zwakke punt: aanvechtbaarheid (Spreuken 3:11,12). In het volgende hoofdstuk lezen we dan ook over de opvoedkundige tuchtiging van zijn kinderen in geloof door God. Volharding in geloof kan niet bestaan als er onderweg geen aanvechting is, geen gevecht tegen de zonde.

Voorbeeld

Hoe kunnen wij geloofsgetuigen voor de ander zijn? Zoals Trump, brullend, showend met zijn geld, populair doen? Of juist retorisch, zorgvuldig en bedachtzaam met woorden? Door te stappen in de kennis- en leefwereld van de ander? Of te vertellen over Jezus, de grootste geloofsgetuige, over de geloofshelden uit de heilsgeschiedenis en over de helden die jij ontmoet hebt? Hoe deed Jezus dat? Hij gebruikte al deze manieren, afhankelijk van de situatie. Hij sloot aan bij de leefwereld van de vissers en de boeren door het vertellen van gelijkenissen. In de Bergrede en zijn preken in de synagogen gebruikte Hij zijn welsprekendheid. Hij vertelde over geloofshelden als Hij verwees naar het werk van God in de geschiedenis van zijn volk. Hij sprak uit wanneer hij een groot geloof zag om Hem heen, zoals bij de centurio: ’Zelfs in Israël heb ik niet zo’n groot geloof gevonden (Lucas 7:10)’. Hij liet ook zien dat hij geraakt was door het contrast van de heiligheid van zijn Vader en de onreinheid van de wereld zoals bij de tempelreiniging.

Enthousiast

Dit enthousiasme voor God, hoe laten wij dat zien? Dat hangt af van jouw temperament, gaven en van je inzet. Je kunt enthousiasme laten zien in gehoorzaamheid, trouw, rechtvaardigheidsgevoel, of welsprekendheid (misschien zelfs in een licht Trumpiaanse stijl). Maar we kunnen, als nuchtere Nederlanders en steile gereformeerden misschien ook wel wat emotioneler reageren als er wordt gevloekt, de gerechtigheid aan de laars wordt gelapt en Gods regels met voeten worden getreden. En misschien kunnen we, net als onze Afrikaanse broeders en zusters, ook eens losgaan in onze lofprijzing? God sluit aan bij je eigen vaardigheden, maar vraagt je ook om je te ontwikkelen in andere skills zodat je je nog beter voor Gods zaak kunt inzetten. Op voorwaarde dat we onze basis zoeken in de Bijbel, met Gods koninkrijk als doel.

Gespreksvragen

Wie zijn jouw geloofshelden?

Op welke eigenschap kan God bouwen wanneer Hij je inzet in zijn koninkrijk?

In welke eigenschappen ben jij gegroeid?

Kun je aanvechtingen noemen in je leven?

Welke tools gebruik jij om te kunnen volharden in het geloof?

Wanneer jij terugblikt op je geloofsleven, waarin zie je groei?