Column: Progressief

Evenals in Amerika, noemen ook hier sommige christenen zichzelf ‘progressief’. Een belangrijk platform is de website Lazarus, mede gefaciliteerd door de EO. Een aantal zaken heeft mijn hartelijke sympathie. Al tijdens mijn studietijd, veertig jaar geleden, leidde ik een groepje over nieuwe levensstijl (niet verkwisten en minder consumeren), aten we vegetarisch, hadden we geen auto (nog steeds niet) en waren we intens bezig met onrechtvaardige verhoudingen en de derde wereld. Zaken die je ook bij Lazarus tegenkomt. Mooi als ook nieuwe generaties idealen hebben en geloof daartoe inspireert.

Nu ga ik toch een paar kritische dingen zeggen. Want ‘progressief’ slaat niet alleen op ethische keuzes, maar ook op theologische. Een van de auteurs die gepromoot wordt, is Rob Bell, ooit begonnen als een bevlogen evangelische voorganger. Maar er is weinig over van zijn evangelische bevlogenheid. Waarom moest Jezus sterven aan het kruis? Bell weet het. Niet omdat ‘God bloed nodig had’. Die hele offerdienst van Israël was een groot misverstand. Mensen dachten dat ze God op die manier tevreden konden stellen, maar kwamen tot het inzicht dat het zo niet werkt. Jezus is het grote voorbeeld voor hoe ook wij kunnen leven op een manier die God wil.

Je kunt het evangelie niet radicaler om zeep helpen

Het evangelie kun je niet radicaler om zeep helpen dan zo. Ik zou ook andere namen kunnen noemen dan die van Bell. De mix van op zichzelf nastrevenswaardige doelen met zo’n theologie ontfutselt het evangelie aan een niet meer bijbelvast publiek. De Bijbel hoeft je ook niet meer tegen te spreken, bijvoorbeeld op het gebied van seksuele moraal, want die (nogmaals Bell): ‘werd geschreven door mensen. Dat is wat je hier hebt: menselijke verslagen, menselijke perspectieven, mensen die hun ervaringen proberen te duiden, mensen die betekenis proberen te ontdekken, mensen op zoek naar begrip.’

Met andere woorden: ze wisten niet beter, maar wij wel. Zo kun je op allerlei gebied het politiek correcte geluid laten horen. Progressief, dat zal wel. Maar in feite is het vaak oude ketterij in een modern jasje.