Column: Veerkracht

Stress, burn-outs, depressies: de diagnoses vliegen je om de oren. Dat is al tijden zo en corona heeft het alleen maar erger gemaakt. Is dat ook echt zo? Ik denk eerlijk gezegd dat we door ons moderne levensgevoel niet meer bestand zijn tegen tegenslagen. En dat we erkenning zoeken voor onze onmacht met publiek aanvaarde ziektes.

Volgens de bekende psychiater Damiaan Denys willen mensen geluk en zingeving. Vroeger vonden ze dat in het geloof maar nu dat is weggevallen, zoeken ze het bij de psychiater. Mensen willen erkenning voor hun psychisch lijden, zegt hij, en dat kan kennelijk alleen als het lijden de gestalte heeft aangenomen van een ziekte. Want in de moderne maatschappij wordt lijden alleen geaccepteerd als het is gediagnosticeerd en gemedicaliseerd. Hij legt de vinger op de zere plek.

Het vervullen van de behoefte van het ego
kan nooit tot zingeving leiden

De Bijbel leert ons echt iets anders. Er is maar één route in dit leven en die gaat via lijden tot heerlijkheid. Het lijkt wel of we daar niet meer aan willen. Toch is het zo: pijn, verdriet, moeilijke omstandigheden zijn geen negatieve onderbrekingen van ons leven, maar onlosmakelijk met ons bestaan verbonden. Ze worden ons echter te machtig als we voor onszelf leven en denken dat we hier op aarde zijn om het naar onze zin te hebben. Het vervullen van de behoefte van het ego kan echter nooit tot zingeving leiden. En juist om die zingeving gaat het. Nietzsche zei het al: ‘Hij die een ‘waarom’ heeft om voor te leven, kan vrijwel elk ‘hoe’ verdragen.’

Als we ernaar verlangen om van betekenis te zijn voor mensen en situaties die op ons pad komen, zien we andere dingen. Dan leven we niet vanuit een tekort, maar vanuit de overvloed die Gods genade biedt. Is het heel gek als ik zeg dat christenen juist in deze tijd zouden moeten opvallen als mensen met extra veerkracht en vitaliteit, omdat zij weten waarvoor zij leven en met Wie? Als de schapen de Goede Herder en zijn inzichten serieus nemen, beseffen zij dat ze er niet zijn voor de grazige weiden, maar voor de opbrengst van de wol.