De schijnwerper op: Jacob Kamphuis

Jacob Kamphuis was een hoofdrolspeler in de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt). Ik schrijf een boek over hem en deel in deze rubriek alvast wat onderzoeksresultaten.

Wie was hij?

Jaap Kamphuis (1921-2011) groeide op in Nieuw-Loosdrecht en wilde van jongs af aan predikant worden. Zijn vader moest daar als bloemenkweker hard voor werken. Naast theologie vond Jaap geschiedenis en Nederlands boeiende vakken. Al vroeg maakte hij kennis met het denken van Klaas Schilder. Hij voelde zich diep verbonden met de Afscheiding van 1834. Kamphuis tobde in zijn jeugd met de zware mystiek uit de omgeving van Loosdrecht. Was hij wel echt een kind van God? Zijn belezen vader steunde hem in zijn worsteling.

Midden in de oorlog begon hij aan zijn theologiestudie in Kampen. Maar hij dook al gauw onder bij zijn ouders en bij een oom en tante in Winterswijk, omdat ook theologiestudenten in Duitsland moesten gaan werken. In Winterswijk leerde hij Gé Gijsbers kennen, de enige liefde van zijn leven. Na zijn studie – intussen organiseerde hij samen met zijn vader in Nieuw-Loosdrecht de lokale Vrijmaking – trouwden ze en werd hij predikant te Ferwerd-Hallum, Bunschoten-Spakenburg en Rotterdam-Delfshaven. Ze kregen twee kinderen. In 1958 werd hij benoemd tot hoogleraar kerkgeschiedenis en kerkrecht in Kampen. Twintig jaar later stapte hij over naar de leerstoel dogmatiek. In 1987 ging hij met emeritaat. Lange tijd was hij hoofdredacteur van het kerkelijke weekblad De Reformatie.

Welke rol speelde hij bij de kerkscheuring in de jaren zestig?

Kamphuis was als student al nadrukkelijk aanwezig met zijn charisma en uitgesproken visies. Na de Vrijmaking woedden discussies binnen het studentencorps over de kerk. Een conflict over de toelating van een christelijke gereformeerde student tot het vrijgemaakte corps leverde een fikse aanvaring op met Klaas Schilder. Jaap vond de CGK een scheurkerk omdat die niet mee was gegaan met de Vereniging van 1892. De betrokken student kon daarom geen lid worden. Schilder was hierin toegeeflijker.