Praktijkcentrum ontwikkelt materiaal voor mensen met verstandelijke beperking

Een paar vragen. Zijn er in uw gemeente mensen met een verstandelijke beperking? En wat weet of merkt u van hen? Dat ze in een rolstoel zitten, harde geluiden maken, graag lachen? Weet u ook of ze onderwijs krijgen in de kerk? Is er een groepje waar ze Bijbelstudie volgen? En hoe bent u daar als gemeente bij betrokken?

Vaak gebeuren activiteiten voor gemeenteleden met een verstandelijke beperking aan de zijlijn. Een aantal enthousiaste mensen geeft bijvoorbeeld catechese of leidt een Bijbelstudiegroepje. Soms zijn het ook alleen maar de ouders die zich bezighouden met de geloofsopvoeding van hun verstandelijk beperkte kinderen. De rest van de gemeente merkt er weinig van.

Voor degenen die deze taak op zich nemen kan het een hele opgave zijn om geschikt materiaal te vinden en mensen te zoeken die hen willen bijstaan. Om die zoektocht wat eenvoudiger te maken heeft het Praktijkcentrum samen met uitgeverij Buijten & Schipperheijn Bijzonder! ontwikkeld. Bijzonder! biedt catechese- en Bijbelstudiemateriaal voor mensen met een verstandelijke beperking. Het ligt in lijn met de methode Follow Up!, die het Praktijkcentrum al jaren produceert voor kinderen, tieners en jongeren.

Doos

Mensen met een verstandelijke beperking hebben materiaal nodig dat is toegesneden op hun niveau en hun leefwereld. Geen kindernevendienstverhalen die voor hen zijn aangepast, maar iets wat helemaal bij hen past.

Bijzonder! biedt één deel voor belijdeniscatechese en meerdere delen voor Bijbelstudie. De methode komt in complete pakketten, waar een begeleider direct mee aan de slag kan. Bij het pakket zijn ook filmpjes en handige bijlagen te downloaden.

Mensen met een verstandelijke beperking hebben hun eigen denkniveau, maar maak het niet kinderlijk

De deelnemers krijgen hun eigen doos, met een boekje, knijper en overzichtskaarten. Ze maken tijdens elke bijeenkomst een creatieve verwerking, die ze in hun persoonlijke doos kunnen bewaren. Zo hebben ze tastbare herinneringen, die ze bovendien later aan anderen kunnen laten zien.

Mensen met een verstandelijke beperking hebben natuurlijk hun eigen denkniveau. De vragen en opdrachten van Bijzonder! zijn daarom praktisch en concreet en er wordt veel herhaald.

Het taalgebruik is helder, maar wordt nooit kinderlijk. De deelnemers worden serieus genomen als de (jong)volwassenen die ze zijn. Daarom wordt er bijvoorbeeld niet gebruikgemaakt van kinderlijke plaatjes, maar van fotokaartjes. En ook in de liedsuggesties voor de bijeenkomsten wordt rekening gehouden met het feit dat het om volwassenen gaat.

Visueel

De opzet van een bijeenkomst is elke keer hetzelfde. Die herkenbaarheid is prettig voor de deelnemers. Ze hebben vaak behoefte aan duidelijkheid en structuur.

Op de overzichtskaart staan alle onderdelen met een eigen icoontje aangegeven. Door de knijper op het juiste onderdeel te zetten maakt de begeleider duidelijk waar ze zijn. En de deelnemers zien in één oogopslag wat er nog volgt.

In het materiaal wordt veel visueel gemaakt. Woorden worden gecombineerd met beelden. De fotokaartjes ondersteunen het gesprek en soms ook de Bijbellezing.

De leefwereld van de doelgroep komt ruimschoots aan bod. In de vraagstelling wordt er bijvoorbeeld van uitgegaan dat veel deelnemers in een woongroep leven en dat het voor sommige deelnemers moeilijk is om relaties aan te gaan. De verwerkingen zijn creatief en leuk, maar wel eenvoudig te maken en daarmee ook geschikt voor mensen die beperkt zijn in hun motoriek.

Humor

Naast de ontwikkeling van Bijzonder! geeft het Praktijkcentrum ook toerusting aan degenen die de Bijbelstudies of het catecheseonderwijs gaan leiden. Zij worden ondersteund met praktische tips voor het omgaan met de doelgroep en leren hoe ze het materiaal kunnen gebruiken en kunnen toepassen op de eigen groep.

Degenen die deze taak gaan oppakken hoeven dus geen professionals te zijn of ervaring te hebben. In één of twee avonden kunnen ze zich genoeg tools eigen maken om geïnspireerd aan de slag te gaan.

Het enige wat nodig is om dit werk te doen is passie en een gezonde portie humor en geduld. Als je er plezier aan beleeft om op een eenvoudige manier over het geloof te praten en je vindt het leuk om belangstelling te tonen voor mensen, dan ben je waarschijnlijk de juiste persoon. Belangrijk is dat je rust uitstraalt en duidelijkheid biedt. Dat geeft de deelnemers een veilig gevoel.

Meegenieten

Tot slot een belangrijk punt voor de gehele gemeente: zorg ervoor dat u weet wat er gebeurt. Het is een goed idee om gemeenteleden regelmatig te gast te laten zijn bij de groep verstandelijk beperkten of hen te laten helpen bij het organiseren van activiteiten. Zo wordt de hele gemeente verantwoordelijk voor de geloofsontwikkeling van mensen met een beperking en voor hun behoefte aan warmte en liefde. En zo kan de hele gemeente meegenieten van deze gemeenteleden, hun kijk op God en hun manier van omgaan met medegelovigen.

Presentatieavonden Bijzonder!
Het Praktijkcentrum presenteert Bijzonder! tijdens een aantal regionale bijeenkomsten. De avonden bestaan uit:

• een kennismaking met het materiaal van Bijzonder!;
• toerusting door inspirerende inzichten en praktische tips;
• ervaringsuitwisseling met anderen die zich inzetten voor dezelfde doelgroep.

De bijeenkomsten vinden plaats in Zwolle (30 april), Berkel en Rodenrijs (18 mei) en Haren (20 mei). Zie voor meer informatie www.follow-up.nu.