Thermometer of thermostaat?

Het volgende beeld kwam ik eens tegen toen iemand iets duidelijk wilde maken over de manier waarop je als christen aanwezig bent in je omgeving. Een thermometer laat zien hoe warm of koud het in de omgeving is, maar oefent er geen invloed op uit. Een thermostaat daarentegen slaat aan als het koud is en zorgt ervoor dat de temperatuur stijgt. Ben jij een thermometer of een thermostaat?

Het kan zijn dat je een thermometer bent. Je reageert op wat er in je omgeving gebeurt. Je gaat mee in het klimaat. Als het warm is, geef je dat aan. Als het koud is, blijf jij ook koud. Als er veel gezeurd, geklaagd of gemopperd wordt, doe jij dat ook. Als mensen elkaar de maat nemen, doe je jouw duit in het zakje.

Maar je kunt ook een thermostaat zijn. Dan beïnvloed je het klimaat. Als de verhoudingen ijzig koud zijn, breng jij met aardigheid en vriendelijkheid aangename warmte. Als er makkelijk wordt geoordeeld of snoeihard wordt afgeschreven, blijf jij mild en vergevingsgezind. Als iedereen zijn hart sluit voor iemand die een beetje afwijkt, ben jij degene die aankijkt, uitnodigt en opzoekt.

Zout

Ik vind hiervoor inspiratie in de Bijbel. Bij Jezus om te beginnen, in die bekende oproep van Hem om zout en licht te zijn. Dat zijn typisch dingen die het in zich hebben om hun omgeving te veranderen. Een beetje zout maakt flauwe gerechten pittig. Een kleine lichtstraal kan een hoop duisternis wegjagen. Tegelijk zijn het ook helemaal geen buitengewone dingen, eerder heel gewone en alledaagse.

Later in de Bergrede vult Jezus dat verder in. Ga niet mee met wie kwaad doen. Heb je vijanden lief. Bid voor wie je vervolgen. Doe juist die dingen waarmee je kwaad en liefdeloosheid ombuigt en overwint. Zo ben je een kind van je Vader. Hij is ook zo. Hij brengt het licht van zijn liefde in onze donkere wereld, Hij drenkt een Hem vijandige wereld in hemelse genade.

Als de verhoudingen ijzig koud zijn, breng jij aangename warmte

Ik vind ook inspiratie bij Paulus. ‘Laat iedereen u kennen als vriendelijke mensen’, zegt Paulus in Filippenzen 4:5. Vriendelijk zijn – een uitdrukking om verliefd op te raken. Ik verdiepte me er eens in. Je moet niet zozeer denken aan wat wij vandaag meestal verstaan onder vriendelijkheid. Vriendelijk naar mensen lachen, en zo. Het gaat dieper. Paulus omschrijft ermee hoe Jezus was en is (2 Korintiërs 10:1): Hij is vriendelijk. De NBV vertaalt met: mild. In het Griekse Oude Testament wordt het woord met God in verband gebracht: Hij is ruimhartig en tot vergeven bereid (Psalm 86:5).

‘Vriendelijk’, wat is dat toch een prachtig woord. Maak tegenover de zelfzucht en zelfgenoegzaamheid ruim baan voor mildheid, goedheid en bereidheid tot vergeving. Wees een thermostaat en geen thermometer: waar egoïsme is, vooroordeel, elkaar afserveren, hardheid – breng daar de mildheid van Christus en de ruimhartigheid van God. Laat iedereen u zo kennen, zegt Paulus. Kennen de mensen u, jou, mij, ons zo?

Kriebelen

Dit inspireert mij. Een gemeente stichten, dat zie ik mezelf nog niet zo snel doen. Dat zie ik heel veel christenen in mijn omgeving niet zo snel doen. En dat hoeft ook niet iedereen te doen. Soms kriebelt en knaagt het wel, hoor. Word ik niet geroepen tot grotere dingen?

Zout en licht zijn geen grote dingen. Met vriendelijk zijn breng je geen grote groepen mensen tot de Heer. Maar dat hoeft ook niet. Wees jij maar zout en licht, zegt Jezus. Laat iedereen jullie kennen als vriendelijke mensen, zegt Paulus. Daar heb je je handen vol genoeg aan. Ga niet mee met de genadeloos kille temperatuur om je heen. Wees geen thermometer, maar een thermostaat. Daar kun je gewoon dicht bij huis mee beginnen.