Kerken: pak door met zonnepanelen

Vandaag eindigt de Klimaattop in Parijs. Een goed moment voor kerkbesturen maar ook instellingsbestuurders, bedrijfseigenaren en ‘gewone’ kerkleden om door te pakken met investeringen in duurzame energie. Twijfels over het rendement zijn niet steekhoudend.

De laatste vijf jaar is er een brede beweging op gang gekomen naar een duurzame energievoorziening in ons land. Denk aan het nul-op-de-meterproject van woningbouwcorporaties en overheden onder de naam ‘Stroomversnelling’, dat duizenden oudere huizen in no-time ombouwt tot energieneutraal. Denk aan het Energieakkoord, dat bindende doelstellingen oplegt aan alle sectoren van de samenleving. En op steeds meer daken van huizen liggen zonnepanelen.

Kerk en rendement

Aan kerken is deze beweging niet voorbijgegaan. Tachtig kerken en kloosters mogen zich ‘Groene kerken’ noemen en nog veel meer kerken noemen zich niet zo, maar doen er wel aan. Dat is ook wat je zou verwachten van gelovigen die zorgzame omgang met de schepping prediken en goede rentmeesters willen zijn.

Wat je niet zou verwachten, maar wat helaas toch gebeurt, is dat kerken afzien van zonnepanelen vanwege rendementsoverwegingen. Niet zo lang geleden gebeurde dit ergens in de Alblasserwaard. De redenering is dat men een terugverdientijd van negen of tien jaar te lang vindt. Men wil de investering sneller terugverdiend hebben. En als dat er niet in zit, ketst het af.

Toegegeven: kerkelijke begrotingen staan onder druk door de ontkerkelijking. Maar er is meer aan de hand. Namelijk een foute rendementsopvatting, die te veel kijkt naar de terugverdientijd.

De ‘Toolkit duurzaam kerkbeheer’ (voor kerken, kerkleden en gewone burgers, te vinden op de groenekerkenwebsite www.groenekerken.nl) geeft een bredere kijk op rendement. Zonnepanelen zijn wellicht voor een kerk pas na 10 jaar terugverdiend, maar gaan wel 25 jaar mee en blijven al die jaren stroom en geld opbrengen. Bij een beslissing over een investering in zonnepanelen is het daarom beter een kosten-batenanalyse te maken, waarbij tevens niet in geld uit te drukken effecten meetellen, zoals de milieuwinst.

Bedrijven moeten zich door een lage stroomprijs
niet laten weerhouden van investeringen

Juist kerken zouden zich trouwens niet moeten laten lenen voor een beperkte rendementsopvatting. De kerk is immers geen business voor een paar jaar. De kerk is, geloven christenen, van en voor alle tijden. De kerk heeft bovendien besef van de eeuwigheidswaarde van (investerings)keuzes.

Wie niet wil, zoekt een reden. Wie wil, zoekt een mogelijkheid. En die zijn er: in sommige kerken bleken de leden bereid te investeren in zonnepanelen, buiten de kerkelijke begroting om.

Stroomvreters

En dan is er nog iets. Een groen imago is hip. Je zou dus denken dat christelijke scholen, zorginstellingen en bedrijven die zonnestroom graag binnenhalen. Maar door hun hoge stroomverbruik zijn veel van deze bedrijven en instellingen grootverbruikers en grootverbruikers betalen minder dan burgers en bedrijven: ongeveer 0,10 tot 0,12 euro per kWh, in vergelijking tot 0,22 voor burgers en circa 0,15 voor bedrijven.

Dat lage grootverbruikerstarief begint al boven de 50.000 kWh per jaar. Veel middelgrote instellingen vallen onder dat tarief. De terugverdientijd van investeringen is dan een stuk langer dan voor kleinverbruikers. Bovendien betalen stroomslurpers vrijwel geen REB (=energiebelasting), waar de particulier 0,12 euro per kWh aan kwijt is. En dus staan de daken van de meeste stroomslurpers nog leeg.

Wat moet er gebeuren om hen in beweging te krijgen? Allereerst zijn zij zelf aan zet. Directeuren, bestuurders en eigenaren van bijvoorbeeld vakbonden, (zorg)instellingen en bedrijven die zich door waarden als rentmeesterschap laten leiden, moeten zich niet door een lage stroomprijs laten weerhouden van investeringen.

Verder is de politiek aan zet. Het mag niet zo zijn dat juist de grootverbruikers niet meedoen. Mede door heffingen of andere prikkels moeten ook zij aan de slag. Want there is no planet B.

Peter Siebe is redacteur van de Toolkit Duurzaam Kerkbeheer. Hij is journalist, werkt aan duurzaamheid en bemiddelt graag bij investeringen in ‘vergroening’ van uw kerk, instelling, bedrijf of woonhuis. Contact: petersiebe@ziggo.nl.