De kerktuin als groen getuigenis

Embert Messelink | 2 april 2016
  • Wandelen met God

De laatste tijd ben ik in de ban van een klein plantje met een bijzondere schoonheid. Een bloemetje met zes langgerekte, gele blaadjes in stervorm. Op een rank steeltje strekken de bloemblaadjes zich uit naar de hemel. Het is niet alleen het uiterlijk, maar ook het verhaal erachter dat me fascineert. In al zijn kleinheid looft hij de schepper.

In de tuin staat een plantje dat alles te maken heeft met de God die binnen wordt grootgemaakt. (beeld Bart Wullings/Buiten-Beeld)

In de tuin staat een plantje dat alles te maken heeft met de God die binnen wordt grootgemaakt. (beeld Bart Wullings/Buiten-Beeld)

De naam van het plantje – akkergeelster – suggereert dat je hem doorgaans op akkers vindt. Vroeger was dat misschien zo, maar dat is echt verleden tijd. De akkergeelster komt nog op enkele plekken voor in Gelderland. En wat zijn de beste plekken om hem te vinden? Rond oude buitenplaatsen en – jawel! – in kerktuinen en kerkhoven. Deze zeldzaamheid houdt zichzelf staande dicht bij de kerk. Daar looft hij de schepper. Kijk maar eens goed naar zijn vorm.

Tempel

De akkergeelster kwam op mijn pad toen we een geschikte foto zochten voor een nieuw programma van de christelijke natuurbeweging A Rocha. Het programma ‘Hart voor de schepping’ wil kerken ondersteunen om oog te krijgen voor Gods schepping, de natuur te beleven en er ook echt voor te zorgen, door de natuur in kerkgebouw en -tuin een kans te geven. Dit plantje, met op de achtergrond die monumentale kerk, vangt alles in één beeld. Een kerktuin die Gods grootheid in de schepping laat zien – wat is er mooier dan dat?

Psalm 84 bezingt de mus en de zwaluw die in de tempel hun plekje hebben gevonden en er zelfs broeden. De psalmdichter benijdt de vogels: ze zijn zo dicht bij God, dat zou hij ook willen! God – mens – natuur, wat mij betreft horen ze bij elkaar. Een kerkgebouw waar gierzwaluwen en vleermuizen huizen is een lofzang op de schepper. Jaag ze dus niet weg, maar koester ze! En een tuin met akkergeelster of andere planten en insecten vormt een groen getuigenis: de mensen in deze kerk geven ruimte aan alles wat God met liefde heeft gemaakt.

Bijenhotel

De Morgensterkerk in Den Haag (GKv) heeft dat goed begrepen. Het kerkgebouw ligt aan een park – een nogal kaal park. Gemeentelid Gijsbert Pellikaan zegt daarover: ‘De groene percelen rond het gebouw vragen om een nieuwe invulling. A Rocha denkt mee over een plan. We moeten rekening houden met een aantal randvoorwaarden, zoals onderhoud en veiligheid. Ik zie mogelijkheden voor de aanleg van een kleurrijke tuin rond ons kerkgebouw, met bloemen en struiken voor insecten, een bijenhotel en een aantal nestkasten. Ik hoop dat straks het vernieuwde gebouw in combinatie met een mooie tuin een opvallende en uitnodigende uitstraling heeft op de omgeving. We zijn al een groene kerk, maar we zien het als onze missie op alle fronten te blijven verduurzamen.’

Als NGK’er in Amersfoort-Zuid kerk ik in een schoolgebouw. Niets mis mee, het Corderius is al jaren echt ons thuis. Maar wat ik misschien nog het meeste mis, is een echte kerktuin. Zo’n mooie, waarin af en toe wat getuinierd wordt, maar ook niet te veel. Waar je zomaar op verrassingen kunt stuiten. Een scharrelende egel, of een plantje dat je nooit had verwacht. Vlinders die ronddwarrelen, nestelende mezen, zoemende hommels, noem maar op.

Jaloers

Jaap Gijsbertsen, programmaleider van ‘Hart voor de schepping’, bekeek de foto van de akkergeelster eens goed en ontdekte op de achtergrond het gebouw van zijn eigen PKN-gemeente! Zondags zat hij na de dienst buiten met zijn neus op de grond. En jawel: de eerste akkergeelsterren stonden net in bloei! Jaap is intussen in de pen geklommen voor het kerkblad, want de gemeente moet weten dat er in de kerktuin iets bijzonders te beleven is. Er staat een plantje dat alles te maken heeft met de God die binnen wordt grootgemaakt. Een plantje dat zijn plek moet houden en waar ze samen voor kunnen zorgen. U begrijpt: ik ben een beetje jaloers.

Webtip
www.hartvoordeschepping.arocha.nl

Over de auteur
Embert Messelink

Embert Messelink is zelfstandig tekstschrijver.

Meest gelezen

Gods blik op migratie

Gods blik op migratie

Koert van Bekkum
  • Column

En weer was er gedoe in Ter Apel. Houdt het dan nooit op? Nee, zolang de volken woeden – elders door oorlog en uitzichtloosheid, of hier met verzet tegen asiel als electoraal verdienmodel – zijn we er niet vanaf. Gelukkig beschikken Bijbellezers in Genesis 10 over een breder perspectief op geopolitieke verschuivingen en migratie. Deze ‘volkerentafel’ vertelt over de afstammelingen van Noachs zonen, Sem, Cham en Jafet. Nu is Genesis 10 vaak gebruikt voor een nogal statisch beeld van landen en volken. God lijkt ieder volk immers een vaste plek te geven. En inderdaad biedt het geslachtsregister een soort wereldkaart. Maar de tekst doet meer, er zit beweging in.

Lees artikel
Begin van Genesis – geschiedenis?

Begin van Genesis – geschiedenis?

Mark Janssens
  • Opinie

Ik geloof dat het begin van de Bijbel fundamenteel is. Niet voor niets opent de Bijbel met deze hoofdstukken. Is het begin van de Bijbel geschiedenis in onze westerse zin verstaan? Dat is de vraag in het artikel van collega Ulbe van der Meer (‘De slang heeft niet gesproken’, Onderweg, mei 2026) en de reacties daarop in het nummer van juli 2026. Waarbij geschiedenis vooral betrekking heeft op feiten en concrete gebeurtenissen. Dan kun je aan de ene kant of aan de andere kant uitkomen, al dan niet met voorzichtigheid en nuances. 

Lees artikel
Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Jan Mudde
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

De afstand tussen Bob Wielenga en mij bedraagt ongeveer 9.300 km als we met elkaar beeldbellen via de smartphone van zijn vrouw Geertje. Vanaf 1980 woont en werkt Bob namelijk in Zuid-Afrika als zendeling, predikant en theoloog – Bob is tweemaal gepromoveerd aan de Universiteit van Zuid-Afrika te Pretoria. Sinds 2002 is hij met emeritaat, maar tot voor kort schreef en publiceerde hij volop. Momenteel is hij nog als docent verbonden aan het KwaZulu-Natal Missionary and Bible College. We hebben een gesprek waarin het woord ‘afstand’ de rode draad is.

Lees artikel
De mythe van de schuldige omstander?

De mythe van de schuldige omstander?

Louren Blijdorp
  • Boekbespreking

De Breepleinkerk in Rotterdam siert de cover van het indrukwekkende boek van Geert Hovingh. In die kerk verborgen de latere Kamper ethicus dr. Gerrit Brillenburg Wurth en zijn vrouw Gerda van Leeuwen samen met kostersechtpaar Jacobus en Annigje de Mars-Ouwens, 34 maanden lang zeven joodse onderduikers. Een van hen werd geboren tijdens de onderduik, in de kosterswoning. Het is een van de bijna onuitputtelijke hoeveelheid verhalen die Hovingh op tafel heeft gelegd.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief