Column: Vrijwilliger

Wie denkt dat de Derde Wereldoorlog begint met waterschaarste, olietekort of een offensief uit Mekka, heeft het mis. De moeder aller veldslagen wordt de strijd om de vrijwilliger.

Wat schaars is, wordt zwaar bevochten. In onze participatiemaatschappij is de vrijwilliger als haarlemmerolie in alles wat vastloopt. Neem de zorg of een bibliotheek, de vrijwilliger maakt een einde aan de stilstand door subsidiestops. Fietsen met wijkgenoten, boodschappen voor ouderen en douchen met de buren? De vrijwilliger gaat er wel aan staan. Want: vraag niet wat de overheid voor jou doet, maar vraag waar jij de handen kunt laten wapperen. Dit grote omdenken vraagt om evenzoveel vrijwilligers. Maar waar vind je die?

Vraag niet wat de overheid voor jou doet, maar vraag waar jij de handen kunt laten wapperen

Op dit punt komen de kerken nadrukkelijk in beeld. Dat is nieuw. Laatst mocht ik zelfs een presentatie geven voor het Sociaal Wijkteam en de gemeente Amersfoort. Dat ik daarbij kerk en geloof ter sprake bracht, leidde niet tot spontane steniging. Cijfers van het CBS vormden mijn openingsbod. Wat blijkt? Uit regelmatige kerkgangers worden twee keer zo veel vrijwilligers gerekruteerd als uit de groep die zondagmorgen uitslaapt. Wie dus iemand zoekt voor het verven van de hekjes op de kinderboerderij kan niet om de kerk heen. Op deze openingszin werd enthousiast gereageerd, een enkeling barstte zelfs in tranen uit. De kerk als comeback kid, terug van weggeweest.

Maar het is niet alles goud wat er blinkt. Op onze Vinex lopen kerkvrijwilligers warm voor kortlopende projecten. Het tuintje van een bijstandsmoeder opknappen valt nog net binnen de prijzen. Broodnodig bestuurswerk, onderwijs aan jongeren of gasten opvangen die vaker langskomen, dat wordt ingewikkeld. Hier kunnen we als kerk wel een portie duurzaamheid gebruiken. De vijf gouden B’s van goed vrijwilligersbeleid – binnenhalen, begeleiden, belonen, behouden en beëindigen – helpen in de goede richting. Op het punt van behouden en belonen (complimenten!) valt in de kerk een wereld te winnen. Daar ga ik mij de komende tijd maar eens op storten. Geheel vrijwillig uiteraard.