Een wazige spiegel

De Amerikaanse presidentsverkiezingen zijn achter de rug en niemand die daar rouwig om zal zijn. Het was een beschamende vertoning, waaraan vooral de gekozen president Trump bijgedragen heeft. Dit is dus ook democratie! Dat deze verkiezing verreikende gevolgen zal hebben, kan een kind begrijpen. Maar ik wil het over iets anders hebben: de grote verdeeldheid onder Amerikaanse christenen.

De grote christelijke verdeeldheid rond de persoon van Donald Trump is geen reclame voor kerk en geloof. In Nederland denk ik aan de totaal verschillende beoordeling van Donald Trumps overwinning in het Nederlands Dagblad en het Reformatorisch Dagblad. Het is van tweeën één: of men vindt de keuze voor Trump rijmen met het christelijk geloof, of men vindt dat niet. We zullen als christenen met deze onenigheid moeten leven.

Nu is het niet nieuw dat christenen onderling sterk verdeeld raken over zaken die, schijnbaar, niet direct met de inhoud van het geloof te maken hebben. Voor- en tegenstanders van Trump geloven allebei in het kruis en de opstanding van Jezus Christus en stellen hun hoop voor de toekomst niet op prinsen van allerlei slag en andere machthebbers, maar op de Heer die zeker zal terugkomen. Toch leidt die gedeelde geloofsleer vaak tot een verdeelde geloofspraktijk.

Ik denk hierbij aan de verdeelde kerk in Zuid-Afrika in de tijd van het apartheidsbewind. De meerderheid van de blanke christenen steunde, met meer of minder enthousiasme, de geïnstitueerde rassendiscriminatie. Het was niet eenvoudig elkaar in geloof vast te houden over deze breuklijn heen. Het heeft de reputatie van de kerk en de naam van haar Heer beschadigd. Ik verwacht hetzelfde in Amerika, nu Trump president wordt.

De vraag naar God

Een vraag die bij mij opkwam te midden van alle emoties die deze verkiezing wereldwijd heeft opgeroepen, was die naar God. Dat is een vraag die vaak gesteld wordt bij grote omwentelingen in de geschiedenis. Ik stelde hem bijvoorbeeld bij het uitbreken van de lente in het Midden-Oosten (die intussen allang omgeslagen is in een gure winter).

Het lijkt erop dat alleen wij mensen in de geschiedenis meedoen en dat God, op zijn best, van een afstand toekijkt. Ook de kerk geeft geen eenduidig signaal af waar God in het wereldgebeuren te vinden is. De overgrote meerderheid van evangelische christenen in Amerika gelooft dat de christelijke normen en waarden onder Trumps presidentschap veilig zijn en dat Amerika weer “een groot land zal worden onder God”. Een kleine minderheid gelooft daar, gelukkig, helemaal niets van. Wat vindt God van deze verkiezingen? De kerk is verdeeld.

David en de politiek

Wat vond God van Davids politiek na het neerslaan van Absaloms opstand tegen zijn vader (2 Samuel 18)? We lezen in 2 Samuel 19-20 over Davids inspanningen om het koningschap over heel Israël terug te winnen. Het was helemaal niet zo zeker dat hij weer als koning erkend zou worden. De door Efraim geleide alliantie was sterk verdeeld en actie bleef uit. Juda kwam pas over de brug na een reeks slimme zetten op het politieke schaakbord. David oefende geestelijke druk op Juda uit via de priesters, die bankvast achter hem stonden.

David bood verder Absaloms legeraanvoerder Amasa dezelfde positie aan in zijn eigen leger. Politiek slim, maar hij moet geweten hebben dat Joab dat niet zou pikken. Amasa werd dan ook later door Joab vermoord. David speelde met vuur door in te zetten op de stamverbondenheid, de bloedband tussen hem en Juda (19:13).

De stam Benjamin ging over naar David onder leiding van het Huis van Saul: Mefiboset, Ziba en Simi. Pragmatisch als hij was, sloot David een deal met de leugenaar Ziba, verleende hij gratie aan de politieke opportunist Simi en sloot hij de door hem van verraad beschuldigde kleinzoon van Saul weer in de armen. Je kunt je vrienden niet altijd kiezen in crisistijd.

Ten slotte, als David op weg naar huis de grens van het land wil oversteken, breekt er een ernstig conflict uit tussen Juda en de meerderheid van de Efraim-alliantie, die niet echt bijgelegd wordt, want korte tijd daarna gaat Efraim de revolutionair Seba achterna, die opnieuw Davids bewind omver wil werpen. Het is allemaal een voorbode van de scheuring van het rijk na Salomo’s dood.

In heel deze menselijk zo herkenbare geschiedenis komen we God niet één keer tegen! We lezen nergens wat God ervan vond. Hield David rekening met God en zijn gebod?

Waar is God?

We krijgen geen oordeel over Davids beleid. Het blijft onzeker of en hoe God bij deze geschiedenis betrokken was. Wel blijft zijn belofte aan David (2 Samuel 7) overeind. Maar hoe God zijn beloften vervuld in de geschiedenis van de kerk en de wereld, blijft volstrekt ondoorzichtig.

Wij mensen maken de geschiedenis, maar hoe de Heer toch regeert en de dingen zo bestuurt dat zijn plannen met mens en wereld gerealiseerd worden, dat blijft een zaak van tasten en mistasten. Paulus’ woord in 1 Korintiërs 13:12 is ook hier van toepassing: nu kijken we nog in een wazige spiegel en is ons kennen nog beperkt. Gelukkig is dit niet Paulus’ laatste woord. Eens zal ons kennen, ook van de geschiedenis, volledig zijn, wanneer we oog in oog zullen staan met onze Heer.