En God sloeg met zijn vuist op tafel

Plotseling begon de aarde hevig te beven…
(Matteüs 28:2a)

Het kan in elk gezin en elke klas gebeuren. Er wordt geklierd, gepest en één van de kinderen of leerlingen is daar de dupe van. Er is bij herhaling gewaarschuwd, maar het gaat maar door. Opeens slaat pa, ma of de docent met een harde dreun de vuist op tafel en buldert: ‘En nou is het afgelopen! Zo’n moment is een flauwe afschaduwing van wat God op eerste paasdag deed.

Ze heette Agata Azzolina en leefde op Sicilië, waar haar man een juwelierszaak had. Op een dag kwamen er maffiosi bij hem op bezoek die pizzo eisten. (Geen pizza, die leveren juwelierszaken niet, maar pizzo: beschermgeld, zoals de maffia het cynisch noemt.) Omdat de man van Agata Azzolina weigerde pizzo te betalen, kwamen er dreigbrieven. Omdat hij bij zijn weigering bleef, kwamen er klanten die niet of met een ongedekte cheque betaalden. Maar pizzo betalen deed meneer Azzolina niet. Hij schakelde de politie in. Die zei echter er niets aan te kunnen doen.

(beeld crossstudio/iStock)

Op een dag kwamen twee gemaskerde mannen de zaak binnen die meneer Azzolina en zijn zoon doodschoten. Als weduwe zette Agata de juwelierszaak voort op de wijze van haar man. Zij kreeg nu wel politiebescherming, maar als ze naar de begraafplaats ging, werd ze opgewacht door maffiosi. ‘De doden hoeven geen pizzo te betalen, alleen de levenden!’ Na een half jaar van dreigementen, pesterijen en eenzaamheid sloeg ze in de nacht van 22 op 23 maart 1997 de hand aan zichzelf. Heel Italië beweende haar lot en vervloekte de maffia – die overigens nog altijd volop actief is in Italië.

Verbeten

Het enige onderscheid dat er in deze wereld werkelijk toe doet, is niet het onderscheid tussen man en vrouw, rijk en arm, blank en bruin, maar tussen de rechtvaardige en de onrechtvaardige. Vanaf de eerste tot de laatste hoofdstukken scherpt de Bijbel ons oog voor de tegenstelling tussen die twee. De tegenstelling is niet dat de rechtvaardige van zichzelf goed is en de goddeloze slecht. Ook niet dat de één sympathiek en de ander onsympathiek is. Het verschil is dat de rechtvaardige Gods belang vooropstelt, en daarom dat van de medemens, en dat de onrechtvaardige zijn eigenbelang vooropstelt. De rechtvaardige gaat voor Gods rijk, de onrechtvaardige voor zijn eigen rijkje, klein of groot.

Daarom ook is er een geheel ongelijksoortige, maar uiterst verbeten strijd gaande tussen de rechtvaardige en de onrechtvaardige. Ze doortrekt heel de geschiedenis: Kaïn doodt Abel, de mannen van Sodom hebben het op Lot begrepen, de zonen van Jakob op Jozef…

Jezus brengt het allemaal op één noemer. Hij spreekt over al het onschuldige bloed dat op aarde vergoten wordt en trekt een lijn vanaf het bloed van Abel, de rechtvaardige, tot het bloed van Zecharja, de zoon van Berechja, die vermoord werd tussen het heiligdom en het brandofferaltaar (Matteüs 23:35). Maar die strijd wordt soms ook openbaar in gezinnen, in klassen, buurten, of landen. Die strijd woedt overigens allereerst in ieder mens persoonlijk, verborgen, maar hevig.

Buffels van Basan

Ook Jezus’ leven en sterven is opgenomen in deze clash tussen recht en onrecht. Sterker, in Jezus’ leven en sterven bereikt die clash zijn absolute climax. Want nu gaat het niet om één van de rechtvaardigen in deze wereld, maar om de rechtvaardige. Zo spreekt Matteüs over Jezus. De vrouw van Pilatus heeft nog over deze rechtvaardige gedroomd (Matteüs 27:19). Zo zag Jezus ook zichzelf. Psalm 22, de psalm die Hij aan het kruis op zijn lippen neemt, is de psalm van de rechtvaardige, de lijdende rechtvaardige die gemangeld wordt door de goddelozen, door mensen die tot ondieren geworden zijn.

Jezus sterft aan het kruis. Opnieuw heeft de goddeloze gezegevierd. Natuurlijk heeft hij dat. Hoe zou degene die afziet van geweld ooit kunnen winnen van degene die zijn hand niet omdraait voor geweld? Hoe zouden de Agata Azzolinas het ooit kunnen winnen van de maffia? Hoe kan het lam ooit winnen van de roofzuchtige leeuw en van de buffels van Basan? Jezus’ kruisdood is er wel het beste bewijs van. Wat had Hij anders gedacht? En dus geldt: je moet hard zijn in deze wereld, van je afslaan en -bijten, anders ga je kopje onder!

Hoe kan het lam ooit winnen van de roofzuchtige leeuw?

Het opmerkelijke is overigens dat het hoogste Joodse rechtscollege, het Sanhedrin, het dossier ‘Jezus van Nazaret’ met zijn dood nog niet gesloten heeft. Dat herinnert zich nog wat Jezus gezegd heeft over ‘de derde dag’. Het zou zomaar kunnen dat zijn leerlingen het lijk roven!, zo redeneert het Sanhedrin. De toestand kennende waarin Jezus’ leerlingen zich bevonden, was dit een belachelijke redenering, maar zoals de waard is vertrouwt hij zijn gasten. Daarom ook zijn zo veel dictators paranoïde: overal zijn verborgen agenda’s, altijd is er wel een val die achter je dicht kan klappen. Dus staat er een wacht voor het graf, met medewerking van Pilatus, want die is van hetzelfde laken een pak. Zo heeft de goddeloze zijn zaakjes keurig op orde. Nog even en het dossier kan in het archief. Case closed.

Grootheidswaan

Maar plotseling begint de aarde hevig te beven… Een bliksem klieft door de nacht. De wachters schrikken zich lam. Hij treedt tussenbeide. Hij doet wat Hij al heel lang wilde doen. De HEER grijpt in, van bovenaf, direct en krachtdadig. Hij grijpt in zoals het beschreven staat in Psalm 18:8-11:

Toen schudde en schokte de aarde,
de bergen trilden op hun grondvesten,
beefden omdat hij vlamde van woede,
rook steeg op uit zijn neus,
verterend vuur kwam uit zijn mond,
hij spuwde hete as.

God kookt van woede, Hij briest en snuift. Om al datgene wat de goddeloze de rechtvaardige aandoet. Hij verdraagt het niet langer, Hij moet ingrijpen. Dreunend slaat Hij met Pasen met zijn vuist op tafel: ‘En nou is het afgelopen!’

Dat is Pasen ook. Vanaf het kruis riep de lijdende rechtvaardige: ‘Mijn God, mijn God, waarom hebt U Mij verlaten!?’ Op Pasen geeft God Hem (en alle andere rechtvaardigen) antwoord: ‘Mijn Zoon, Ik zag het, Ik hoorde het, het raakte Mij, meer dan Je ooit kon vermoeden. Ik verlaat Jou nooit. Ik laat Jou niet in de dood. Ik die in de hemel ben gezeten lach, Ik lach om al die mensen met hun grootheidswaan, die hun eigen haan koning willen laten kraaien. Ik wek Je op uit de dood, Ik verhoog Je tot mijn troon en geef Jou de naam boven alle namen.’

Grondvesten

Zeker, Pasen is meer, maar dit is Pasen ook. God kiest positie in de grote clash tussen recht en onrecht in deze wereld. Hij slaat met de vuist op tafel, slaat de goddeloze lam en komt de rechtvaardige te hulp. Zo bemoedigt Hij ons: ‘Hé Abel, hé Agata, kleine man of vrouw, jij die bezwijkt onder het onrecht, denk je nu echt dat Ik jou laat vallen? Denk je dat de goddelozen aan het langste eind zullen trekken? Nooit. Met Pasen sloeg Ik met mijn vuist op tafel en eens zal Ik dat weer doen. Dan zullen de hemel en de aarde op hun grondvesten trillen en zullen de graven openbreken, bij de opstanding van de rechtvaardigen. Houd dus vol. Verlies de moed niet. Buig je hoofd niet voor geweld en onrecht. Blijf trouw, strooi je daden van liefde en recht maar in de akker van de aarde. Het is niet vergeefs. Waarheid en recht zullen zegevieren. De Heer is waarlijk opgestaan!’

Om over na te denken

‘De enige tegenstelling die er werkelijk toe doet, is die tussen rechtvaardigen en onrechtvaardigen.’ Hoe kijk jij tegen deze stelling aan?

Jezus heeft niet gezondigd en kan daarom onze hogepriester zijn (Hebreeën 4:5). Maar Hij is ook de rechtvaardige. Deze typering heeft naar mijn mening een eigen lading en blikrichting. Welke kan dat zijn?

Wat is in Bijbels licht een rechtvaardige? Beschouw jij jezelf als een rechtvaardige? Zo niet, wat zou er aan je leven moeten veranderen wil dat het leven van een rechtvaardige zijn?

Kun je je voorstellen dat er landen in deze wereld zijn die menen dat de onrechtvaardigen in deze wereld vooral in de westerse wereld gezocht moeten worden?