Oponthoud

Heeft Jezus zich vergist toen Hij beloofde spoedig terug te komen? Dat is wel beweerd door beroemde theologen als de bekende zendingsarts Albert Schweitzer. Jezus zou beloofd hebben binnen één generatie of zo weer terug te zijn op aarde. Dat is op een teleurstelling uitgelopen. Daar moeten we maar mee zien te leven.

Paulus is niet minder zeker dan Jezus over wat te verwachten is van de toekomst. Hij schrijft duidelijk dat de wereld niet lang meer zal bestaan. Binnenkort komt er een einde aan het aardse leven, aan onze huwelijken, onze feesten en onze droevige momenten. We moeten afscheid nemen van al onze bezittingen; houd daar nu al rekening mee (1 Korintiërs 7:29-30). Heeft Paulus zich ook vergist?

Bespoedigen en vertragen

Eerlijk gezegd heb ik wel begrip voor mensen die spottend uitroepen: ‘Komt er nog wat van?’ (2 Petrus 3:4). Intussen zijn er al twintig eeuwen voorbijgegaan, nietwaar? En de rekenaars onder ons hebben het al zo vaak mis gehad. Laatst nog in 2000, bij de wisseling van het millennium. Daar trappen we niet in.

Voor anderen is de wederkomst eigenlijk niet veel meer dan een ver-van-je-bedshow, waarmee je verder geen rekening hoeft te houden. Dus hoe doen we dat, overtuigd zijn dat Jezus spoedig terug zal zijn op aarde, wanneer dat dan ook is, terwijl de eeuwen voortduren?

Er kan geen sprake zijn van vertraging, want God weet toch het moment waarop Jezus zijn koningschap op aarde zal beginnen (Handelingen 1:6-8)? Dat is ongetwijfeld een rustgevende gedachte, juist ook in de onrustige tijden waarin we momenteel wereldwijd leven. God is trouw aan zijn beloften, zijn plannen falen niet.

Toch staat er ook in 2 Petrus 3:12: ‘Help mee om die dag sneller te laten komen.’ Dat kan dus ook: het aanbreken van de wederkomst bespoedigen! Bespoedigen is de keerzijde van vertragen. Kunnen we dan toch de wederkomst vertragen?

Kunnen wij de wederkomst vertragen
door onze missionaire onbetrokkenheid?

In dit verband wordt wel gewezen op Matteüs 24:14. Als alle volken Gods goede nieuws gehoord hebben, zal het einde komen. Dat leverde aan het begin van de twintigste eeuw groot zendingsenthousiasme op. In die eeuw zouden we de zendingstaak afgerond moeten kunnen hebben. En dan zou de Heer terugkomen.

Als bezwaar werd wel aangevoerd dat de wederkomst op deze manier afhankelijk gemaakt werd van de inspanningen van mensen, hoezeer ook gedreven door de krachtige werking van de heilige Geest. Kunnen wij de wederkomst vertragen door onze missionaire onbetrokkenheid? De datum staat toch al vast?

Toch is het geen onzin om in termen van bespoedigen en vertragen te denken, als we 2 Petrus 3:9 ernaast zetten. God heeft geduld met ons, omdat Hij wil dat iedereen tot inkeer komt en niemand verloren gaat.

Profetie

De aard van de Bijbelse toekomstprofetie bevestigt dat we inderdaad de wederkomst kunnen bespoedigen of vertragen. Ik las daar een mooie studie over, geredigeerd door Christopher Hays, When the Son of Man didn’t come (2016).

Wij denken al gauw dat profeten toekomstvoorspellers zijn. Een toekomstprofetie voorspelt de toekomst letterlijk, en komt heel precies uit. Anders is het valse profetie (Deuteronomium 18:22). Intussen ligt het wat ingewikkelder. De taak van de profeet is niet in de eerste plaats de toekomst voorspellen, maar Gods volk activeren om Hem in het heden te vertrouwen en te gehoorzamen, wat de toekomst ook brengen mag, want die is in zijn hand.

Profetie in de Bijbel vindt plaats binnen de kring van het verbond. Profeten roepen het volk, en niet te vergeten de koning en de priesters, op om de afspraken tussen God en hen na te komen. Daarom werd men opgeroepen zich te bekeren en opnieuw toe te wijden aan de God die zich aan het volk verbonden had.

We zien dat Gods beloften zelden regelrecht,
een-op-een vervuld worden

Profeten worden wel wetshandhavers genoemd: ze bevorderen het handhaven van Gods wet, wat de onderlinge verbondenheid tussen God en het volk bevestigt. Langs de weg van geloofsgehoorzaamheid worden ook de beloften met het oog op de toekomst vervuld. Anders wordt de vervulling vertraagd.

We zien dan ook in de Bijbel dat Gods beloften zelden regelrecht, een-op-een vervuld worden. En altijd duurt het veel langer dan verwacht. Op de weg van belofte naar vervulling zit immers de hobbel van de zonde. Die hobbel moet genomen worden.

De schitterende beloften over de toekomst van de tempel in Jeruzalem na de ballingschap, zoals door Haggai in 520 voor Christus uitgesproken, leken in Maleachi’s tijd, 60 jaar later, totaal nog niet vervuld. Integendeel, zo klaagde het volk: er is niets van terechtgekomen. Nee, zegt de profeet dan, die vervulling is al aan het komen, let maar op. Eerst komt echter het oordeel over jullie zonden, die de uitvoering van de toekomstbeloften hebben vertraagd.

Maar van uitstel komt geen afstel. De profetische beloften zijn voorwaardelijk. Tegelijk: ze worden wel vervuld, op Gods tijd en op zijn manier, soms ook aangepast aan de nieuwe omstandigheden.

Wederkomst

Dus ja, we leven in de verwachting dat Jezus binnenkort terug zal zijn op aarde. We proberen Paulus’ raad over hoe dan te leven in praktijk te brengen, in het besef dat wij echt de wederkomst kunnen vertragen of bespoedigen. Dat is de ernstige kant van het christelijke leven, die natuurlijk ook een vrolijke kant kent, die van het leven in het heden van de genade. Tegelijk houden we eraan vast dat Jezus’ komst vastligt in Gods plan. Aan de zekerheid daarvan hoeven we niet te twijfelen.