Redactioneel: Herdenken

Ad de Boer | 10 juni 2017

Column

Op onze camperreis door Amerika waren we kortgeleden in Selma, Alabama. Daarvandaan liepen in 1965 duizenden voornamelijk zwarte Amerikanen onder leiding van Martin Luther King naar de staatshoofdstad Montgomery in een mars voor gelijke burgerrechten. Dat lukte pas nadat de betogers eerst door de blanke politie in elkaar waren geslagen.

Onderaan de brug waar de mars begon herinneren enkele simpele plaquettes, een armoedige souvenirwinkel en een klein museum aan deze mijlpaal in de Amerikaanse geschiedenis. Het is een sobere, bijna armetierige herinneringsplek. Het meest in het oog lopend is eigenlijk een hoop grote stenen met daarop de tekst uit Jozua 4: ‘Als jullie kinderen vragen: wat betekenen deze stenen, vertel ze dan…’

Later waren we in Vicksburg, Mississippi. Om deze stad is in 1863 tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog fel gevochten tussen de noordelijke en de zuidelijke troepen. De herinnering daaraan wordt tot vandaag levend gehouden.

Je kunt de tientallen veldslagen in detail volgen,
inclusief de bijbehorende kogelgeluiden

Je kunt een route over het met bloed doordrenkte slagveld volgen, die je langs elk van de 1.300 (!) monumenten brengt, het ene nog groter en pompeuzer dan het andere. Een cd in de autoradio geeft tekst en uitleg en in het informatiecentrum kun je de tientallen veldslagen in detail volgen, inclusief de bijbehorende kogelgeluiden. Je kunt ook kogels, miniatuurkanonnen en liedbundels uit de Burgeroorlog kopen. Ik vond het een schokkende ervaring. Deze bloedige broederstrijd wordt uitbundig, zonder schaamte, ja, met een zekere trots herdacht. Wat een verschil met Selma!

Hoe herdenken wij ons verleden? Hoe gaan wij om met de rol van Nederland en van Nederlandse gereformeerden in de slavenhandel? Met kerkscheuringen in groot en klein formaat? Met de strijd tegen onrecht aan vrouwen aangedaan? Met gebrokenheid in onze familiehistorie of wat niet deugde in onze persoonlijke geschiedenis? Wat is het verhaal bij onze opgerichte stenen? Gloriëren we à la Vicksburg en foezelen we schaamteloos de kwalijke kanten weg? Of herdenken we à la Selma, bescheiden en sober, en eren we hen die als eersten in verzet kwamen tegen onrecht?

Als onze (klein)kinderen de stenen zien en vragen: ‘Pa, ma, opa, oma, wat deed jij toen en toen?’, wat is dan ons verhaal en wat is de toonzetting ervan? En waar is de God van Jozua 4 in dat verhaal?

Over de auteur

Ad de Boer

Ad de Boer is actief in het NGK-kerkverband en was hoofdredacteur van OnderWeg.

Meest gelezen

Predikantsprofiel Kees Smit

Melissa van der Kamp

Kerkelijk leven
Predikantsprofiel

Het is een terugkerend woord als ik met Kees Smit in gesprek ben over de geestelijke verzorging en zijn werk als voorzitter van de Commissie Geestelijke Verzorging (CGV). Uit alles blijkt dat hij deze rol met hart en ziel vervult. Niet in de laatste plaats gedreven door zijn eigen ervaringen als geestelijk verzorger bij Defensie. Kees stelt dat geestelijk verzorgers waardevolle gesprekspartners kunnen zijn voor gemeenten, omdat juist zij werken op het grensvlak van kerk en samenleving. Ik praat met Kees door over zijn gedrevenheid als voorzitter en wat het geestelijk verzorger-zijn voor hem heeft betekend.

Lees artikel

Zonder genade geen toekomst voor mensen van vlees en bloed

Koert van Bekkum

Boekbespreking

Lezers van dit blad zal de naam Jurrien Mol wellicht niet veel zeggen. Toch is hij in de Protestantse Kerk in Nederland geen onbekende. Mol studeerde in Utrecht. Als predikant in diverse dorpen in Friesland ging het studeren gewoon door, want hij promoveerde op een mooi proefschrift over de verhouding tussen collectieve en individuele verantwoordelijkheid in het Oude Testament. Hij is bovendien voorzitter van de Confessionele Beweging, de in 2020 ontstane fusiebeweging van de Confessionele Vereniging (in de Nederlandse Hervormde Kerk) en het Confessioneel Gereformeerd Beraad (in de Gereformeerde Kerken in Nederland).

Lees artikel

De kerkelijke gemeente is net als de stad: groot genoeg om alles zelf te hebben

Lyanne De Haan-Wilts

Alphen tot Ommen
Kerkelijk leven

Anders dan de naam doet vermoeden, is de Kleine Kerk in Steenwijk met ruim 400 leden niet per se klein te noemen. Maar het gebouw is kleiner dan de Grote Kerk in Steenwijk, het gebouw, hemelsbreed 200 meter verderop, waarin de PKN kerkt. ‘Maar’, merkt Rick Winters op, ‘zij hebben op papier meer leden, dus zijn ook wat dat betreft een grote kerk. Toch denk ik dat er op zondag meer mensen bij ons zitten’.

Lees artikel

Heer, gebruik mijn woorden vandaag

Wilmer Blijdorp

Leespreek

In de rubriek leespreek publiceren wij een preek geschikt voor persoonlijke meditatie, ter bespreking op een Bijbelstudiekring of voor gebruik in de eredienst. In het laatste geval dien je altijd eerst contact met de auteur op te nemen om toestemming te verkrijgen. Bij deze preek is een PowerPoint-presentatie beschikbaar die je kunt opvragen bij de auteur. Deze preek van ds. Wilmer Blijdorp (verbonden aan NGK Barneveld-De Burcht) vertrekt vanuit het eerste vers van 1 Korintiërs 14. Een Bijbelvers dat vaak misbruikt of genegeerd is: ‘Richt je op de gaven van de Geest, vooral op die van de profetie.’ Op een nuchtere en tegelijk spannende manier, gelardeerd met diverse herkenbare voorbeelden, daagt Blijdorp zijn hoorders uit om toch vooral opmerkzaam te zijn op momenten waarop God in het hier-en-nu tot ons spreekt. En, in een vervolgstap, maakt hij hen ook bewust van het feit dat God ook door ons heen wil spreken.

Lees artikel