Redactioneel: Boos

Eigenlijk is het gek. Ik lees een boek. Dat boek raakt mij. Later lees ik het een tweede of derde keer. En steeds opnieuw, dat is het gekke, zijn er net ándere zinnetjes die blijven hangen, die mij raken. Ik heb dit ook met Bijbellezen. Nu is de Bijbel niet een boek dat je twee of drie keer leest. Toch valt mij, ook doordat er nu meerdere vertalingen zijn, steeds weer iets nieuws op, iets wat triggert.

Een voorbeeld staat in het Bijbelboek Jona. Jona is blij met een boom die schaduw geeft. De boom verdort, Jona wil sterven. God vraagt of het terecht is dat hij nu kwaad is. Jona zegt, en dat is het triggerpunt: ‘Ik ben verschrikkelijk kwaad, en terecht!’ Moet je nagaan: dit zegt een mens tegen God.

‘Ik ben verschrikkelijk kwaad, en terecht!’

Kwaad. Boos. Kortgeleden sprak ik in een overleg iemand die werkt bij een meldpunt voor seksueel en machtsmisbruik. Daarnaast werken zij en haar partner in de hulpverlening. Na een dag werken had zij tegen hem gezegd: ‘Ik ben boos op de gebrokenheid!’

Later zag ik die in het nieuws terug. Een onderzoekscommissie maant sportverenigingen om alsjeblieft maatregelen tegen misbruik te nemen. Een bekende schrijfster vertelt over misbruik in haar kinderjaren. Deskundigen vragen zich af of tijdens therapie teruggevonden herinneringen waar zijn. Slachtoffers maken zich boos over alleen al het stéllen van die vraag. Enzovoort, enzovoort.

Boos op gebrokenheid. Wordt die gebrokenheid minder als wij er boos over zijn? Nee. Maar hulpverlening doet wel iets en erover praten geeft lucht. Van de bekende schrijfster las ik later: ‘Er is grond onder mijn voeten gekomen.’

Er is trouwens nog iets wat mij in het bezig zijn met dit moeilijke thema helpt. Dat is het weten dat wij in onze boosheid op gebrokenheid niet alleen staan. Als je de Bijbel leest, merk je hoe boos God is over ook deze vorm van gebrokenheid, over hartstocht die z’n gang gaat en tot misbruik leidt. Jona zou zeggen: ‘Je bent hier terecht boos over. En ook God is verschrikkelijk kwaad!’ God ‘toornt’ erover. Die toorn kunnen wij bij Hem laten. Laten wij er zijn voor mensen van een meldpunt, voor hulpverleners, voor ook naamloze slachtoffers.