Redactioneel: Rooilijst

Mijn favoriete oude appelboom in het Utrechtse Máximapark lijkt geen toekomst meer te hebben nadat hij met oud en nieuw ernstig werd toegetakeld door vuurwerk. De holle binnenkant is zwartgeblakerd en ademt de geur van een intensief gebruikte barbecue. Het zou zomaar een serieuze kandidaat voor de gemeentelijke rooilijst kunnen zijn.

Ik kom regelmatig in de boomgaard van deze appelboom. In het plukseizoen voor de appels, daarbuiten om op het nabijgelegen bankje ideeën op te doen en te lezen. Zo bladerde ik daar alvast door het deze week verschenen boek van de katholieke journalist en historicus Leo Fijen, Het succes van de kerk.

Fijen heeft spijt van zijn intensieve bemoeienis met het tienjaarlijkse onderzoek ‘God in Nederland’ dat ons in de afgelopen dertig jaar alsmaar zorgwekkender resultaten bezorgde. Van die cijfers waarvan je schouders gaan hangen. Dus werkte Fijen aan een tegengeluid: een boekje vol hoopvolle verhalen uit kerken en parochies. ‘Het gaat niet alleen om aantallen’, schrijft hij. ‘Het draait steeds vaker om nieuwe initiatieven die geloof op een andere manier zichtbaar maken.’

De schaduwkant van de kerk heeft Gods akker
al héél wat verkwikkende zonnestralen gekost

Dat de Protestantse Gemeente in Zuidland haar moestuinopbrengst volledig deelt met de Voedselbank in Spijkenisse is natuurlijk een pareltje. Zo zijn het stuk voor stuk fijne verhalen in Het succes van de kerk. Maar eerlijk is eerlijk: ieder succes heeft zijn schaduwkant – en die van de kerk heeft Gods akker al héél wat verkwikkende zonnestralen gekost, vrees ik.

Zelfs zonder de tobberige cijfers over geloofs- en kerkverlating zie ik met eigen ogen hoe geloof en kerk vaak aan het kortste eind trekken. Wie verbaast het nog dat er in Nederland tussen nu en 2030 zo’n duizend kerkgebouwen de deuren zullen sluiten, niet zelden trotse, monumentale godshuizen die decennialang een bloeiende tijd kenden?

Nu staan ze op een rooilijst, zoals ik ook even vreesde voor de toegetakelde appelboom. Die vrees is trouwens geweken: aan de takken zitten inmiddels kleine, verse knopjes. De nieuwe lente meldt zich toch, ondanks een binnenkant waar het nodige aan mankeert. Die kerkenrooilijst ten spijt werkt het gelukkig Godzijdank ook nog zo in de kerk, bedacht ik me.