Column: Wij Europeanen

In een parkje bij de gereformeerde theologische universiteit in Debrecen staat een monument voor Michiel de Ruijter. Onze zeeheld redde in 1675 op de Middellandse Zee 26 Hongaarse predikanten van de galeien. Ik vroeg aan mijn Hongaarse collega’s waarom deze gebeurtenis zo belangrijk voor hen was. Ze zeiden: ‘Jullie hebben ons destijds niet vergeten.’ En dat klopt. Michiel de Ruijter zelf voelde ook voldoening van zijn bevrijdingsactie. Hier kwamen geloofsgenoten elkaar te hulp. Zo werkte Europa toen.

Wij waren in Debrecen met een delegatie uit Kampen, kort na de verkiezingen voor de Provinciale Staten in maart. Onze gastheren hadden de uitslag al opgemerkt en dat gaf voor dat moment even een level playing field: zij Orban, wij Baudet, met vergelijkbare klanken. Afgesproken was dat we samen zouden denken over kerk, overheid en rechtsstaat. En dat ging heel goed tussen ons. Nee, wij mogen de Hongaren niet vergeten en onze geloofsgenoten al helemaal niet.

Dat is ons level playing field: samen omhoog kijken

De Europese markt schept een level playing field in Europa. Maar het geloof doet dat ook en al veel langer. Er is geen Europees volk, geen Europees demos in politieke termen. Europa is een lappendeken van gemeenschappen, tradities en volken. Dat maakt een Europese politieke unie een onbereikbare gedachte. Maar Europa heeft wel gedeelde waarden, een gedeeld rechtssysteem en Europa deelt een christelijke erfenis.

Toen de Notre-Dame in Parijs brandde, stonden christenen op straat samen het Ave Maria te zingen. ‘Heer, wees bij ons.’ Dat verbindt, dat is ons level playing field: samen omhoog kijken, terwijl de vlammen van zo veel wereldbranden over ons heen slaan. In dat Europa geloof ik. Dat Europa verlost ons van ons provincialisme. Laten we de Fransen niet vergeten, laten we de Hongaren niet vergeten, laten wij Europeanen elkaar niet vergeten, inzonderheid onze geloofsgenoten. Van dit Europa zijn zij de ziel.