Grondpatronen voor de kerkdienst

Praktijkcentrum | 18 januari 2020
  • Praktijklokaal

De Emmaüskerk (NGK) in Eindhoven is zeker niet de enige kerk die nadenkt over de kerkdienst en daar een goede weg in zoekt. Bij de Emmaüskerk onderscheiden ze negen grondpatronen voor de kerkdienst, die ze in het plaatselijke kerkblad behandelen. Waarom grondpatronen? ‘Het feit dat we over grondpatronen spreken maakt al duidelijk dat we niet uitgaan van een uitgebreide, tot in detail uitgewerkte en in beton gegoten visie op de eredienst in de Emmaüskerk.’

De eerste twee zijn al behandeld: gemeentezang en gemeenschap. De bedoeling is dat er een Top 777 komt van liederen die de gemeente graag zingt, zonder daarbij uit te sluiten dat er ook andere liederen gezongen worden. Gemeenteleden kunnen aan deze lijst meewerken door liederen voor te stellen net als bij de jaarlijkse Top 2000. De kerkenraad helpt de gemeente op weg door aandacht te vragen voor het verschil tussen ‘innen’ en ‘uiten’. ‘Zingen helpt om het geloof te innen (je toe te eigenen, het geloof te memoriseren) en om het te uiten (lofprijzing en aanbidding). Beide zijn nodig.’

Bij innen denk je vooral aan psalmen, (nieuw) liedboek, Taizé en dergelijke en bij uiten aan Opwekking, evangelische bundels en – niet te vergeten – Johan de Heer. In de liederenschat van de Emmaüskerk moeten beide aspecten naar voren komen.

Dat houdt verband met het tweede grondpatroon: de geloofsgemeenschap, die elke zondag gevierd wordt. Dan gaat het om de diversiteit binnen de gemeente en om de eenheid in Christus. In de zondagse eredienst gaat het om het vieren van die eenheid. De veelkleurigheid moet terugkomen in de dienst, maar dat kan niet elke zondag en in elke dienst. In de loop van de maand krijgt elke zondag een eigen accent. De kerkenraad vraagt van de gemeenteleden voor ogen te houden waar het om gaat: ‘Die diversiteit betekent uitdrukkelijk niet dat in de eredienst ieder wat van zijn gading vindt. Het is veel meer je geloof beleven met de ander en misschien soms wel voor de ander.’

Over de auteur
Praktijkcentrum

Het Praktijkcentrum (GKv) ondersteunt en begeleidt kerken bij het gemeente-zijn in een geseculariseerde cultuur. Zie www.praktijkcentrum.org.

Meest gelezen

Gods blik op migratie

Gods blik op migratie

Koert van Bekkum
  • Column

En weer was er gedoe in Ter Apel. Houdt het dan nooit op? Nee, zolang de volken woeden – elders door oorlog en uitzichtloosheid, of hier met verzet tegen asiel als electoraal verdienmodel – zijn we er niet vanaf. Gelukkig beschikken Bijbellezers in Genesis 10 over een breder perspectief op geopolitieke verschuivingen en migratie. Deze ‘volkerentafel’ vertelt over de afstammelingen van Noachs zonen, Sem, Cham en Jafet. Nu is Genesis 10 vaak gebruikt voor een nogal statisch beeld van landen en volken. God lijkt ieder volk immers een vaste plek te geven. En inderdaad biedt het geslachtsregister een soort wereldkaart. Maar de tekst doet meer, er zit beweging in.

Lees artikel
Begin van Genesis – geschiedenis?

Begin van Genesis – geschiedenis?

Mark Janssens
  • Opinie

Ik geloof dat het begin van de Bijbel fundamenteel is. Niet voor niets opent de Bijbel met deze hoofdstukken. Is het begin van de Bijbel geschiedenis in onze westerse zin verstaan? Dat is de vraag in het artikel van collega Ulbe van der Meer (‘De slang heeft niet gesproken’, Onderweg, mei 2026) en de reacties daarop in het nummer van juli 2026. Waarbij geschiedenis vooral betrekking heeft op feiten en concrete gebeurtenissen. Dan kun je aan de ene kant of aan de andere kant uitkomen, al dan niet met voorzichtigheid en nuances. 

Lees artikel
Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Jan Mudde
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

De afstand tussen Bob Wielenga en mij bedraagt ongeveer 9.300 km als we met elkaar beeldbellen via de smartphone van zijn vrouw Geertje. Vanaf 1980 woont en werkt Bob namelijk in Zuid-Afrika als zendeling, predikant en theoloog – Bob is tweemaal gepromoveerd aan de Universiteit van Zuid-Afrika te Pretoria. Sinds 2002 is hij met emeritaat, maar tot voor kort schreef en publiceerde hij volop. Momenteel is hij nog als docent verbonden aan het KwaZulu-Natal Missionary and Bible College. We hebben een gesprek waarin het woord ‘afstand’ de rode draad is.

Lees artikel
De mythe van de schuldige omstander?

De mythe van de schuldige omstander?

Louren Blijdorp
  • Boekbespreking

De Breepleinkerk in Rotterdam siert de cover van het indrukwekkende boek van Geert Hovingh. In die kerk verborgen de latere Kamper ethicus dr. Gerrit Brillenburg Wurth en zijn vrouw Gerda van Leeuwen samen met kostersechtpaar Jacobus en Annigje de Mars-Ouwens, 34 maanden lang zeven joodse onderduikers. Een van hen werd geboren tijdens de onderduik, in de kosterswoning. Het is een van de bijna onuitputtelijke hoeveelheid verhalen die Hovingh op tafel heeft gelegd.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief