Gewoon is niet genoeg

0

De plaatselijke bevolking gedroeg zich buitengewoon vriendelijk: ze verwelkomden ons en staken een vuur aan omdat het was gaan regenen en het koud was.
Handelingen 28:2

Het goede doen voor je geloofsgenoten. Dat is niet moeilijk. Maar het goede doen voor alle mensen, zonder uitzondering, dat is een heel ander verhaal. Toch vraagt Jezus dit van ons. En de Maltezers doen het ons voor. Op een buitengewone manier.

(beeld eugenesergeev/iStock)

(beeld eugenesergeev/iStock)

Wat een mooi thema heeft De Week van Gebed voor de eenheid dit jaar: ‘Buitengewoon’! Van 19-26 januari wordt in tal van kerken over de hele wereld gebeden voor de eenheid. ‘Niet bij elkaar wegdrijven, maar elkaar juist zoeken’ is het parool. Elk jaar is er een land dat met z’n eigen Raad van Kerken voor een goede invulling zorgt en materiaal aanlevert. Dit jaar is dat Malta. Deze drie eilandjes, die tussen Italië en Tunesië in de Middellandse Zee lijken te dobberen, zijn in werkelijkheid evenzovele rotsen-in-de-branding voor schepen in nood. Het Maltezer Kruis is niet voor niets hun logo: vrijwel iedereen is er christen en komt daarvoor uit! Hoe is dat zo gekomen?

In feite waren ze dat al, die Maltezers, voordat Paulus en de andere 275 schipbreukelingen aanspoelden: buitengewoon. Dat is namelijk het allereerste wat de drijfnatte drenkelingen opvalt: ‘zij zijn buitengewoon vriendelijk voor ons’. Ik stel me zo voor dat ze meteen met stapels handdoeken aan komen zetten. En met droge kleren. Brood voor de hongerigen. Water voor de dorstigen. De vuren gaan aan, om je heerlijk aan te kunnen warmen na zoveel ontberingen. Een onderkomen regelen. Het is in één woord hartverwarmend wat hier spontaan aan EHBO wordt verricht.

Als wrakhout zijn ze aangespoeld. En gelukkig niet op een ónbewoond eiland. Een hele consternatie moet het geweest zijn, ook voor de autochtonen, zo’n invasie van ‘vreemd volk’. Een uiterst gemêleerd gezelschap trouwens: scheepsvolk, militairen én gevangenen – zoiets verzin je niet bij elkaar. Toch is de stemming goed en iedereen wordt gered. Nu kun je gemakkelijk zeggen ‘nood verbroedert’. Als je ‘in hetzelfde schuitje zit’ brengt dat mensen ook tot elkaar. Maar hier is echt meer aan de hand. Wat zit hierachter?

Verstekeling

Het geheim is dat deze Alexandrijnse vrachtvaarder een ‘verstekeling’ aan boord heeft: Jezus Christus! Om hem draait het allemaal. Hij manifesteert zich via zijn vertegenwoordiger Paulus en de zijnen. Hij heeft grote plannen voor de passagiers en de bemanning van deze boot én voor de bevolking van een afgelegen eiland! Dokter Lukas schrijft tot in detail op wat er allemaal voor nodig is om het goddelijk plan uit te voeren. Te veel om op te noemen, maar laat ik het toch proberen. Een eigenzinnige centurio, die toch wil uitvaren, ondanks het verwachtte noodweer; de beruchte Euraklyon, een noordwesterstorm op orkaankracht, die het stuur van de stuurman eenvoudigweg overneemt en spot met het gezag van de kapitein; een gevoel van radeloosheid die zich zo meester maakt van iedereen aan boord, dat niemand meer een sprankje hoop koestert en iedereen weet: dit overleven we niet.

Onverwachte ommekeer

‘Als de nood het hoogst is, is de redding nabij’. Ja, maar daar gelooft dus niemand meer in (27:20). Lucas niet en ook Paulus niet. Maar als dat nu wel in het hemelse script staat? Dan gaat het gebeuren. Als het moet, via een engel in de nacht, die Gods plan duidelijk maakt.

Het moet iedereen opgevallen zijn hoe daar op de veertiende rampdag moedeloze Paulus ineens als moedige Paulus het woord neemt en het initiatief naar zich toetrekt. Zijn buitengewone Godsgetuigenis dat allen zullen worden gered en zullen stranden op een eiland dwingt ontzag af. Voortaan nemen ze zijn waarschuwingen serieus.

Hij geeft dringend advies om te eten en zo weer wat energie op te doen. ‘Zo draag je bij aan je eigen redding!’. Heel mooi staat beschreven hoe hij zelf het goede voorbeeld geeft en als ‘scheepspredikant’ voorgaat in dankgebed tot de Allerhoogste. Het lijkt wel een soort avondmaalsviering zoals Paulus daar dankt en het brood breekt, het uitdeelt en zelf eet.

Een geloofsversterkende maaltijd, hoe dan ook. Je leest: ‘Dat geeft alle 275 anderen moed, zodat ook zij gaan eten, tot iedereen genoeg heeft’. En het eindresultaat: ‘Allen komen behouden aan wal’ (27:44).

Reddend Getuigenis

Scheepsvolk en soldatenvolk zijn doorgaans ruig publiek, maar zullen die mannen deze crisis, met dit appellerende geloofsgetuigenis van Paulus, ooit vergeten zijn? Als God wil dat ze behouden aan wal komen van zijn Koninkrijk, dan gebeurt dat ook. Dus: geeft de Heer jou een kans om te getuigen van Hem: grijp die dan vooral aan.

Paulus doet niet anders. Getuigen met woord én daad. Hij gaat daarmee door gedurende de drie maanden dat ze overwinteren op Malta. Wat een kansen! Christus’ plan komt ook hier, tussen de buitengewoon vriendelijke heidenen, tot ontplooiing. Paulus mag door zijn optreden het zaad strooien dat in de loop van de geschiedenis op komt.

En ja, daar kan crisis op crisis voor nodig zijn. Zoals de dodelijke slangenbeet die hij voor ieders ogen oploopt. Niet Dikè, de zelfbedachte ‘godin van de straffende gerechtigheid’, is aan zet, maar Christus: op buitengewone manier maakt Hij zijn belofte waar (Marcus 16:18, 20) voor zijn evangelist, die Hij het leven geeft in plaats van de dood. Zal het niet levensveranderend zijn geweest voor de Maltezers om dit mee te maken? Het heeft er alle schijn van. Niet voor niets beschrijft dokter Lucas hoe de gebedsgenezing van de vader van de -ook al zo gastvrije- gouverneur Publius een enorme doorbraak veroorzaakt: alle zieken van Malta komen en krijgen allemaal hun gezondheid terug.

Buitengewone zorg

Christus moet op Malta wezen, dat is wel duidelijk. Zijn kruisvlag wordt er geplant, voorgoed. Deze heidenen, die zelf uitblinken in onvoorwaardelijke vriendelijkheid en gastvrijheid voor aangespoelde schipbreukelingen, krijgen het levensreddende Evangelie toegediend in woord en daad. En ze stromen over van dankbaarheid. Zij die na drie maanden weer scheep gaan worden overladen met alles wat ze maar nodig hebben. Onvergetelijk voor alle mensen die figureren op deze bladzij van het goddelijk wereldtoneel. En de Maltezers, met hun buitengewoon gastvriendelijke levenshouding, zij ontvangen niet minder dan buitengewone zorg van Christuswege.

Jezus’ onderwijs

Het doet me denken aan de opdracht die Jezus ons in zijn Bergrede meegeeft: méér dan het gewone doen. ‘Is het een verdienste als je liefhebt wie jou liefheeft? Doen de tollenaars niet net zo? En als jullie alleen je broeders en zusters vriendelijk bejegenen, wat voor uitzonderlijks doe je dan? Doen de heidenen niet net zo?’ (Matteüs 5:46-47). Als nota bene Maltese heidenen zonder hem te kennen al doen wat Christus bedoelt, hoe kunnen wij, die hem mochten leren kennen, dan achterblijven? Laten we er een eer in stellen geen genoegen te nemen met ‘het gewone’, maar gedreven door de Geest van Christus ‘buitengewoon vriendelijk’ te zijn – en het kwaad te overwinnen in deze wereld door voor alle mensen die Hij op ons pad zet het goede te zoeken (Romeinen 12:21).

Informatie

Over Malta kun je lezen dat het 316 km2 groot is (zo groot als de gemeente Ede), ruim 416.000 inwoners heeft en 360 kerken telt. De meeste zijn van RK-snit. 97 procent van de bevolking hoort daar officieel bij. De Raad van Kerken telt ook protestantse gemeenten.

Nog altijd staat de bevolking bekend als gepassioneerd en sociaal. Elke gelegenheid wordt aangegrepen om samen te komen met familie, vrienden, buren en gasten.

Uitdaging

1. Vergelijk jouw persoonlijke vriendelijkheid en gastvrijheid en die van de gemeente waar je bij hoort eens met die van de Maltezers.

2. In Nederland kennen we de (genade-)Bed-Bad-en-Brood regel voor wie hier ‘aanspoelen’. Dat is ‘gewoon’. Doe een test met je Bijbelstudiegroep of huiskring door thuis te noteren wat volgens jou het ‘buitengewone’ is/zou moeten zijn van de kerk.

3. Vergelijk de uitkomsten met elkaar, bidt ervoor en noem één punt waar je met elkaar aan gaat werken. Kom daar regelmatig op terug. Een nieuw decennium – een nieuwe trend!

4. Bij dit thema is een lied geschreven, ‘Bijzonder vriendelijk’. Het is te vinden in het programmaboekje van de Week van Gebed dat je kunt downloaden op de website van de Raad van Kerken, net als de bijbehorende muziekbestanden.

Delen.

Over de auteur

Han Hagg is predikant van de GKv Zwolle-Zuid.

Laat een reactie achter