Avondmaal in tijden van corona

Praktijkcentrum | 25 april 2020
  • Praktijklokaal

In veel gemeenten ging de avondmaalsviering de afgelopen tijd niet door vanwege de onmogelijkheid om fysiek bij elkaar te komen. Andere gemeenten combineerden een online viering in de kerk met een viering door gemeenteleden thuis. Dat gebeurde o.a. in GKv-gemeenten in Apeldoorn-C, Assen-Peeloo, Meppel, Houten, Zwolle-Noord, Amstelveen, Enschede-Zuid en Rotterdam-C, NGK-gemeenten in Dordrecht, Ede en Houten, samenwerkingsgemeenten in Hengelo (3G), Maastricht (NGKv), Amersfoort-Vathorst (CGK/NGK/PKN) en Rotterdam-Alexanderpolder (CGK/NGK).

Vooraf

060922 praktijklokaal foto1Kerkenraden investeerden vooraf flink in digitale communicatie. Zo schreef de GKv Rotterdam-C aan de gemeente: ‘De kerkenraad moedigt het aan om in de viering met elkaar verbonden te zijn als kring. Als dat niet lukt, kun je ook met je gezin, huisgenoten of vrienden brood tot je nemen en wijn of druivensap drinken. Het zou mooi zijn om daarna met elkaar te delen wat deze manier van vieren met je doet en wat het avondmaal je sowieso te zeggen heeft.’

In de kerk

In Het Kruispunt (GKv Houten) zong het combo voorafgaand aan de viering: ‘Zelfs als er niets meer klopt, klopt het hart van God (…) Dus laat de hoop niet los, los van wat er komt, komt er redding, want God is met ons.’ Ds. Marten Tel deed de uitnodiging: ‘Waar je ook bent, voel je vrij om mee te doen. Neem van het brood, drink van de wijn, gedenkt en gelooft dat het kostbare lichaam en het kostbare bloed van onze Here Jezus is gegeven, zodat al onze zonden volkomen verzoend zijn.’

In de Waterpleinkerk (GKv Rotterdam-C) bediende dominee Wim de Groot op Witte Donderdag het avondmaal: ‘Ik vond het heel intens om in een lege kerk het brood te breken en de wijn te schenken. Tegelijk zag ik al die mensen in gedachten voor me die normaliter iedere eerste zondag van de maand een stuk brood bij me komen halen. Ik had het voornemen die op mijn netvlies te nemen en dat lukte ook.’

060922 praktijklokaal foto2Dominee Richard Roest leidde de viering in De Lichtboog (NGK Houten) in: ‘Christus komt naar ons toe in onze isolatie. Hij wil zijn vergeving tastbaar maken bij jullie thuis. Hij komt in jullie dagelijkse midden, hoe je er ook bij zit.’ Hij sprak van een ‘gemankeerd’ Avondmaal. ‘Want we horen samen aan één tafel. Daarom kijken we nu extra vooruit naar Jezus’ terugkomst. Dan zal het compleet zijn en zal iedereen aan de bruiloftsmaaltijd aanschuiven en feestvieren.’ Terwijl de mensen thuis brood en wijn konden klaarzetten, zong de band: ‘Dit breekbaar brood legt mij de woorden in de mond: dit is mijn lichaam dat voor jou gebroken wordt. (…) Dit is mijn bloed dat vergeving en genade schonk. Ik proef de wijn: zo wordt uw liefde uitgestort.’

Thuis

Arie de Gelder (GKv Rotterdam-C) vierde avondmaal thuis met zijn vrouw en zoon van zestien. ‘We hebben een goede fles wijn uitgezocht, matzes klaargezet en een kaars aangestoken, als teken dat God erbij is. Na de instellingswoorden via het scherm aten en dronken we, ook onze zoon die in de kerk niet meedoet met de viering. Wij zijn eigenlijk intensiever bezig geweest met de betekenis ervan dan normaal. Het was goed dat het zo kon, maar juist nu was het gemis van elkaar als gemeenteleden groter. Dat hoorde ik ook van anderen. Niemand zegt: laten we het altijd maar zo doen.’

Marjoleijn Wiltjer (NGK Houten) vierde avondmaal thuis samen met haar man en hun drie kleine kinderen. ‘De viering zelf was niet het heilige moment waar je op hoopt. Na zo’n dienst is de aandacht van de kinderen echt verslapt. Eigenlijk was de viering heel down to earth, net als in de tijd van Jezus, met spelende kinderen en zo. We realiseerden ons: je eet en drinkt en denkt aan Jezus’ sterven voor ons, ongeacht de omstandigheden: chaos, stilte, rommeligheid, plechtigheid. Die doen er eigenlijk niet toe.’

060922 praktijklokaal foto3Anja en Jouke de Haan (GKv Houten) reageerden via de chat na de dienst: ‘Bijzondere dienst en avondmaal, gescheiden van elkaar, maar toch verbonden en geborgen in Christus.’

Corinna Gravesteijn (GKv Rotterdam-C) woont alleen en wilde het avondmaal niet in haar eentje vieren. ‘We hebben met vier mensen uit onze kring bij iemand in de tuin avondmaal gevierd, op ruime afstand van elkaar. We keken, elk via de eigen telefoon, samen naar de dienst, aten van het brood en dronken een glas wijn. Het was goed om het zo te doen, maar doordat het zo anders was dan anders, kon ik me er niet helemaal aan overgeven. Net als wanneer je in een andere gemeente met een andere vorm dan je gewend bent, avondmaal viert.’

Wim de Groot (GKv Rotterdam-C): ‘Doordat de online viering van tevoren was opgenomen, kon ik het zelf in de kring meevieren. Dat heb ik als heel verbindend ervaren. We zaten op Zoom bij elkaar en gaven virtueel het brood aan elkaar door en zeiden er iets bij. Vervolgens namen we tegelijk het brood in stilte in de mond. Daarna met de wijn hetzelfde. We hebben geproost op Jezus!’

Jan Hoetmer (GKv Houten) via de chat: ‘Wat een bijzonder avondmaal met Pasen. Jezus Overwinnaar! Om nooit te vergeten.’

Zie onze webpagina ‘Kerk in quarantaine‘ voor meer tips voor kerk-zijn in deze coronatijd.

Neem een gratis Proefabonnement op magazine OnderWeg.

Over de auteur
Praktijkcentrum

Het Praktijkcentrum (GKv) ondersteunt en begeleidt kerken bij het gemeente-zijn in een geseculariseerde cultuur. Zie www.praktijkcentrum.org.

Meest gelezen

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Behulpzaam advies over omgang met groeiende diversiteit in NGK

Louren Blijdorp
  • Kerkelijk leven
  • Ruimte en richting

In de eerste aflevering van deze rubriek is aan vier intensief betrokken NGK-predikanten gevraagd hoe de synodebesluiten bij henzelf en in hun gemeente zijn gevallen. Daaruit bleekt dat er grote verschillen tussen gemeentes ontstaan. In de tweede aflevering is aan drie hoofdrolspelers ter synode toelichting gevraagd op keuzes en besluiten. In deze derde aflevering vragen we aan René de Reuver, voormalig scriba van de Protestantse Kerk in Nederland hoe hij ontwikkelingen in de NGK ziet en wat hij ons zou willen meegeven.

Lees artikel
Predikantsprofiel: Koos Jonker

Predikantsprofiel: Koos Jonker

Marinus de Jong
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

‘Het predikantschap is voor mij geen baan, het is een roeping.’ Zijn roeping loopt als een rode draad door het gesprek met ds. Koos Jonker. Hij is predikant in hart en nieren. Maar die roeping kwam niet vanzelf. Zijn Zuid-Afrikaanse accent verraadt meteen dat die weg op zijn minst één landsgrens overging. Meer dan eens ging dat als bij Mozes en Jeremia: tegen zijn eigen wil. Deze roeping geeft diepe vreugde, soms veel plezier, maar kost ook wat, zo blijkt.

Lees artikel
Kerknieuws mei 2026

Kerknieuws mei 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Kerknieuws van mei 2026 in Magazine Onderweg. Het beroep dat de gemeente van Langerak op ds. Gert Meijer uitgebracht heeft, heeft hij aangenomen. Ds. Meijer stond sinds 2017 in de NGK Zuidlaren-Kandelaarkerk. De NGK Zwolle-Plantagekerk, een gemeente met ruim 1.000 leden, heeft een beroep gedaan op ds. Reinier Kramer (46 jaar). Kramer is momenteel als enige actieve gemeentepredikant verbonden aan de ruim 1.200 leden tellende samenwerkingsgemeente CGK-NGK Deventer. Hij is sinds 2,5 jaar werkzaam in Deventer. Kramer was eerder vier jaar verbonden aan Spakenburg-Zuid en vijf jaar aan Bergentheim-De Hoeksteen. De Plantagekerk is vacant sinds het vertrek van ds. Jos Douma in 2025.

Lees artikel
Als schaduwen over de wereld vallen

Als schaduwen over de wereld vallen

Louren Blijdorp
  • Verdieping

De tijden zijn somber en ernstig. Oorlogen zijn niet meer ver weg en de wankelende wereldorde geeft een sluimerende onzekerheid. Ook in het nog altijd ongekend welvarende en vredige westen van Europa knaagt het: trollenlegers, hackers, mysterieuze drones dringen ons continent binnen. Het leidt tot groeiend onbehagen, polarisatie, bedreiging van de rechtstaat. En dan klopt ook nog de klimaatcrisis onverbiddelijk aan. Die nog veel existentiëlere dreiging die de randvoorwaarden van ons bestaan zelf bedreigt wordt haast vergeten. Maar ook die slapende reus morrelt aan de bedrieglijke rust van Noordwest-Europa.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief