Avondmaal in tijden van corona

Praktijkcentrum | 25 april 2020
  • Praktijklokaal

In veel gemeenten ging de avondmaalsviering de afgelopen tijd niet door vanwege de onmogelijkheid om fysiek bij elkaar te komen. Andere gemeenten combineerden een online viering in de kerk met een viering door gemeenteleden thuis. Dat gebeurde o.a. in GKv-gemeenten in Apeldoorn-C, Assen-Peeloo, Meppel, Houten, Zwolle-Noord, Amstelveen, Enschede-Zuid en Rotterdam-C, NGK-gemeenten in Dordrecht, Ede en Houten, samenwerkingsgemeenten in Hengelo (3G), Maastricht (NGKv), Amersfoort-Vathorst (CGK/NGK/PKN) en Rotterdam-Alexanderpolder (CGK/NGK).

Vooraf

060922 praktijklokaal foto1Kerkenraden investeerden vooraf flink in digitale communicatie. Zo schreef de GKv Rotterdam-C aan de gemeente: ‘De kerkenraad moedigt het aan om in de viering met elkaar verbonden te zijn als kring. Als dat niet lukt, kun je ook met je gezin, huisgenoten of vrienden brood tot je nemen en wijn of druivensap drinken. Het zou mooi zijn om daarna met elkaar te delen wat deze manier van vieren met je doet en wat het avondmaal je sowieso te zeggen heeft.’

In de kerk

In Het Kruispunt (GKv Houten) zong het combo voorafgaand aan de viering: ‘Zelfs als er niets meer klopt, klopt het hart van God (…) Dus laat de hoop niet los, los van wat er komt, komt er redding, want God is met ons.’ Ds. Marten Tel deed de uitnodiging: ‘Waar je ook bent, voel je vrij om mee te doen. Neem van het brood, drink van de wijn, gedenkt en gelooft dat het kostbare lichaam en het kostbare bloed van onze Here Jezus is gegeven, zodat al onze zonden volkomen verzoend zijn.’

In de Waterpleinkerk (GKv Rotterdam-C) bediende dominee Wim de Groot op Witte Donderdag het avondmaal: ‘Ik vond het heel intens om in een lege kerk het brood te breken en de wijn te schenken. Tegelijk zag ik al die mensen in gedachten voor me die normaliter iedere eerste zondag van de maand een stuk brood bij me komen halen. Ik had het voornemen die op mijn netvlies te nemen en dat lukte ook.’

060922 praktijklokaal foto2Dominee Richard Roest leidde de viering in De Lichtboog (NGK Houten) in: ‘Christus komt naar ons toe in onze isolatie. Hij wil zijn vergeving tastbaar maken bij jullie thuis. Hij komt in jullie dagelijkse midden, hoe je er ook bij zit.’ Hij sprak van een ‘gemankeerd’ Avondmaal. ‘Want we horen samen aan één tafel. Daarom kijken we nu extra vooruit naar Jezus’ terugkomst. Dan zal het compleet zijn en zal iedereen aan de bruiloftsmaaltijd aanschuiven en feestvieren.’ Terwijl de mensen thuis brood en wijn konden klaarzetten, zong de band: ‘Dit breekbaar brood legt mij de woorden in de mond: dit is mijn lichaam dat voor jou gebroken wordt. (…) Dit is mijn bloed dat vergeving en genade schonk. Ik proef de wijn: zo wordt uw liefde uitgestort.’

Thuis

Arie de Gelder (GKv Rotterdam-C) vierde avondmaal thuis met zijn vrouw en zoon van zestien. ‘We hebben een goede fles wijn uitgezocht, matzes klaargezet en een kaars aangestoken, als teken dat God erbij is. Na de instellingswoorden via het scherm aten en dronken we, ook onze zoon die in de kerk niet meedoet met de viering. Wij zijn eigenlijk intensiever bezig geweest met de betekenis ervan dan normaal. Het was goed dat het zo kon, maar juist nu was het gemis van elkaar als gemeenteleden groter. Dat hoorde ik ook van anderen. Niemand zegt: laten we het altijd maar zo doen.’

Marjoleijn Wiltjer (NGK Houten) vierde avondmaal thuis samen met haar man en hun drie kleine kinderen. ‘De viering zelf was niet het heilige moment waar je op hoopt. Na zo’n dienst is de aandacht van de kinderen echt verslapt. Eigenlijk was de viering heel down to earth, net als in de tijd van Jezus, met spelende kinderen en zo. We realiseerden ons: je eet en drinkt en denkt aan Jezus’ sterven voor ons, ongeacht de omstandigheden: chaos, stilte, rommeligheid, plechtigheid. Die doen er eigenlijk niet toe.’

060922 praktijklokaal foto3Anja en Jouke de Haan (GKv Houten) reageerden via de chat na de dienst: ‘Bijzondere dienst en avondmaal, gescheiden van elkaar, maar toch verbonden en geborgen in Christus.’

Corinna Gravesteijn (GKv Rotterdam-C) woont alleen en wilde het avondmaal niet in haar eentje vieren. ‘We hebben met vier mensen uit onze kring bij iemand in de tuin avondmaal gevierd, op ruime afstand van elkaar. We keken, elk via de eigen telefoon, samen naar de dienst, aten van het brood en dronken een glas wijn. Het was goed om het zo te doen, maar doordat het zo anders was dan anders, kon ik me er niet helemaal aan overgeven. Net als wanneer je in een andere gemeente met een andere vorm dan je gewend bent, avondmaal viert.’

Wim de Groot (GKv Rotterdam-C): ‘Doordat de online viering van tevoren was opgenomen, kon ik het zelf in de kring meevieren. Dat heb ik als heel verbindend ervaren. We zaten op Zoom bij elkaar en gaven virtueel het brood aan elkaar door en zeiden er iets bij. Vervolgens namen we tegelijk het brood in stilte in de mond. Daarna met de wijn hetzelfde. We hebben geproost op Jezus!’

Jan Hoetmer (GKv Houten) via de chat: ‘Wat een bijzonder avondmaal met Pasen. Jezus Overwinnaar! Om nooit te vergeten.’

Zie onze webpagina ‘Kerk in quarantaine‘ voor meer tips voor kerk-zijn in deze coronatijd.

Neem een gratis Proefabonnement op magazine OnderWeg.

Over de auteur
Praktijkcentrum

Het Praktijkcentrum (GKv) ondersteunt en begeleidt kerken bij het gemeente-zijn in een geseculariseerde cultuur. Zie www.praktijkcentrum.org.

Meest gelezen

Gods blik op migratie

Gods blik op migratie

Koert van Bekkum
  • Column

En weer was er gedoe in Ter Apel. Houdt het dan nooit op? Nee, zolang de volken woeden – elders door oorlog en uitzichtloosheid, of hier met verzet tegen asiel als electoraal verdienmodel – zijn we er niet vanaf. Gelukkig beschikken Bijbellezers in Genesis 10 over een breder perspectief op geopolitieke verschuivingen en migratie. Deze ‘volkerentafel’ vertelt over de afstammelingen van Noachs zonen, Sem, Cham en Jafet. Nu is Genesis 10 vaak gebruikt voor een nogal statisch beeld van landen en volken. God lijkt ieder volk immers een vaste plek te geven. En inderdaad biedt het geslachtsregister een soort wereldkaart. Maar de tekst doet meer, er zit beweging in.

Lees artikel
Begin van Genesis – geschiedenis?

Begin van Genesis – geschiedenis?

Mark Janssens
  • Opinie

Ik geloof dat het begin van de Bijbel fundamenteel is. Niet voor niets opent de Bijbel met deze hoofdstukken. Is het begin van de Bijbel geschiedenis in onze westerse zin verstaan? Dat is de vraag in het artikel van collega Ulbe van der Meer (‘De slang heeft niet gesproken’, Onderweg, mei 2026) en de reacties daarop in het nummer van juli 2026. Waarbij geschiedenis vooral betrekking heeft op feiten en concrete gebeurtenissen. Dan kun je aan de ene kant of aan de andere kant uitkomen, al dan niet met voorzichtigheid en nuances. 

Lees artikel
Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Predikantsprofiel: Bob Wielenga

Jan Mudde
  • Kerkelijk leven
  • Predikantsprofiel

De afstand tussen Bob Wielenga en mij bedraagt ongeveer 9.300 km als we met elkaar beeldbellen via de smartphone van zijn vrouw Geertje. Vanaf 1980 woont en werkt Bob namelijk in Zuid-Afrika als zendeling, predikant en theoloog – Bob is tweemaal gepromoveerd aan de Universiteit van Zuid-Afrika te Pretoria. Sinds 2002 is hij met emeritaat, maar tot voor kort schreef en publiceerde hij volop. Momenteel is hij nog als docent verbonden aan het KwaZulu-Natal Missionary and Bible College. We hebben een gesprek waarin het woord ‘afstand’ de rode draad is.

Lees artikel
De mythe van de schuldige omstander?

De mythe van de schuldige omstander?

Louren Blijdorp
  • Boekbespreking

De Breepleinkerk in Rotterdam siert de cover van het indrukwekkende boek van Geert Hovingh. In die kerk verborgen de latere Kamper ethicus dr. Gerrit Brillenburg Wurth en zijn vrouw Gerda van Leeuwen samen met kostersechtpaar Jacobus en Annigje de Mars-Ouwens, 34 maanden lang zeven joodse onderduikers. Een van hen werd geboren tijdens de onderduik, in de kosterswoning. Het is een van de bijna onuitputtelijke hoeveelheid verhalen die Hovingh op tafel heeft gelegd.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief