Avondmaal in tijden van corona

Praktijkcentrum | 25 april 2020
  • Praktijklokaal

In veel gemeenten ging de avondmaalsviering de afgelopen tijd niet door vanwege de onmogelijkheid om fysiek bij elkaar te komen. Andere gemeenten combineerden een online viering in de kerk met een viering door gemeenteleden thuis. Dat gebeurde o.a. in GKv-gemeenten in Apeldoorn-C, Assen-Peeloo, Meppel, Houten, Zwolle-Noord, Amstelveen, Enschede-Zuid en Rotterdam-C, NGK-gemeenten in Dordrecht, Ede en Houten, samenwerkingsgemeenten in Hengelo (3G), Maastricht (NGKv), Amersfoort-Vathorst (CGK/NGK/PKN) en Rotterdam-Alexanderpolder (CGK/NGK).

Vooraf

060922 praktijklokaal foto1Kerkenraden investeerden vooraf flink in digitale communicatie. Zo schreef de GKv Rotterdam-C aan de gemeente: ‘De kerkenraad moedigt het aan om in de viering met elkaar verbonden te zijn als kring. Als dat niet lukt, kun je ook met je gezin, huisgenoten of vrienden brood tot je nemen en wijn of druivensap drinken. Het zou mooi zijn om daarna met elkaar te delen wat deze manier van vieren met je doet en wat het avondmaal je sowieso te zeggen heeft.’

In de kerk

In Het Kruispunt (GKv Houten) zong het combo voorafgaand aan de viering: ‘Zelfs als er niets meer klopt, klopt het hart van God (…) Dus laat de hoop niet los, los van wat er komt, komt er redding, want God is met ons.’ Ds. Marten Tel deed de uitnodiging: ‘Waar je ook bent, voel je vrij om mee te doen. Neem van het brood, drink van de wijn, gedenkt en gelooft dat het kostbare lichaam en het kostbare bloed van onze Here Jezus is gegeven, zodat al onze zonden volkomen verzoend zijn.’

In de Waterpleinkerk (GKv Rotterdam-C) bediende dominee Wim de Groot op Witte Donderdag het avondmaal: ‘Ik vond het heel intens om in een lege kerk het brood te breken en de wijn te schenken. Tegelijk zag ik al die mensen in gedachten voor me die normaliter iedere eerste zondag van de maand een stuk brood bij me komen halen. Ik had het voornemen die op mijn netvlies te nemen en dat lukte ook.’

060922 praktijklokaal foto2Dominee Richard Roest leidde de viering in De Lichtboog (NGK Houten) in: ‘Christus komt naar ons toe in onze isolatie. Hij wil zijn vergeving tastbaar maken bij jullie thuis. Hij komt in jullie dagelijkse midden, hoe je er ook bij zit.’ Hij sprak van een ‘gemankeerd’ Avondmaal. ‘Want we horen samen aan één tafel. Daarom kijken we nu extra vooruit naar Jezus’ terugkomst. Dan zal het compleet zijn en zal iedereen aan de bruiloftsmaaltijd aanschuiven en feestvieren.’ Terwijl de mensen thuis brood en wijn konden klaarzetten, zong de band: ‘Dit breekbaar brood legt mij de woorden in de mond: dit is mijn lichaam dat voor jou gebroken wordt. (…) Dit is mijn bloed dat vergeving en genade schonk. Ik proef de wijn: zo wordt uw liefde uitgestort.’

Thuis

Arie de Gelder (GKv Rotterdam-C) vierde avondmaal thuis met zijn vrouw en zoon van zestien. ‘We hebben een goede fles wijn uitgezocht, matzes klaargezet en een kaars aangestoken, als teken dat God erbij is. Na de instellingswoorden via het scherm aten en dronken we, ook onze zoon die in de kerk niet meedoet met de viering. Wij zijn eigenlijk intensiever bezig geweest met de betekenis ervan dan normaal. Het was goed dat het zo kon, maar juist nu was het gemis van elkaar als gemeenteleden groter. Dat hoorde ik ook van anderen. Niemand zegt: laten we het altijd maar zo doen.’

Marjoleijn Wiltjer (NGK Houten) vierde avondmaal thuis samen met haar man en hun drie kleine kinderen. ‘De viering zelf was niet het heilige moment waar je op hoopt. Na zo’n dienst is de aandacht van de kinderen echt verslapt. Eigenlijk was de viering heel down to earth, net als in de tijd van Jezus, met spelende kinderen en zo. We realiseerden ons: je eet en drinkt en denkt aan Jezus’ sterven voor ons, ongeacht de omstandigheden: chaos, stilte, rommeligheid, plechtigheid. Die doen er eigenlijk niet toe.’

060922 praktijklokaal foto3Anja en Jouke de Haan (GKv Houten) reageerden via de chat na de dienst: ‘Bijzondere dienst en avondmaal, gescheiden van elkaar, maar toch verbonden en geborgen in Christus.’

Corinna Gravesteijn (GKv Rotterdam-C) woont alleen en wilde het avondmaal niet in haar eentje vieren. ‘We hebben met vier mensen uit onze kring bij iemand in de tuin avondmaal gevierd, op ruime afstand van elkaar. We keken, elk via de eigen telefoon, samen naar de dienst, aten van het brood en dronken een glas wijn. Het was goed om het zo te doen, maar doordat het zo anders was dan anders, kon ik me er niet helemaal aan overgeven. Net als wanneer je in een andere gemeente met een andere vorm dan je gewend bent, avondmaal viert.’

Wim de Groot (GKv Rotterdam-C): ‘Doordat de online viering van tevoren was opgenomen, kon ik het zelf in de kring meevieren. Dat heb ik als heel verbindend ervaren. We zaten op Zoom bij elkaar en gaven virtueel het brood aan elkaar door en zeiden er iets bij. Vervolgens namen we tegelijk het brood in stilte in de mond. Daarna met de wijn hetzelfde. We hebben geproost op Jezus!’

Jan Hoetmer (GKv Houten) via de chat: ‘Wat een bijzonder avondmaal met Pasen. Jezus Overwinnaar! Om nooit te vergeten.’

Zie onze webpagina ‘Kerk in quarantaine‘ voor meer tips voor kerk-zijn in deze coronatijd.

Neem een gratis Proefabonnement op magazine OnderWeg.

Over de auteur
Praktijkcentrum

Het Praktijkcentrum (GKv) ondersteunt en begeleidt kerken bij het gemeente-zijn in een geseculariseerde cultuur. Zie www.praktijkcentrum.org.

Meest gelezen

Waarom het begin van Genesis ook over geschiedenis gaat

Waarom het begin van Genesis ook over geschiedenis gaat

Koert van Bekkum
  • Verdieping

Verwijst het begin van Genesis naar dingen die zijn gebeurd? Of spreken de hoofdstukken vooral over ons menselijk bestaan als zodanig, en over hoe God redt? Het laatste natuurlijk, aldus ds. Ulbe van der Meer afgelopen mei in dit blad. Laten we het profetisch-symbolische karakter van het paradijsverhaal omarmen. Dan zijn we af van ingewikkelde discussies over historiciteit, leren mensen hoe mooi en krachtig de Bijbel spreekt, en werpen we geen onnodige drempels op voor jongeren en buitenstaanders. 

Lees artikel
Waarom in het kerkblad Onderweg mag klinken dat de slang in het paradijs niet sprak

Waarom in het kerkblad Onderweg mag klinken dat de slang in het paradijs niet sprak

Redactie
  • Redactioneel

Er is alle reden om binnen de Nederlandse Gereformeerde Kerken van gedachten te wisselen over hoe je het begin van Genesis leest en welke plek de zondeval daarin inneemt. Reina Wiskerke besprak in haar column het opinieartikel van dominee Ulbe van der Meer over Genesis 3 (ND 6 juni, link). Ze vroeg zich daarin af waarom Onderweg, maandblad voor de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK), zijn opvatting ‘dropt’ bij de lezers, zonder reflectie op de noodzakelijkheid, reikwijdte en consequentie van zijn opvatting.

Lees artikel
Kerknieuws juni 2026

Kerknieuws juni 2026

Redactie
  • Kerknieuws

Op 15 mei is ds. Johannes Theodoor Jonkman overleden. Hij werd op 13 januari 1950 geboren in Groningen en studeerde theologie in Kampen. In 1983 werd hij door GKv Drachten Zuid-Oost uitgezonden als zendingspredikant naar Kalimantan Barat (Indonesië). In 2000 werd hij gemeentepredikant in NGK Hardenberg-Centrum, waar hij vanaf 2015 aan verbonden was als emerituspredikant. De NGK Hardenberg-Centrum telt ruim 550 leden. Binnenkort verschijnt op onderwegonline.nl een in memoriam over ds. Jonkman.

Lees artikel
Professorsprofiel: Myriam Klinker-de Klerck

Professorsprofiel: Myriam Klinker-de Klerck

Lyanne De Haan-Wilts
  • Kerkelijk leven
  • Professorsprofiel

Ik ontmoet Myriam digitaal. Haar vakantie is net voorbij en dat is te zien, ze kijkt ontspannen met een kop thee de camera in. Toch geeft ze aan dat vakantie iets ingewikkelds heeft. Het leven als hoogleraar is gefragmenteerd en kent een permanente druk. De rust die vakantie brengt is elke keer weer even wennen. De adrenaline van haar dagelijks leven moet eruit en ze vindt het lastig om geen grip op zaken te hebben. Tegelijk hoopt ze dat ze de rust van de afgelopen vakantie mee kan nemen in haar werk van de komende tijd.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief